14/11/2018 14:30:57
7.5.2018 / ΕΥΑ ΜΠΟΥΡΓAΝΗ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2019 στις 3-5-2018

Όταν η μόδα γίνεται τέχνη: Σύγχρονοι Έλληνες σχεδιαστές και εικαστικοί στην έκθεση «Το ημερολόγιο μίας μοδίστρας»

Όταν η μόδα γίνεται τέχνη: Σύγχρονοι Έλληνες σχεδιαστές και εικαστικοί στην έκθεση «Το ημερολόγιο μίας μοδίστρας» - Media

 

Με αφορμή ένα τετράδιο σημειώσεων μίας μοδίστρας του 1958, η οποία μαθήτευσε στον ελληνικό Οίκο Ραπτικής Τσοπανέλη, σύγχρονοι Έλληνες εικαστικοί και σχεδιαστές συναντιούνται στην ομαδική έκθεση «Το ημερολόγιο μίας μοδίστρας. Μια φανταστική βιογραφία», κάνοντας τη μόδα να γίνει ένα με την τέχνη.

Πρόκειται για μια συνεύρεση καλλιτεχνικής δημιουργίας και σχεδιαστικής πρακτικής όπου οι δημιουργοί παρουσιάζουν με τα έργα τους την προσωπική τους ανάγνωση γι’ αυτό το εύρημα, ενώ παράλληλα θέτουν ερωτήματα αναφορικά με τον τρόπο που το φαινόμενο της μόδας επεξεργάζεται και αφομοιώνεται στην ελληνική πραγματικότητα.

Το εύρημα ανασύρεται από τον αρχιτέκτονα Γιώργο Καλύβη και εγγονό της Μαρίκας Χατζή, ενώ οι παραδόσεις του Τσοπανέλη προς τις μαθήτριές του προσφέρουν μια διαφορετική ανάγνωση της νεωτερικότητας.

Μέσα από σημειώσεις, λοιπόν, για τις κατευθύνσεις του savoir vivre, την εκμάθηση πατρόν γυναικείων ρούχων, τις οδηγίες χρήσης της ραπτομηχανής παίρνουμε σημαντικές πληροφορίες που μας βοηθούν να ερμηνεύσουμε μια ολόκληρη εποχή, όπως επίσης το ίδιο το φαινόμενο της μόδας στην Ελλάδα του 1958.

Μια εποχή που, άλλωστε, χάρη στον νέο τρόπο ζωής και τις νέες συνθήκες εργασίας, ο μοντερνισμός διαχέεται σε όλα τα κοινωνικά στρώματα με τη μόδα να αποτελεί πια γνώμονα συμπεριφοράς ανδρών και γυναικών, σπάζοντας τα όρια της «ευπρέπειας» και του «καλλωπισμού» του σώματος. Μια εποχή που, λόγω των ριζικών μεταβολών της, μετατρέπει τη μόδα σε κάτι βαθύτερο και όχι απλά μια εικόνα, φέρνοντάς τη σε άμεση επαφή και συσχέτιση με τα έμφυλα κοινωνικά φαινόμενα και θεσμούς που συμβάλλουν τόσο στον εκδημοκρατισμό του καινούργιου όσο και των επιθυμιών. Έτσι, το ένδυμα αφορά πλέον όλες τις σχέσεις του ανθρώπου με το σώμα του, και την ίδια στιγμή τις σχέσεις του σώματος με την κοινωνία.

Διαθέτοντας τα χαρακτηριστικά της «γραπτής μόδας», δηλαδή της μόδας που μεταφράζεται σε γλώσσα και σχέδιο, με εμφανέστατα στοιχεία νεωτερικής συμπεριφοράς (στο savoir-faire) αλλά και διακοσμητικής αφαίρεσης (στα πατρόν), η έκθεση επανεξετάζει το τετράδιο σημειώσεων της Μαρίκας Χατζή ως σημείο αφετηρίας των δεκαεπτά προσκεκλημένων της δημιουργών.

