24/09/2018 23:36:30
26.6.2017 / ΕΥΑ ΜΠΟΥΡΓAΝΗ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 1973 στις 22-06-2017

Φεμινισμός και τέχνη (Photos)

Φεμινισμός και τέχνη (Photos) - Media
 
Έκθεση με θέμα «Ο Φεμινισμός στα χρόνια της μεταπολίτευσης, 1974-1990: Ιδέες, συλλογικότητες, διεκδικήσεις» οργάνωσε και παρουσιάζει, το Ίδρυμα της Βουλής, αναδεικνύοντας τις κοινωνικές και πολιτικές σχέσεις που διαμορφώθηκαν ανάμεσα στα δυο φύλα, στο πλαίσιο του μεταπολιτευτικού φεμινιστικού κινήματος. 
 
Φωτογραφίες, πρωτοσέλιδα εφημερίδων, έντυπα, χειρόγραφα, αφίσες και οπτικοακουστικά τεκμήρια από τις εκδηλώσεις, τις πορείες και όλες τις γυναικείες οργανώσεις, ταξιδεύουν τον επισκέπτη σε μια πολύ σημαντική εποχή, τόσο σε πολιτικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. 
 
Από τα πρώτα κιόλας χρόνια της μεταπολίτευσης, αν και με κάποια χρονική καθυστέρηση σε σχέση με την Ευρώπη και την Αμερική, το φεμινιστικό κίνημα έκανε δυναμικά την εμφάνισή του και στην Ελλάδα, παίρνοντας σύντομα μεγάλες διαστάσεις. Με βασική αρχή του την ισότητα των δυο φύλων και κύριο στόχο του την αναβάθμιση του ρόλου της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία, έθεσε αποφασιστικά τις θέσεις του και διεκδίκησε με τόλμη και μαχητικότητα ριζικές αλλαγές σε θεσμούς και νοοτροπίες χρόνων. 
 
Το μεταπολιτευτικό φεμινιστικό κύμα θα διαρκέσει από το 1974 έως το τέλος της δεκαετίας του 1980. Οι νομοθετικές αλλαγές που δρομολογήθηκαν με την καθιέρωση του Συντάγματος του 1975 στο Οικογενειακό και το Εργατικό Δίκαιο, το νομοθετικό πλαίσιο για τους βιασμούς που θεσπίστηκε το 1984, η νομιμοποίηση των αμβλώσεων το 1986 αποτελούν, αναμφισβήτητα, σημαντικά επιτεύγματα του φεμινιστικού κινήματος επηρεάζοντας καθοριστικά τη ζωή των Ελληνίδων, καθώς κατάφεραν να έχουν οι ίδιες τον έλεγχο του σώματός τους και να μην υπόκεινται – τόσο εκείνες όσο και τα παιδιά τους – στην εξουσία που είχε ο άνδρας μέσα στον γάμο και την κοινωνία.  
 
 
«Δεν είμαι του πατρός μου, δεν είμαι του ανδρός μου, θέλω να είμαι ο εαυτός μου», «Γυναίκα χωρίς άντρα, ψάρι χωρίς ποδήλατο», «Το πολιτικό είναι προσωπικό» και «Να κάνουμε τον φόβο μας εξέγερση» αποτελούν κάποια από τα πιο ξακουστά και θρυλικά συνθήματα εκείνης της εποχής.
 
Η «Κυψέλη», το πρώτο γυναικείο μηνιαίο περιοδικό που εκδόθηκε από την Ευφροσύνη Σαμαρτίδου το 1845 στην Κωνσταντινούπολη, η «Εφημερίς των Κυριών» της Καλλιρρόης Παρρέν που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 1887 στην Αθήνα, το πορτρέτο της Ιωάννας Στεφανόπολι, που αποτέλεσε την πρώτη φοιτήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή το 1890, φωτογραφίες των γυναικών που ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα για πρώτη φορά μέσα στην Κατοχή το 1944 στις εκλογές που οργάνωσε η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης, εικόνες της Ελένης Σκούρα, της πρώτης βουλευτού που εκλέχθηκε το 1953 στη Θεσσαλονίκη μετά την απόφαση του ελληνικού κράτους να δώσει για πρώτη φορά πολιτικά δικαιώματα στις γυναίκες (1952), καθώς και φωτογραφίες της Λίνας Τσαλδάρη, η οποία αποτέλεσε την πρώτη γυναίκα υπουργό, το 1956, προσφέρουν μια ανασκόπηση του φεμινιστικού κινήματος, των επιδιώξεων, αλλά και των επιτευγμάτων του. 
 
 
Η έκθεση ξεκινά από τα μέσα του 19ου αιώνα, τότε που διακρίνονται οι πρώτες γυναικείες φωνές, διεκδικώντας μια καλύτερη θέση του γυναικείου φύλου στην κοινωνία και τα πολιτικά δρώμενα. Προχωρώντας στην περίοδο του Μεσοπολέμου, εστιάζει στην ιδιαίτερη άνθιση που γνώρισε το φεμινιστικό κίνημα, όταν πολλές από τις γυναίκες που μάχονταν υπέρ αυτού συνδέθηκαν με το κομμουνιστικό κίνημα. 
 
