21/10/2018 10:25:45

Η ώρα του χρέους - Προετοιμασία νέας εξόδου στις αγορές

Η ώρα του χρέους - Προετοιμασία νέας εξόδου στις αγορές - Media

 

Συγκεκριμένες ρυθμίσεις και «προαπαιτούμενα» μπαίνουν στο τραπέζι του Ουάσιγκτον Γκρουπ.

Τα βλέμματα στρέφονται στην Ουάσιγκτον. Η διαδικασία δημοσίευσης των αριθμών και των εκθέσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με τις προβλέψεις για όλο τον πλανήτη γενικώς και για την Ελλάδα ειδικώς ολοκληρώθηκε και πλέον περνάμε στο στάδιο των διαπραγματεύσεων.

Η αυριανή σύγκληση του Ουάσιγκτον Γκρουπ θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα μπει για τα καλά στο τραπέζι το θέμα της διευθέτησης του ελληνικού χρέους.

Το ΔΝΤ, με σαφή πρόθεση να παραμείνει στο επίκεντρο των εξελίξεων και να μην τεθεί στο περιθώριο (κάτι που εκτιμάται ότι θα συνέβαινε αν υπήρχε αποχώρηση από το ελληνικό πρόγραμμα και κατά συνέπεια από τα θέματα της Ευρωζώνης), φαίνεται να κάθεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με σαφές αίτημα για διευθέτηση του ελληνικού χρέους χωρίς πολλά... προαπαιτούμενα.

Η αναθεώρηση προς το χειρότερο της πρόβλεψης για την πορεία του ΑΕΠ τόσο για φέτος όσο και για το 2019, σε συνδυασμό με την εκτίμηση ότι το χρέος θα εκτοξευτεί – ως ποσοστό του ΑΕΠ – σε επίπεδα άνω του 190% (!) ήδη από φέτος, συνιστούν ένα σαφές μήνυμα προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς ότι το ελληνικό χρέος παραμένει «εξαιρετικά μη βιώσιμο».

Από την άλλη, η ελληνική πλευρά θα περιμένει από τις συναντήσεις που θα γίνουν τις επόμενες ώρες να σχηματίσει μια σαφή εικόνα σχετικά με τις προθέσεις του ΔΝΤ όσον αφορά την επιβολή νέων μέτρων από το 2019.

Αυτό που κυρίως «καίει» την ελληνική κυβέρνηση είναι το θέμα του αφορολογήτου και η ημερομηνία εφαρμογής του. Όλα θα εξαρτηθούν τελικώς από μία και μόνη απόφαση: αν το ΔΝΤ θα συνεχίσει να δίνει το «παρών» στο ελληνικό πρόγραμμα ή όχι. Μπορεί οι οριστικές αποφάσεις να μην ληφθούν το επόμενο τριήμερο. Είναι όμως περίπου δεδομένο ότι οι εμπλεκόμενοι θα αποκτήσουν μια σαφή εικόνα για το τι πρόκειται να ακολουθήσει.

Προετοιμασία νέας εξόδου

Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος μεταβαίνει σήμερα στην Ουάσιγκτον. Χθες ολοκληρώθηκε ο κύκλος των επαφών του στη Βοστώνη με εκπροσώπους επενδυτικών εταιρειών. Ονόματα συνδαιτυμόνων δεν έγιναν γνωστά, ωστόσο ο στόχος του υπουργού είναι μάλλον δεδομένος: να καλλιεργηθεί το απαιτούμενο έδαφος ώστε να υπάρξει μια ακόμη επιτυχημένη έξοδος της Ελλάδας στις αγορές.

Ο προγραμματισμός του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους προβλέπει αυτή τη φορά την έκδοση ενός δεκαετούς ομολόγου, μέσω του οποίου θα αντληθούν τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ και τα κεφάλαια θα προορίζονται κατά κύριο λόγο για την ενίσχυση του αποθεματικού ασφαλείας, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί μετά τον Αύγουστο, οπότε ολοκληρώνεται το τρίτο μνημόνιο.

Δεδομένου ότι η επόμενη περίοδος θα είναι γεμάτη αναταράξεις (λόγω Τουρκίας, Συρίας, αβεβαιότητας όσον αφορά την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το ελληνικό ζήτημα εντός των ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων κ.λπ.), το εγχείρημα της εξόδου στις αγορές, και μάλιστα με δεκαετές ομόλογο (σ.σ.: η απόδοση του οποίου παραμένει πάνω από το 4%), θεωρείται εγχείρημα αυξημένου ρίσκου και αυτό δικαιολογεί και τις επαφές του υπουργού με τους επενδυτές.

