17/01/2019 18:36:27
15.2.2016 / ΞΕΝΟΦΩΝ Α. ΜΠΡΟΥΝΤΖAΚΗΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 1903 στις 11-02-2016

Ο άνθρωπος που ήθελε να πετάξει

Ο άνθρωπος που ήθελε να πετάξει - Media
 
Ηλίας Μαγκλίνης
Πρωινή γαλήνη
Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Σελ.: 472
 
Ένα μυθιστόρημα στο οποίο, με φόντο τις τελευταίες στιγμές του Εμφυλίου και τη μετέπειτα εμπλοκή της χώρας στον πόλεμο της Κορέας, περιγράφεται η ζωή ενός νεαρού άνδρα και το όνειρό του να πετάξει, πριν συντρίβει από τις συγκυρίες…
 
Με τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, οι πανηγυρισμοί της απελευθέρωσης στη χώρα μας κράτησαν ελάχιστα και έμοιαζαν περισσότερο με μια σύντομη ανάδυση στον αέρα και στο φως για να πάρει ο τόπος μια σύντομη ανάσα – πριν βυθιστεί εκ νέου σε μιαν ακόμα πολύχρονη και απείρως πιο επώδυνη περιπέτεια. Μετά το τέλος της Κατοχής, η Ελλάδα βρέθηκε μπροστά σε έναν ακόμα εφιάλτη, έναν ακόμα εμφύλιο σπαραγμό, ένα ακόμα αδιέξοδο, παρασέρνοντας σ’ αυτόν τον νέο Γολγοθά τις ζωές των πολιτών της… Μαζί μ’ αυτές και τη ζωή του νεαρού Δημήτρη από τα Βοδενά, που τις έσχατες στιγμές του Εμφυλίου πεταγόταν από την ασφυκτική ατμόσφαιρα του πατρικού χυτηρίου στον ελεύθερο και δροσερό αέρα για να στρέψει το βλέμμα του στα ουράνια, εκεί που επιχειρούσαν τα πολεμικά αεροπλάνα στις θέσεις των ανταρτών στον Γράμμο.  Ο χρόνος του μυθιστορήματος είναι από τους σκοτεινότερους της μεταπολεμικής περιόδου και σφράγισε ανεξίτηλα τις επόμενες δεκαετίες – ώς τις μέρες μας. Πρόκειται για την περίοδο που σημαδεύτηκε από γεγονότα που διατηρούνται ακόμα ζωντανά και στοιχειώνουν το παρόν μας, μας τραβούν πιεστικά από το μανίκι, μας καθηλώνουν, σαν μια επίμονη αρρώστια η οποία μας κατατρύχει – σαν μια μοίρα κακιά που δεν μας αφήνει να ανοίξουμε τα φτερά μας και επιτέλους… να πετάξουμε. 
 
Ο Δημήτρης βρίσκεται στην κοφτερή αιχμή της νεότητάς του και επιθυμεί σφόδρα, ψυχή τε και σώματι, να αναμετρηθεί με τον εαυτό του, να ξεφύγει από τη μοίρα του, να γίνει κάποιος άλλος, ένας άνθρωπος που θα πετάξει μακριά. Γι’ αυτό και ο χώρος του μυθιστορήματος υπερβαίνει τα Βοδενά και απλώνεται σε ένα συναρπαστικό ταξίδι που περιλαμβάνει πολλούς σταθμούς: Αθήνα, Νέα Υόρκη, Τέξας, Ιαπωνία, Κορέα! 
 
Από χώρα σε χώρα, ο Δημήτρης κυνηγά τα ύψη, το πέταγμα που θα τον απογειώσει, που θα του χαρίσει εκείνη τη λυτρωτική απόσταση από τη μιζέρια που τον περιβάλλει: από το χυτήριο - κόλαση του πατέρα του, από τον σπαραγμό και την ταπείνωση της μάνας του που απαρνήθηκε το αίμα της, τον αγαπημένο της αντάρτη αδελφό, από τον αντάρτη θείο του που του χάρισε το όραμα, την ουτοπία – με ανυπολόγιστο κόστος. Η γοητεία του ύψους και των νεφών κρύβει επώδυνες πτώσεις, κατακρημνίσεις και συντριβές – η δε ύπαρξη βασίζεται στη… βαρύτητα του σώματος: το σώμα που ερωτεύεται παράφορα, ιδρώνει, τρέμει, ανακατεύεται, ξερνά, έχει τα όριά του.
 
Η λιτή αφήγηση ζωντανεύει μιαν εποχή δύσκολη διατηρώντας πίσω από τη σκληρότητά της εκείνη τη δόση τρυφερότητας που χαρίζει λίγο χρώμα στην ασπρόμαυρη πραγματικότητα, στη μουντάδα ενός κόσμου που ονειρεύεται πτήσεις όντας πεπτωκώς, που έχει σθένος αλλά τον μάχεται η παγερή πραγματικότητα. Δίχως να προδίδει την ατμόσφαιρα της μακρινής και περίπλοκης εκείνης εποχής, ο συγγραφέας καταφέρνει να κρατήσει αποστάσεις από δύσκολα ιστορικά γεγονότα αλλά και από τις ζωές των ηρώων του – πραγματικών και επινοημένων – χαρίζοντάς μας ένα αξιοζήλευτο μυθιστόρημα. 
 
Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν έχει τεθεί ξανά μυθιστορηματικά και σε παρόμοια έκταση το θέμα του πολέμου της Κορέας, όσον αφορά την ελληνική εμπλοκή (εξ ου και η εύγλωττη έκφραση «έγινε της Κορέας»). Το σίγουρο όμως είναι ότι ο συγγραφέας καταφέρνει να αποδώσει με συντριπτικό ρεαλισμό τον ζόφο των πολεμικών συγκρούσεων σ’ αυτήν την αλλόκοτη για μας σύρραξη, τις ανθρώπινες καταστάσεις των Ελλήνων στρατιωτών και τις ιστορικές παραμέτρους του εγχειρήματος μέσα από μιαν αξιόπιστη λογοτεχνική αφήγηση που συνδυάζει επιτυχώς γνώση, ευαισθησία, βαθύτητα, αλλά και ιστορική αντικειμενικότητα.
 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.