17/11/2018 22:52:15
17.4.2017 / ΕΥΑ ΜΠΟΥΡΓAΝΗ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 1964 στις 13-04-2017

Documenta 14: Όλη η Αθήνα μια διεθνής εικαστική σκηνή

Documenta 14: Όλη η Αθήνα μια διεθνής εικαστική σκηνή - Media
 
Μια από τις μεγαλύτερες εικαστικές διοργανώσεις διεθνώς θα φιλοξενήσει για τους επόμενους μήνες η Αθήνα, που αλλάζει «πρόσωπο» και μεταμορφώνεται σε ζωντανό «ναό» της σύγχρονης τέχνης. Με τον τιμητικό τίτλο «Μαθαίνοντας από την Αθήνα», η Documenta 14 αναμένεται να προσφέρει σε όλους μια διεθνούς φήμης εμπειρία, κάνοντας την πόλη μας να «ανθίσει», εγκαταλείποντας την εικόνα του αστικού τοπίου.
 
Σαράντα δημόσια ιδρύματα, βιβλιοθήκες, πλατείες, κινηματογράφοι και πανεπιστημιακά ιδρύματα μας υποδέχονται και μας παρουσιάζουν πρωτότυπα έργα, κατασκευές κορυφαίων εικαστικών ανά τον κόσμο, πολλαπλές δράσεις, μεγαλοπρεπείς εγκαταστάσεις, καθιστώντας την πρωτεύουσα δυναμικό πόλο του σύγχρονου πολιτισμού.
 
Η Documenta πραγματοποιείται κάθε πέντε χρόνια στην επαρχιακή πόλη Κασέλ της Γερμανίας, που αποτέλεσε προπύργιο της χιτλερικής βιομηχανίας όπλων και που –μέσω της τέχνης – μετά το τέλος του πολέμου ταυτίστηκε με την επούλωση των τραυμάτων που προκάλεσε. Φέτος, αυτή η έκθεση, που είναι η σημαντικότερη για τον κόσμο της σύγχρονης τέχνης, μοιράζει τις δραστηριότητές της ανάμεσα στην Αθήνα και στο Κασέλ, ενώ για πρώτη φορά στην ιστορία της, από έκθεση 100 ημερών μεταβάλλεται σε έκθεση 163 ημερών. 
 
Πληθώρα έργων στην έκθεση της Αθήνας δίνουν πνοή στους ορόφους του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, με δημιουργίες που χαρακτηρίζονται από χιούμορ και διαθέτουν πολιτιστικό στίγμα, επιχειρώντας ανθρωπολογικές και κοινωνικές αναφορές και αγγίζοντας τομείς όπως η ανθρωπιστική κρίση, η οικονομική ύφεση, η πείνα, η ομοφοβία και η ελευθερία. 
 
Μπαίνοντας στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, εντυπωσιάζουν οι ξύλινες μάσκες που χρησιμοποιούνται σε τελετουργίες ιθαγενών του Καναδά, με όραμα ένα διαφορετικό σύστημα διανομής του πλούτου, όπως και τα Πορτρέτα των Ναζί, του Πολωνού Piotr Uklanski, που αναβιώνει τη «Συμφωνία της Σιωπής» του Ρώσου πρωτοπόρου συνθέτη του περασμένου αιώνα Arseny Avramov. 
 
Κεντρική θέση κατέχουν, επίσης, οι παραστατικοί πίνακες του ζωγράφου Hila Edi, καθώς και οι κολόνες της Νοτιοαφρικανής Tracey Rose, βαμμένες σε διαφορετικούς τόνους του κόκκινου, μία για κάθε όροφο, επιχειρώντας να αποδώσουν τους διαφορετικούς χρωματικούς τόνους της Ιστορίας. 
 
Κυρίαρχο είναι και το στοιχείο της ύφανσης, που εμφανίζεται με ποικίλους τρόπους σε διάφορα μέρη της έκθεσης, με νήματα τόσο μεταφορικά όσο και κυριολεκτικά, ενώ σημείο αναφοράς αποτελεί και η έννοια της παρτιτούρας ως «μετάφρασης» του ήχου σε εικόνα και αντίστροφα. 
 
Στο αίθριο του Ωδείου συναντάμε μια πρέσα που συμπιέ-ζει σκουπίδια, τα οποία ο ρουμανικής καταγωγής Daniel Knorr έχει συλλέξει από τους αθηναϊκούς δρόμους, γεμίζοντας τις σελίδες των 1.100 artist books, που πωλούνται στο πλαίσιο της έκθεσης, ενώ στο γειτονικό Πάρκο Ριζάρη ο ιδρυτής του τμήματος Περιβαλλοντικής Τέχνης της Σχολής Καλών Τεχνών της Γλασκώβης, David Harding, δανειζόμενος δύο στίχους από το ποίημα «Cascando» του Samuel Beckett, επιχειρεί να οριοθετήσει τα αυτοσχέδια μονοπάτια του πάρκου: «Εάν εσύ δεν μ’ αγαπήσεις, δεν θ’ αγαπηθώ ποτέ / Εάν εγώ δεν σ’ αγαπήσω, δε θ’ αγαπήσω ποτέ». 
 
