14/11/2018 16:48:42
11.1.2010

Τα γεγονότα

Δολοφονία στη σκηνή

Μπορεί ο Γιάννης Χουβαρδάς, ως καλλιτεχνικός διευθυντής, να είπε την τελευταία λέξη του Εθνικού Θεάτρου για το 2009 με τον «Θείο Βάνια», αλλά η πρεμιέρα του οργανισμού για το 2010 γίνεται με τη σκηνοθεσία της αναπληρώτριας καλλιτεχνικής διευθύντριας Έφης Θεοδώρου στο «Μαρά / Σαντ». Το πολιτικό έργο του Πέτερ Βάις που παρουσιάζεται στη Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» από 15 Ιανουαρίου (14 Ιανουαρίου προ-παράσταση) μας μεταφέρει σχεδόν 20 χρόνια μετά τη Γαλλική Επανάσταση. Είναι η εποχή που ο Μαρκήσιος ντε Σαντ σκηνοθετεί στο άσυλο του Σαραντόν την ιστορία της δολοφονίας του πρωταγωνιστή της επανάστασης, Ζαν-Πολ Μαρά, με ηθοποιούς τους ίδιους τους τροφίμους του ασύλου. Με αφορμή λοιπόν μία από τις πιο καθοριστικές περιόδους της παγκόσμιας ιστορίας, η Θεοδώρου ακολουθώντας σχεδόν τυφλά το κείμενο του Βάις, που γράφτηκε το 1963, διηγείται βήμα προς βήμα τα γεγονότα που οδήγησαν στη δολοφονία του Μαρά, καθιστά τα όρια ανάμεσα στην παράσταση και την πραγματικότητα δυσδιάκριτα και αναζητά τις δικές της απαντήσεις για τη φύση της επανάστασης, καταθέτοντας ταυτόχρονα ένα αιχμηρό και επίκαιρο σχόλιο πάνω στη σύγκρουση της ατομικής ελευθερίας με το ιστορικό και κοινωνικό καθήκον. Σημειωτέον πως η καταδίωξη και η δολοφονία του Ζαν-Πολ Μαρά, όπως παίχτηκε από τον θεατρικό όμιλο του Ασύλου του Σαραντόν με τη διεύθυνση του ντε Σαντ, παρουσιάζεται μόλις για δεύτερη φορά στο Εθνικό Θέατρο. Η μετάφραση του κειμένου ανήκει στον Μάριο Πλωρίτη. Πρωταγωνιστούν οι: Μ. Αφολαγιάν, Κ. Βασαρδάνης, Κόρα Καρβούνη, Η. Κουνέλας, Π. Λάρκου, Θ. Πάνου, Μ. Παπαδημητρίου, Δ. Πασσάς, Ν. Πλάτανος, Γ. Τζαβάρας, Έλενα Τοπαλίδου, Π. Τσινικόρης, Γαλήνη Χατζηπασχάλη, Μ. Χατζησάββας.