Κατόπιν, η έκθεση αφιερώνει το υπόλοιπο κομμάτι της στα χρόνια της μεταπολίτευσης, την εποχή δηλαδή που ο φεμινισμός ως ριζοσπαστικό, πια, φαινόμενο, επεκτείνεται και εξαπλώνεται σε ολόκληρη την Ελλάδα. 
 
 
Ο Σύλλογος Ελλήνων Οικοκυρών, η Πανελλήνια Συνάντηση για την Αγρότισσα, που διοργάνωσε η Ομοσπονδία Γυναικών Ελλάδας, η Προοδευτική Ένωση Μητέρων Ελλάδας (ΠΕΜΕ) που συγκροτήθηκε από μητέρες των οποίων τα παιδιά είχαν φυλακιστεί και βασανιστεί κατά τη διάρκεια της δικτατορίας αποτελούν κάποιες από τις φεμινιστικές δράσεις εκείνης της εποχής που τραβούν το ενδιαφέρον του επισκέπτη, θυμίζοντας, παράλληλα, ότι πολλά από όσα σήμερα θεωρούνται δεδομένα, κατακτήθηκαν με διαρκείς αγώνες και επίμονες μάχες. Κάτι που τόνισε και ο πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης, κατά τα εγκαίνια της έκθεσης, επισημαίνοντας ότι ακόμα και στη σημερινή εποχή παραμένουν ζωντανά κάποια «συντηρητικά στερεότυπα, λόγω της ανδροκρατούμενης πατριαρχικής δομής της ίδιας της κοινωνίας». 
 
Στόχος της έκθεσης, που μετά τον εκθεσιακό χώρο της Βουλής πρόκειται να «ταξιδέψει» τόσο στη Θεσσαλονίκη όσο και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, είναι να ενημερώσει, να ανακαλέσει την ιστορική μνήμη, να προβληματίσει και πάνω απ’ όλα να κάνει σαφές ότι η ισότητα των δύο φύλων δεν αποτελεί ζήτημα που αφορά αποκλειστικά τις γυναίκες αλλά ολόκληρη την ανθρωπότητα. 
 
 
Ιστορικά 
 
Με τον όρο «φεμινισμός» αναφερόμαστε σε ένα σύνολο κοινωνικών θεωριών, πολιτικών επιδιώξεων και ηθικών φιλοσοφιών που – παρακινούμενες κυρίως από βιώματα και εμπειρίες γυναικών – έχουν ως στόχο τους, τη βελτίωση της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής κατάστασης του γυναικείου φύλου. Ως κοινωνικό κίνημα, ο φεμινισμός μάχεται υπέρ του περιορισμού ή και της εξάλειψης της φυλετικής ανισότητας και αγωνίζεται για την προώθηση και την κατάκτηση δικαιωμάτων και συμφερόντων των γυναικών μέσα στην κοινωνία.
 
Οι απαρχές του κινήματος του φεμινισμού εντοπίζονται στα χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης. Έχοντας , αρχικά, τη μορφή ενός τετραδίου παραπόνων (1789), εξελίσσεται αργότερα στη λεγόμενη ως Διακήρυξη Δικαιωμάτων των Γυναικών (1791).
 
Με τον αγώνα να οργανώνεται διαδοχικά, μεταφερόμαστε – 70 χρόνια αργότερα – στην Αγγλία, με τη διεκδίκηση του εκλογικού δικαιώματος.
Κατά τον 20ό περίπου αιώνα κάνουν την εμφάνισή τους οι λεγόμενες «σουφραζέτες», με τη δράση τους να εστιάζεται σε εισβολές σε βουλευτικές συνεδριάσεις και να εκδηλώνεται ακόμα και με εμπρησμούς δημόσιων κτηρίων.
 
Την ίδια περίπου περίοδο (1848) πραγματοποιείται η πρώτη Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στις ΗΠΑ, με αιτήματα που αφορούσαν τόσο στο δικαίωμα της ψήφου όσο και σε γενικότερες διεκδικήσεις για θέματα που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες στο σπίτι και την εργασία τους. Σαράντα χρόνια αργότερα, πραγματοποιείται το πρώτο Φεμινιστικό Συνέδριο.
Ημερομηνία - ορόσημο για το φεμινιστικό κίνημα αποτελεί η 8η Μαρτίου του 1857 όπου 20.000 εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας διεκδίκησαν τη μείωση του ωραρίου εργασίας, μέσω μιας μαζικής απεργίας σε μια περίοδο,  μάλιστα, που ο συνδικαλισμός απαγορευόταν. 
 
INFO
 
Η Έκθεση παρουσιάζεται στον εκθεσιακό χώρο του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων [Βασιλίσσης Σοφίας 11 (είσοδος από Σέκερη)] και θα διαρκέσει έως τις 17.12.2017. Ώρες λειτουργίας: Καθημερινά 9:00-16:00, Πέμπτη 9:00-20:00, Σαββατοκύριακο 10:00-15:00.
Πρόσθετες πληροφο-
ρίες: http://foundation.parliament.gr, τηλ.: 
210 373 5249, 210 373 5247
 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.