25/09/2018 17:07:19
2.2.2018 / ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2006 στις 01-02-2018

Αποικιοκρατία και Ένωση

Αποικιοκρατία και Ένωση - Media
 
Το εθνικό κίνημα των Ελληνοκυπρίων κατά την τελευταία περίοδο της αγγλοκρατίας
Το 2017 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ασίνη το βιβλίο της Σοφίας Αργυρίου «Το Εθνικό Κίνημα των Ελληνοκυπρίων κατά την τελευταία περίοδο της Αγγλοκρατίας», το οποίο πραγματεύεται, επιστημονικά, θέματα της κυπριακής Ιστορίας εστιάζοντας κυρίως στο εθνικό κίνημα των Ελληνοκυπρίων και ιδιαίτερα στο πλαίσιο του αγώνα της ΕΟΚΑ. Ο στόχος είναι να καταδειχθεί ότι «το εθνικό κίνημα των Ελληνοκυπρίων, ως κίνημα αυτοδιάθεσης και ένωσης με την Ελλάδα, μεταπολεμικά και σε ψυχροπολεμικό κλίμα πήρε τη μορφή ενός μαζικού, αντιαποικιακού, εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και συγκρούστηκε με τον βρετανικό ιμπεριαλισμό». 
 
Αναλύοντας σφαιρικά τις πολύπλευρες πτυχές του εθνικού κινήματος των Ελληνοκυπρίων και τεκμηριώνοντας όλες τις παραμέτρους που θετικά ή αρνητικά συνέβαλαν στη διαδρομή του, η Αργυρίου προσδιόρισε τα αίτια της διάδοσης των εθνικών ιδεών ως συνισταμένη κοινωνικών, οικονομικών, πολιτικών, ιδεολογικών συνιστωσών και επιρροών, στο πλαίσιο της αποικιακής λειτουργίας και διοίκησης, που δομήθηκαν από ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες, διαμορφώνοντας ανάλογα το κυπριακό τοπίο – πολλές φορές μάλιστα σε συγκρουσιακό περιβάλλον. 
 
Το εθνικό κίνημα των Ελληνοκυπρίων και η περίοδος που η συγγραφέας εξετάζει αντιμετωπίστηκε τα τελευταία χρόνια και εργαλειοποιήθηκε από συγγραφείς με διαφορετικές προσλαμβάνουσες, ιδεολογικές αφετηρίες και επιστημονικό λόγο, ως στερεότυπο, ενοχοποιώντας ιδέες και πρακτικές. Η συγγραφέας εστιάζει το ενδιαφέρον της έρευνας στις ιστορικές εξελίξεις μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν άρχισε μια τάση αποαποικιοποίησης και οι Ελληνοκύπριοι, στηριζόμενοι στη μεταπολεμική αποικιοκρατική εξέλιξη, ευελπιστούσαν στην επιτυχία του διακυβεύματος για ένωση, αν και η Βρετανία αντιμετώπιζε αρνητικά το αίτημά τους για αυτοδιάθεση και ένωση με τη ρητορική του «ουδέποτε» ή «το ζήτημα είναι κλειστόν».
 
Ο αναγνώστης του βιβλίου έχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί πώς οι πρακτικές της αποικιοκρατίας στον οικονομικό, πολιτιστικό, πολιτικό τομέα διαμόρφωσαν σχέσεις που ενίσχυαν τον εθνικισμό, να καταλάβει τον τρόπο λειτουργίας της ιμπεριαλιστικής πρακτικής του «διαίρει και βασίλευε» στην περίπτωση της Κύπρου ενισχύοντας τον τουρκοκυπριακό εθνικισμό, πώς θεσμοί όπως τα κόμματα και η Εκκλησία, ως θεσμός και φορείς της, όπως ο αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ’, ενίσχυσαν το ιδεολογικό δίπολο (εθνικοφροσύνη - ΑΚΕΛ), αν και οι αντιθέσεις εξέφραζαν πολλές φορές όχι τους στόχους, αλλά τα μέσα και την ολοκλήρωσή τους. 
 
Δημιουργώντας έναν καμβά από τις θεωρίες του εθνικισμού, αλλά και τις θεωρίες της μεταποικιακής πρακτικής, όπως του Robert Young, και αξιοποιώντας το πλήθος του πραγματολογικού της υλικού, η συγγραφέας κεντά σε αυτόν την «ιστορική διαδικασία συγκρότησης του εθνικού κινήματος των Ελληνοκυπρίων» και τον αντιαποικιακό εθνικοαπελευθερωτικό μαζικό αγώνα της ΕΟΚΑ, γεγονός που ο Χομπσμπάουμ εντάσσει στους αγώνες που διεξήχθησαν εναντίον της αποικιοκρατίας τη δεκαετία του 1950. 
 
Το βιβλίο παρουσιάζεται αύριο Παρασκευή, στις 7.00 μ.μ., στο Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο (Θεμιστοκλέους 37, Αθήνα). Θα μιλήσουν οι φιλόλογοι - δρ Ιστορίας Σωτηρούλα Μουστακά και Τάσος Χατζηαναστασίου και η συγγραφέας.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.