Αγγελική Μπιλλίνη

Φανταστικός διάλογος με την Lady Day

Βρισκόμαστε στη Νέα Υόρκη. Εκεί, μια νεαρή τζαζ πιανίστα και τραγουδίστρια, λάτρης της Μπίλι Χόλιντεϊ, ξεκινά έναν φανταστικό διάλογο μαζί της. Η παράσταση «Μια γάτα που τη λέγαν Μπίλι Χόλιντεϊ» σε κείμενο της Φωτεινής Παπαδόδημα και σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπαζή (Θέατρο Πορεία, από 21 Ιανουαρίου) είναι στην ουσία μια μεταφυσική βουτιά στο σκοτεινό παρελθόν της θρυλικής αμερικανίδας τραγουδίστριας, η οποία καταπονημένη από τα ναρκωτικά και το αλκοόλ πέθανε σε ηλικία μόλις 44 ετών. Η ηρωίδα μας (Φωτεινή Παπαδόδημα) ανοίγει διάλογο με μια μαύρη γάτα η οποία τη διαβεβαιώνει πως είναι μετενσάρκωση της Μπίλι Χόλιντεϊ, ξεναγείται στη χώρα του swing, του bop και της τζαζ, και καταφέρνει μέσα από αυτό το λυτρωτικό μουσικό ταξίδι να ξεπεράσει τη θλίψη, την αλαζονεία, την έμφυτη τεμπελιά και τη δειλία της. Η συνομιλία μεταξύ των δύο γυναικών διακόπτεται συχνά από τις παρεμβάσεις του Ντέιβιντ Λιντς, ο οποίος παράλληλα με την ιστορία της Χόλιντεϊ γνωρίζει στο κοινό την πορεία της τζαζ μέχρι τη δεκαετία του ’60. Όπως άλλωστε ομολογεί ο σκηνοθέτης της παράστασης, «το κείμενο της Φωτεινής ξεκλειδώνει τα απόκρυφα δωμάτια της μουσικής σκέψης μ’ έναν απλό, προσωπικό και άκρως συναισθηματικό τρόπο. Το θέατρο και η μουσική φλερτάρουν, χορεύουν και σμίγουν φωτίζοντας κάθε φορά με διαφορετικό τρόπο την ιστορία».

Αγγελική Μπιλλίνη

Διάσημες πουέντ

Πόσα διεθνή αστέρια του κλασικού μπαλέτου θα αντέξει στις 10, 12, 13, 14 και 15 Ιανουαρίου η σκηνή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών; Η απάντηση είναι επτά και συγκεκριμένα τους: Ελεονώρα Αμπανιάτο και Μπενζαμέν Πεκ (Μπαλέτο της Εθνικής Όπερας του Παρισιού), Σόκο Νακαμούρα και Βίσλαβ Ντούντεκ (Μπαλέτο του Βερολίνου), Αναστάζια και Ντένις Ματβιένκο (Μπαλέτο Μαριίνσκι της Αγίας Πετρούπολης), Τιμ Ματιάκη (Βασιλικό Μπαλέτο της Δανίας). Όλοι τους θα βρεθούν για πέντε μέρες στην Αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» προκειμένου να συμμετάσχουν στο γκαλά που διοργανώνεται από τον Οργανισμό Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και την Εθνική Λυρική Σκηνή. Από τις χορογραφίες της βραδιάς ξεχωρίζουν δύο έργα που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Πρόκειται για τις δημιουργίες «Alles Walzer» και «Βoléro» του Ρενάτο Τζανέλα, ενώ ο Τιμ Ματιάκης θα ερμηνεύσει τη νέα χορογραφία «Round about Tim» που δημιούργησε ειδικά για το γκαλά μπαλέτου ο φινλανδικής καταγωγής χορογράφος Γιόρμα Έλο. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη αποσπάσματα από μπαλέτα, όπως «Η κυρία με τις καμέλιες» σε χορογραφία Τζον Νοϊμάγιερ, «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» του Λεονίντ Λαβρόβσκι, αλλά και το «Φεστιβάλ λουλουδιών του Τζεντσάνο», τη «Λευκή σουίτα» και το «Grand Pas Classique» σε χορογραφίες των Ογκίστ Μπουρνονβίλ, Σερζ Λιφάρ και Βίκτορ Κσόφσκι. Στο πλευρό των κορυφαίων χορευτών θα βρεθούν πρώτοι χορευτές, σολίστ, κορυφαίοι και το corps de ballet της ΕΛΣ, ενώ τις παραστάσεις θα πλαισιώσει μουσικά η Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, υπό τη διεύθυνση του Ηλία Βουδούρη.