Πρόκειται για ένα πολύτιμο τεκμήριο μιας άγνωστης μαθητευόμενης μοδίστρας, που αναδεικνύει κάθε ίχνος και κάθε πτυχή ενός επαγγέλματος που εξοβελίστηκε τόσο από τον ιστορικό όσο και τον καλλιτεχνικό χώρο.

Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η πρακτική της μοδιστρικής που εκπροσωπεί αυτή η άγνωστη γυναίκα υποβαθμίστηκε και αγνοήθηκε από τις επόμενες γενιές, αξίζει να την ανασύρουμε στη μνήμη μας και να τη διασώσουμε από τη σιωπή και τη λήθη που της επιβλήθηκε μεταγενέστερα...

Κι αυτό όχι απλά για να αναπολήσουμε με νοσταλγία, αλλά επειδή τόσο η μοδιστρική όσο και η υφαντική αλλά και όλες εκείνες οι μορφές γυναικείας οικιακής οικονομίας που αναπτύχθηκαν την προ-βιομηχανική εποχή μπορούν, σήμερα, να αποδειχθούν υψίστης σημασίας, με σοβαρές προοπτικές στη μεταβιομηχανική οικονομία και στις νέες πολιτισμικές πρακτικές που αναπτύσσονται και εξελίσσονται.

Το τετράδιο παραδόσεων της μοδίστρας μετατρέπεται, λοιπόν, σε ένα χρήσιμο εργαλείο καταγραφής και αναθεώρησης. «Πόσο μακριά μπορείς να πας»; Είναι το ερώτημα που κάθε γενιά που αναζητά το μοντέρνο θέτει στον εαυτό της και που στην έκθεση οι συμμετέχοντες δημιουργοί δίνουν πολλαπλές απαντήσεις μέσα από τα έργα τους...

Άλλωστε, ακόμη και σήμερα τίθεται το ίδιο ερώτημα που απλά αλλάζει διατύπωση: «Πόσο μπροστά φθάνουν οι ιδέες;» Τι είναι αυτό που θα επικρατήσει ανάμεσα στην παλαιά φρουρά των οίκων ραπτικής των κυρίαρχων κοινωνιών τάξεων και στις νέες τάσεις που έχουν την ανάγκη να ξεφύγουν από τα καθιερωμένα και να αναζητήσουν ό,τι πιο ανατρεπτικό και σύγχρονο;

Στο «Ημερολόγιο» γίνεται σαφές ότι η μόδα δεν αφορά απλά μια εικόνα και μια εμφάνιση. Απεναντίας, γίνεται η αφορμή για αλλαγή στις κοινωνικές συμπεριφορές, διεκδικώντας με ένταση και πυγμή την ανακατανομή της κοινωνικής ισχύος.

Συμμετέχουν:

«Αρχιτέκτονες της Φάλαινας», Βελώνης Κωστής, Bespoke Athens (Βασίλης Μπουρτζάλας ), Angelos Frentzos, Κάια Ντέμη, Καλύβης Γιώργος, Καραγιαννοπούλου Ειρήνη, Καφούρος Ηλίας, Kokosalaki Sophia, Μάστορη Μαρία, Μηλιαρέση – Φωκά Ολγα, Παπακωνασταντίνου Λήδα, Παπαμαργαρίτη Εύα, Σαχίνη Νάνα, Serapis Maritime Corporation, Στρούζα Στεφανία, Ψυχούλης Αλέξανδρος, Zeus & Dione, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα (από το αρχείο του με ρούχα του οίκου Τσοπανέλη)

INFO:

Ομαδική έκθεση

«Το ημερολόγιο μίας μοδίστρας. Μια φανταστική βιογραφία»

Gallery a.antonopoulou.art

Αριστοφάνους 20, Ψυρρή

Μέχρι 26 Μαΐου 2018

Τετάρτη – Παρασκευή: 14:00 – 20:00

Σάββατο: 12:00 – 16:00

Είσοδος ελεύθερη

Πρόσθετες πληροφορίες και κρατήσεις: www.aaart.g

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.