Στο ανακαινισμένο από την Documenta εργοστάσιο της Σχολής Καλών Τεχνών, είκοσι οκτώ καλλιτέχνες – από τον Amar Kanwar έως τον Άγγελο Πλέσσα – εκπροσωπούν με τα έργα τους διαφορετικές σχολές μάθησης, ενώ στο Μπενάκη της Πειραιώς πρωτοστατούν εκατό πίνακες του Tshibumba Kanda-Matulu από το Κονγκό, που διηγούνται την ιστορία του Ζαΐρ. 
 
Ενδιαφέρουσες προτάσεις για την Documenta 14 στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης αποτελούν επίσης η εγκατάσταση «Πεδίο χαλασμάτων» του Λόις Βάινμπεργκερ, καθώς και αυτή του Piotr Uklanski. Ο Πολωνός καλλιτέχνης κάλεσε τους McDermott & McGough να εκθέσουν τα έργα από τη σειρά τους «Ο Χίτλερ και οι ομοφυλόφιλοι» – η σειρά περιλαμβάνει πορτρέτα του Χίτλερ πάνω στα οποία αναγράφονται ονόματα ομοφυλόφιλων θυμάτων του Γ’ Ράιχ, με την ημερομηνία γέννησης και την ημερομηνία δολοφονίας τους – ενώ αυτός αντιπαραβάλλει δικά του έργα, εμπνευσμένα από την ταινία «Olympia» της Λένι Ρίφενσταλ και τη δική της «εξύμνηση της ομορφιάς, επιχειρώντας να συνθέσει ένα ισχυρό αντεπιχείρημα στην ομοφοβία». 
 
Η έκθεση εγκαινιάστηκε το πρωί του Σαββάτου 8 Απριλίου και θα απλωθεί σε όλη την Αθήνα έως τις 16 Ιουλίου, ενώ θα φιλοξενήσει τμήμα της μουσειολογικής μελέτης της μόνιμης συλλογής του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στο Κάσελ από τις 10 Ιουνίου μέχρι τις 17 Σεπτεμβρίου 2017. 
 
Στα εγκαίνια παρέστη ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, ο οποίος στον χαιρετισμό του τόνισε τη σημασία της εμβληματικής έκθεσης, επισημαίνοντας ότι «το ελληνικό πνεύμα συναντάται με το γερμανικό, προκειμένου να υπερασπισθούν τη φυσική θέση τους στον αενάως απαστράπτοντα αστερισμό της Ευρωπαϊκής Πολιτισμικής Κληρονομιάς», ενώ η υπουργός Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου επισήμανε τη σπουδαιότητα της έκθεσης στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το οποίο χαρακτήρισε κόσμημα του πολιτισμού «σε μια Ελλάδα η οποία αντιστέκεται πολιτιστικά εν μέσω οικονομικής κρίσης». 
 
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Φρανκ Βάλερ Σταϊνμάιερ, τέλος, χαρακτήρισε τον τίτλο της έκθεσης «Μαθαίνοντας από την Αθήνα» αυτονόητο, αφού – όπως είπε – η πόλη αποτελεί το λίκνο της δημοκρατίας μας ενώ, αναφερόμενος στα πολιτικά και οικονομικά «ρήγματα» μεταξύ Ελλάδας - Γερμανίας, τόνισε ότι οι δυο χώρες οφείλουν να τα υπερβούν. 
Η Documenta 14, το εικαστικό γεγονός της χρονιάς, ο τόπος συνάντησης πρωτοποριακών ιδεών και τρόπων έκφρασης είναι εδώ, τοποθετώντας την Αθήνα στο επίκεντρο του διεθνούς πολιτιστικού ενδιαφέροντος και της καλλιτεχνικής δημιουργίας και κάνοντάς τη για τους επόμενους μήνες τον απόλυτο πολιτιστικό προορισμό.
 
Info
Περισσότερες πληροφορίες: http://www.documenta
14.de/gr/  
Για τα ωράρια κάθε εκθεσιακού χώρου στη διεύθυνση: http://www.documenta14.de/gr/public-exhibition/#venues.
Η έκθεση θα διαρκέσει 
έως τις 16 Ιουλίου

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.