Αγγελική Μπιλλίνη

Εικαστικό «best»

Ενώ τα «top ten» της περασμένης δεκαετίας εμφανίζονται συνεχώς στην ημερήσια διάταξη το τελευταίο διάστημα, αφήνουμε τα «αντίο» και υποδεχόμαστε τη νέα χρονιά με «τα καλύτερα» που έρχονται. Η κριτικός των λονδρέζικων «Times» Ρέιτσελ Κάμπελ-Τζόνστον ρίχνει μια ματιά στις εκθέσεις ανά τον κόσμο και επιλέγει μια αξιόλογη λίστα την οποία και παραθέτουμε. Η «διαδρομή» ξεκινά με τη Φρανκφούρτη και το Städel Museum (www.staedelmuseum.de), όπου φιλοξενείται ως τις 28 Φεβρουαρίου μια έκθεση με 80 έργα του Μποτιτσέλι, «που πιθανόν να μην ξαναδούμε παρόμοια για δεκαετίες». Η «Επιστροφή στο μπαρόκ: από τον Καραβάτζιο στον Μπαντινέλι» θα βρίσκεται στο μουσείο Duca di Martina της Νάπολης (www.polomuseolenapolibeniculturali.it έως τις 11 Απριλίου. Η επόμενη «στάση» είναι στη Ρώμη και στο Scuderie del Quirinale (www.scuderiequirinale.it): μωσαϊκά νωπογραφίες, πίνακες, αλλά και ζωγραφική σε ξύλο και γυαλί διηγούνται την ιστορία της «Ζωγραφικής της Αυτοκρατορίας», ως τις 10 Ιουνίου. Η εκατονταετηρίδα από την έκδοση του φουτουριστικού μανιφέστου είναι η αφορμή για την έκθεση «100 χρόνια», στο P. S. 1 Contemporary Art Center της Νέας Υόρκης (www.ps1.org), ως τις 5 Απριλίου. Στο Άμστερνταμ, το Rijksmuseum (www.rijksmuseum.nl) γεμίζει με τα χειμωνιάτικα τοπία του Ολλανδού Χέντρικ Άβερκαμπ στη «Μικρή εποχή των παγετώνων», ως τις 10 Φεβρουαρίου. «1989: Το τέλος της ιστορίας ή η αρχή του μέλλοντος» είναι ο τίτλος της έκθεσης στο Kunsthalle της Βιέννης (www.kunsthallewien.at), ως τις 7 Φεβρουαρίου, με σημείο εκκίνησης την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Η Βαρκελώνη βέβαια δεν θα μπορούσε να λείπει από τη λίστα με τα καλύτερα• το Museo Nacional d’Art de Catalunya (www.mnac.cat) γιορτάζει τα 75α γενέθλιά του και παρουσιάζει ως τις 11 Απριλίου τους «Επίτιμους καλεσμένους», μια εντυπωσιακή έκθεση με 80 σημαντικά έργα, δάνεια από μουσεία του κόσμου. Στη Βασιλεία, τέλος, θα φιλοξενείται στο Kunstmuseum (www.kunstmuseumbasel.ch) ως τις 24 Ιανουαρίου, η έκθεση «Από τον Ντύρερ στον Γκόμπερ», με σχέδια, γκραβούρες και εικονογραφήσεις που καλύπτουν μια περίοδο 600 χρόνων.

Ελίνα Μπέη

Ο αρσενικός Μπρίτζετ Τζόουνς

Αρχικά απέκλεισε το ενδεχόμενο να γυρίσει και μια τρίτη συνέχεια στο «Ημερολόγιο της Μπρίτζετ Τζόουνς». Μετά γύρισε άλλη μια κομεντί, το «Τα μάθατε για τους Μόργκαν;», και άρχισε να μιλά για συνταξιοδότηση. Ο 49χρονος Χιου Γκραντ θέλει, λέει, να ξεφύγει από το Χόλιγουντ και να το ρίξει στη λογοτεχνία. «Πάντα έλεγα στον εαυτό μου ότι όταν έχεις κάνει μερικές καλές ταινίες και έχεις κερδίσει κάποια χρήματα τελικά θα καταλήξεις να γράψεις ένα βιβλίο» δήλωσε στη γερμανική εφημερίδα «Bild am Sonntag». Και για του λόγου το αληθές έχει γράψει ήδη το μισό βιβλίο. Μόλις όμως του εμφανίζεται ένα «αστείο και γοητευτικό σενάριο» αρχίζει μέσα του μια «εσωτερική μάχη». Και αναρωτιέται ο ηθοποιός- συγγραφέας: «Καλύτερα δεν είναι να κάνω μια ταινία, να βγάλω λεφτά και να δουλέψω με ωραίες γυναίκες;». Με τέτοια υπαρξιακά διλήμματα που τον απασχολούν, σίγουρα το βιβλίο του θα είναι αναλόγου ενδιαφέροντος. Κάτι σαν Μπρίτζετ Τζόουνς στο αρσενικό προβλέπουμε.