Αυτά συνέβησαν στη Βοστώνη. Στην Ουάσιγκτον η θεματολογία των διαπραγματεύσεων και των συζητήσεων θα είναι εντελώς διαφορετική. Στο περιθώριο των εργασιών της Εαρινής Συνόδου θα πραγματοποιηθούν επαφές τόσο του Έλληνα υπουργού με εκπροσώπους των θεσμών όσο και των θεσμών μεταξύ τους. Ασφαλώς το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε δύο συναντήσεις:

Τα πρωτογενή πλεονάσματα

Πρώτον, στη συνάντηση του Έλληνα υπουργού Οικονομικών με την επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ.

Οι σχέσεις της Αθήνας με την Ουάσιγκτον ήταν εξαιρετικά ήρεμες το τελευταίο διάστημα καθώς, τόσο στο πλαίσιο της τρίτης αξιολόγησης όσο και στον πρώτο γύρο διαβουλεύσεων για την τέταρτη αξιολόγηση, οι εκπρόσωποι του ΔΝΤ περιορίστηκαν περισσότερο σε ρόλο «παρατηρητή», χωρίς να εγείρουν σοβαρά θέματα, τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν προβλήματα και καθυστερήσεις στις διαπραγματεύσεις.

Τώρα όμως τα χρονικά περιθώρια στενεύουν και το ΔΝΤ θα πρέπει να ανοίξει τα χαρτιά του σχετικά με το εξαιρετικά κρίσιμο ζήτημα της παραμονής του στην Ελλάδα. Προφανώς η συζήτηση αφορά το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των νέων δημοσιονομικών μέτρων.

Με τη μείωση των συντάξεων από την 1.1.2019 να θεωρείται δεδομένη, αυτό που «παίζεται» είναι, πρώτον, η ημερομηνία μείωσης του αφορολογήτου (σ.σ.: δηλαδή το αν θα γίνει κανονικά την 1.1.2020 ή αν ζητηθεί να έρθει νωρίτερα από την 1.1.2019) και, δεύτερον, η ενεργοποίηση των «καλών» μέτρων τόσο για το 2019 όσο και για το 2020.

Σε τεχνικό επίπεδο, δύο είναι τα κρίσιμα οικονομικά μεγέθη που μπορούν να επηρεάσουν την τελική απόφαση.

1. Το πρώτο μέγεθος είναι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2017. Μέχρι τώρα, είχαμε την ελληνική κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2017 κινείται πολύ πάνω από τους στόχους, φτάνοντας ακόμη και στο επίπεδο του 3,5%. Από χθες υποστηρικτής αυτής της άποψης έγινε και το... Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Η έκθεση για τις δημοσιονομικές προβλέψεις του Ταμείου ανεβάζει για το 2017 τον πήχη του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 3,7%, δηλαδή πάνω και από τα επίπεδα που έχει προαναγγείλει η ελληνική κυβέρνηση μέσω και της πρόσφατης έκθεσης του Σώματος Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αντίστοιχη πρόβλεψη του ΔΝΤ στη φθινοπωρινή έκθεση που είχε κατατεθεί τον περασμένο Οκτώβριο ήταν μόλις 1,7%. Το ΔΝΤ αναθεωρεί την εκτίμησή του λίγες ημέρες πριν ανακοινωθεί από την Ελληνική Στατιστική Αρχή η πρώτη επίσημη εκτίμηση για την πορεία του πρωτογενούς πλεονάσματος κατά την περυσινή χρονιά.

Αυτό που δημιουργεί τα πολλά ερωτήματα είναι η πρόβλεψη για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2018 αλλά και των επόμενων ετών. Για το 2018 το ΔΝΤ αναθεωρεί την πρόβλεψή του και πάλι προς τα πάνω στο 2,9%. Ωστόσο, για το 2019 και μέχρι το 2022 προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα της τάξεως του 3,5%. Η έκθεση δεν αναφέρει ρητά ότι αυτή η πρόβλεψη ενσωματώνει και την πρόωρη μείωση του αφορολογήτου από την 1.1.2019.

Ακόμη και στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου για την παρουσίαση της έκθεσης με τα δημοσιονομικά, ο εκπρόσωπος του ΔΝΤ δεν έδωσε καμία συγκεκριμένη απάντηση (αν και ερωτήθηκε) και παρέπεμψε στις δηλώσεις του επικεφαλής του ευρωπαϊκού τμήματος (του γνωστού μας Τόμσεν), οι οποίες θα γίνουν πιθανότατα αύριο. Αναλυτικά οι προβλέψεις του ΔΝΤ για το χρέος και το πρωτογενές πλεόνασμα έχουν ως εξής:

● 2017: 3,7% (από 1,7% που ήταν η εκτίμηση τον Οκτώβριο του 2017).