Ελίνα Μπέη

Τα αγαπημένα των πειρατών

Στο κινηματογραφικό box office τα πήγε πολύ καλά και το ίδιο συνέβη και με τις πωλήσεις DVD. Εκεί όμως που ξεχώρισε πραγματικά το νέο «Star Trek» του Τζ. Τζ. Άμπραμς είναι η πειρατεία. Η ταινία αναδείχθηκε ως αυτή που κατέβασαν οι χρήστες του διαδικτύου συχνότερα –και, φυσικά, παράνομα– τη χρονιά που πέρασε. Συγκεκριμένα, την κατέβασαν παράνομα μέσα στο 2009 περισσότερες από 10 εκατομμύρια φορές, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ. Το γεγονός έκανε την Paramount να βγάλει ανακοίνωση στην οποία ζητά τη συνδρομή της κυβέρνησης για τον εντοπισμό των πειρατών και τη λήψη μέτρων. Στη δεύτερη θέση πάντως των πιο δημοφιλών στους πειρατές ταινιών βρέθηκε το σίκουελ των «Transformers», το «Revenge of the Fallen» κι ακολουθούν το «RocknRolla» του Γκάι Ρίτσι, το «Hangover» και το «Twilight». Τα στοιχεία προέρχονται από το blog TorrentFreak, βάσει όσων κατεβάζουν τις ταινίες με το λογισμικό BitTorrent.

Ελίνα Μπέη

Pink όπως μαύρο

Στην κατανόηση και –γιατί όχι;– στην αποδοχή του έργου τέχνης, πέραν της αδιαμφισβήτητης αυταξίας του, σημαντικό ρόλο για τον αποδέκτη παίζει η συνειδητή ή μη δυνατότητα σύνδεσής του με το πριν και το μετά, με το corpus του καλλιτέχνη. Ένα έργο κρίνεται γι’ αυτό που είναι και μέσα στο συγκείμενο της εποχής του, αλλά πολλά έργα, αναπόφευκτα, κρίνονται και ως σύνολο. Η Άννα Λάσκαρη, με έναν σημαντικό όγκο δουλειάς τα τελευταία χρόνια, από τη σκόνη και τον αέρα των δίδυμων πύργων μέχρι τους τρεμάμενους φαντάρους των «συμμάχων» στο Ιράκ κι από τη σειρά «Wonder Povera» για την κλιμάκωση της βίας και τη ρητορική του πολέμου μέχρι τη διαδραστική εγκατάσταση για τις κοινωνικοοικοινομικές συνθήκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποδεικνύει ότι διαθέτει μια βαθύτατα πολιτική σκέψη. Και με αυτήν κατορθώνει να τροφοδοτεί τις ιδέες της και να συνδυάζει ιδανικά την κριτική στην υπάρχουσα πολιτική επικαιρότητα με το εικαστικά αξιοπρόσεκτο. Στη νέα της έκθεση με τίτλο «Pink» (Γκαλερί Α. Αντωνοπούλου, Αριστοφάνους 20, 8 Ιανουαρίου - 10 Φεβρουαρίου), η Λάσκαρη στήνει ένα αλληγορικό σκηνικό με έκδηλες αναφορές στην υπαρξιακή αγωνία και τους φόβους του σύγχρονου ατόμου, ενώ ταυτόχρονα εξετάζει τον χρόνο ως συστατική έκφραση του είναι, ως εκείνη τη ρυθμιστική αρχή σύμφωνα με την οποία οι ζωές εναρμονίζονται και ρυθμίζονται σαν ρολόγια. Με τη σειρά σχεδίων «Speed Down» σχολιάζει τη σχέση εργασίας και ελεύθερου χρόνου και συγκεκριμένα τον τρόπο που εκδηλώνεται η σχόλη και η μη συμμετοχή σε κάποια δραστηριότητα ή θέαμα, ενώ με την εγκατάσταση «Three Songs», ένα κουτί αποτελούμενο από τέσσερα δωμάτια, ο θεατής καλείται να αποκωδικοποιήσει τα σύμβολα της αφήγησης που θα συναντήσει στην ελεύθερη διαδρομή του. Δύσκολα θέματα; Ναι, αλλά θα μπορούσαν να είναι ροζ και εύκολα σε μια τέτοια εποχή;

Γιάννης Κουκουλάς

Υπάρχουν και καλοί μάγοι

Στην εποχή που οι αλάνες έχουν δώσει τη θέση τους στα μπαλκόνια με θέα τους ακάλυπτους, η επαφή με το χώμα γίνεται μόνο στις γλάστρες (μη, Κωστάκη, έχει μαμούνια!) και το παιχνίδι διαρκεί όσο η μπαταρία μιας κονσόλας, αν δεν προλάβει ένα θλιβερό Game Over να μεσολαβήσει, η παιδική λογοτεχνία θα μπορούσε να καλύπτει ένα τεράστιο κενό ψυχαγωγίας και εκπαίδευσης. Ωστόσο οι περισσότεροι γονείς προτιμούν μια αμφίβολης ποιότητας μεταγλωττισμένη ταινία, ένα CD με τραγούδια από «μπάντες» ροζ μικρομέγαλων που διαφημίζονται στο Alter ή ένα ακόμα shoot-’em-up video-game. Η ανάγνωση, άλλωστε, προκαλεί ερωτήσεις και πού χρόνος για απαντήσεις… Υπάρχουν, όμως, κάποια παιδικά βιβλία που αξίζουν πολύ και τίποτε δεν μπορεί να τα υποκαταστήσει! Η νέα συλλογή παραμυθιών του Γιάννη Κοντού με τίτλο «Τα Παραμύθια του Καλού Μάγου» είναι ένα από αυτά. Τρυφερές, αλληγορικές και βαθιά ανθρώπινες, οι 17 μικρές ιστορίες του Κοντού μιλούν για τη γενναιοψυχία, την καλοσύνη, τη φιλευσπλαχνία και για άλλες «ντεμοντέ» έννοιες, απαραίτητες και τόσο δυσεύρετες στον παιδικό ψυχισμό. Παιδιά, ζώα, πουλιά και ένας απίθανος Καλός Μάγος γίνονται οι φορείς των πιο γλυκών μηνυμάτων με τη βοήθεια των υπέροχων σχεδίων του εικαστικού Φαίδωνα Πατρικαλάκι, που με έντονα χρώματα και ακολουθώντας το γνωστό του πριμιτίφ ιδίωμα συνοδεύει ιδανικά τα κείμενα. Η παρουσίαση του βιβλίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος θα γίνει την Παρασκευή 8 Ιανουαρίου στις 7.30 μ.μ., ταυτόχρονα με τα εγκαίνια της έκθεσης των ζωγραφικών έργων του Φαίδωνα Πατρικαλάκι στην Αίθουσα Τέχνης Αστρολάβος-Artlife (Ηροδότου 11, Κολωνάκι, διάρκεια έως 23 Ιανουαρίου) και όποιος απ’ τους επισκέπτες επιθυμεί θα λαμβάνει υπογεγραμμένο και από τους δύο δημιουργούς αντίτυπο του βιβλίου.