● 2018: 2,9% (από 2,2% τον περασμένο Οκτώβριο).

● 2019-2022: 3,5% (η πρόβλεψη είναι σταθερή συγκριτικά με τον περασμένο Οκτώβριο).

● 2023: 1,5% (σ.σ.: είναι η πρώτη φορά που γίνεται πρόβλεψη για το 2023).

Εύλογα γεννώνται τα ερωτήματα (τα οποία αναμένεται να θέσει και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος στην Κριστίν Λαγκάρντ, ειδικά αν τεθεί θέμα αφορολογήτου):

● Πώς είναι δυνατόν το ΔΝΤ να αποδέχεται πλεόνασμα 3,7% για το 2017 και να περιορίζει την πρόβλεψη για το 2018 στο 2,9% όταν ταυτόχρονα προβλέπει για το 2018 ισχυρότερο ρυθμό ανάπτυξης σε σχέση με το 2017;

● Πώς είναι δυνατόν το πρωτογενές πλεόνασμα του 2019 να είναι μεγαλύτερο από το αντίστοιχο του 2018 κατά 0,6%.

2. Το δεύτερο κρίσιμο οικονομικό θέμα από το οποίο θα εξαρτηθεί το τι θα γίνει με το αφορολόγητο, είναι η πορεία του ΑΕΠ. Θα χρησιμοποιηθούν τα στοιχεία για την πορεία του α’ τριμήνου του 2018, τα οποία και αναμένεται να δημοσιευτούν στις αρχές Ιουνίου. Ήδη, από την Τρίτη, το ΔΝΤ έχει κατεβάσει τον πήχη της ανάπτυξης για το 2018 στο 2%, ενώ για το 2019 προβλέπει ακόμη χαμηλότερη ανάπτυξη της τάξεως του 1,8%.

Στο τραπέζι το χρέος

Το δεύτερο κρίσιμο ραντεβού στην Ουάσιγκτον θα είναι αυτό του λεγόμενου Ουάσιγκτον Γκρουπ.

Χωρίς ελληνική συμμετοχή, θα υπάρξει συζήτηση για τη διευθέτηση του ελληνικού χρέους, αλλά και τα «προαπαιτούμενα» που θα πρέπει να εκπληρώσει η Ελλάδα για να εξασφαλίσει επιμηκύνσεις στη διάρκεια αποπληρωμής, πάγωμα στα επιτόκια και άλλες διευκολύνσεις που θα εξασφαλίζουν ότι η ετήσια δαπάνη για την εξυπηρέτηση του χρέους δεν θα ξεπερνά το 15% του ΑΕΠ.

Στο συγκεκριμένο θέμα το ΔΝΤ αναμένεται να μπει... δυνατά στις διαπραγματεύσεις με το επιχείρημα ότι το ελληνικό χρέος παραμένει εξαιρετικά μη βιώσιμο. Δεν είναι τυχαίες οι προβλέψεις του για την εξέλιξη του ελληνικού χρέους:

● 2017: 181,9% του ΑΕΠ (από 180,2% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη τον Οκτώβριο).

● 2018: 191,3% του ΑΕΠ (από 184,5%).

● 2019: 181,8% του ΑΕΠ (από 177,9%).

● 2020: 177% (από 171,4%).

● 2021: 172,2% (από 165,4%).

● 2022: 168,7% (από 161,2%).

● 2023:165,1%.

Στο Ουάσιγκτον Γκρουπ θα βρεθούν στο ίδιο τραπέζι η Κριστίν Λαγκάρντ, ο νέος υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Όλαφ Σολτς, οι υπουργοί Οικονομικών των υπόλοιπων ισχυρών χωρών - μελών της Ευρωζώνης και φυσικά οι επικεφαλής των θεσμών (Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης και Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας).

Το ζητούμενο είναι να υπάρξει μια καταρχήν συμφωνία τόσο για τα μέτρα διευθέτησης του ελληνικού χρέους όσο και για το αν θα υπάρξουν προϋποθέσεις ενεργοποίησής τους. Από το περιεχόμενο των συζητήσεων εν πολλοίς θα εξαρτηθεί και η συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα.

Οι δηλώσεις από το γερμανικό στρατόπεδο ότι οι αποφάσεις θα ληφθούν «μετά την ολοκλήρωση του ελληνικού προγράμματος» παραπέμπουν σε θρίλερ. Τα επόμενα 24ωρα θα ξέρουμε κάτι παραπάνω.

 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.