Γιάννης Κουκουλάς

Δαρβίνος σε όπερα

Είναι σίγουρο πως όσοι τους ξέρουν ήδη τους ξεχωρίζουν για την ιδιαιτερότητα των οπτικοακουστικών θεαμάτων τους όπου η αρχιτεκτονική μπλέκει με την παράδοση και την ιστορία. Ο λόγος για τους Hotel Pro Forma, τη διεθνή καλλιτεχνική κολεκτίβα με έδρα τη Δανία, η οποία έρχεται στην Αθήνα για δύο εμφανίσεις με την πιο πρόσφατη παραγωγή της «Tomorrow In A Year». Θα εμφανιστούν στις 8 και 9 Ιανουαρίου στο Θέατρο Παλλάς σε μια electro-opera που βασίζεται στη ζωή και τη θεωρία του Δαρβίνου, σε μια παράσταση όπου ένας τραγουδιστής όπερας, ένας ποπ τραγουδιστής και ένας ηθοποιός ερμηνεύουν τη μουσική των Knife, ενώ ταυτόχρονα έξι χιπ-χοπ χορευτές αναπαριστούν την ύλη της ζωής σε χορογραφία του Hiroaki Umeda. Εμπνευσμένο από τα ταξίδια του Δαρβίνου με το πλοίο The Beagle την εποχή της νεότητάς του, το «Tomorrow In A Year» στο πρώτο του μέρος παρουσιάζει την περιήγηση αυτή στο αρχικό της στάδιο, όπως τη βίωσε ο βρετανός φυσιοδίφης παρατηρώντας τον κόσμο ως γεωλόγος και βιολόγος. Στην κόρη του Άννυ, που πέθανε σε ηλικία δέκα χρονών, αφιερώνεται το δεύτερο μέρος εστιάζοντας στο ανθρώπινο σώμα και τη φθαρτότητά του. Στη συνέχεια, το τρίτο μέρος αφορά τη μελέτη και συγγραφή του βιβλίου του «Η προέλευση των ειδών», ενώ το τελευταίο τοποθετείται χρονικά στο παρόν παρουσιάζοντας έναν πολύπλοκο οργανισμό μέσα από τον οποίο οι σκηνοθέτες της παράστασης Ralf Richardt Strøbech και Kirsten Dehlholm αποδεικνύουν το προφανές, την πολυπλοκότητα στις σχέσεις που ενώνουν τον άνθρωπο με τον κόσμο γύρω του.

Αγγελική Μπιλλίνη

Δυο φωνές, ένα πάθος

Τελευταία δεν την ακούμε συχνά και είναι άδικο. Η Mαργαρίτα Zορμπαλά όμως επιστρέφει με μια ενδιαφέρουσα συνύπαρξη σε έναν απρόβλεπτο γι’ αυτήν χώρο. Η λυρική ερμηνεύτρια ετοιμάζει ειδικά για το Half Note μια μουσική αναδρομή μέσα από τις χώρες, τις γλώσσες και τις κουλτούρες που βίωσε. Μόσχα, Λισσαβόνα, Αθήνα. Τόποι με μουσικές ιδιαίτερες που αξίζει να φωτιστούν. Η Ζορμπαλά θα μοιραστεί τη μικρή σκηνή του κλαμπ στο Μετς με τον εξαίρετο τραγουδιστή των φάδος Χέλντερ Μουτίνιο. Η ερμηνεύτρια που ξεχώρισε για τη φωνή της και τις συνεργασίες της με τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Γιάννη Ρίτσο, τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη, τον Andrea Vollenweider και τον Λάκη Παπαδόπουλο τα τελευταία χρόνια, έχει περιορίσει τις εμφανίσεις της αλλά βρίσκεται σε μια διαρκή δημιουργική συνάφεια με τις world μουσικές. Στο πλαίσιο αυτού του ενδιαφέροντος συνεργάζεται τώρα, σε ένα ειδικό πρότζεκτ, με τον Χέλντερ Μουτίνιο, ο οποίος είναι από τους πιο δημοφιλείς τραγουδιστές στην Πορτογαλία. Με ισχυρή ερμηνευτική δύναμη και συναισθηματικό βάθος στη φωνή, μας επιφυλάσσει εκπλήξεις μ’ αυτή την συνεργασία του. Μαζί τους πέντε μουσικοί και ο Θοδωρής Οικονόμου στο πιάνο. Για περισσότερα, στο Half Note Jazz Club από 8 έως 14 Ιανουαρίου.

Χαρά Αργυρίου

 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.