17/06/2019 00:56:48
27.2.2019 / ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΑΛΟΥΠΗΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2061 στις 21-2-2019

Κύπρος και Γουιάνα, τα δυο νέα βαριά χαρτιά της Exxon

Κύπρος και Γουιάνα, τα δυο νέα βαριά χαρτιά της Exxon - Media

 

Το μαύρο χρυσάφι, το ενδιαφέρον για την Αν. Μεσόγειο, οι επενδύσεις σε νέες μορφές ενέργειας και οι προκλήσεις

 

Μόλις την 1η Φεβρουαρίου η ExxonMobil ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να αντλήσει 25% περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο το 2025 συγκριτικά με το 2017. Τα δυο βαριά της χαρτιά τα έχει ήδη βρει, όπως όλα δείχνουν.

Στην Κύπρο το οικόπεδο 10 παραχωρήθηκε το 2016 στην κοινοπραξία της ExxonMobil με την Qatar Petroleum International. Πριν λίγες μέρες έγινε γνωστό, αρχικά μέσω του ιταλικού Τύπου, ότι ο δεύτερος κύκλος ερευνών που διεξήγαγε η ExxonMobil στέφθηκε με επιτυχία.

Οι επίσημες ανακοινώσεις για τα αποτελέσματα αναμένονται στις επόμενες εβδομάδες, ωστόσο γίνεται λόγος για σημαντική ανακάλυψη εμπορικά εκμεταλλεύσιμου κοιτάσματος εντός του κυπριακού οικοπέδου 10.

Οι πρώτες πληροφορίες σχετικά με όσα βρέθηκαν στο οικόπεδο 10 της κυπριακής ΑΟΖ μιλούν για μεγάλο «εμπορεύσιμο» κοίτασμα, με γεωλογική δομή η οποία παραπέμπει στο αιγυπτιακό Ζορ. Αν όλα αυτά επιβεβαιωθούν και επίσημα τότε η Λευκωσία αναμένει να επωφεληθεί από όλα όσα θα σημαίνει το να αναπτύξει περαιτέρω τις δραστηριότητές της στην κυπριακή ΑΟΖ μια εταιρεία του μεγέθους της ExxonMobil.

Στο μεταξύ η ExxonMobil πλέον έχει πλειοδοτήσει σε τεμάχια που βρίσκονται στις ΑΟΖ Κυπριακής Δημοκρατίας, Ελλάδας, αλλά και της Αιγύπτου, πράγμα που δείχνει ότι όχι μόνο διατηρεί την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά την επεκτείνει κιόλας.

 

Μαύρο χρυσάφι στη Γουιάνα

Επί δεκαετίες, πετρελαϊκές εταιρίες έψαχναν για πετρέλαιο στα ανοιχτά της Γουιάνα, μιας φτωχής χώρας που συνορεύει με τη Βραζιλία και τη Βενεζουέλα. Το 2015 η ExxonMobil, η μεγαλύτερη πετρελαϊκή εταιρία, έγινε η πρώτη που το βρήκε. Σήμερα η ExxonMobil εκτιμά ότι κάτω από τον βυθό της Γουιάνα βρίσκονται πάνω από 5 δισ. βαρέλια πετρέλαιο. Ασφαλώς κι αποτελεί το νέο πιο βαρύ χαρτί της εταιρίας σε διεθνές επίπεδο.

Αν όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο, μέσα στην επόμενη δεκαετία η Γουιάνα αναμένεται να γίνει η δεύτερη μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα στη Λατινική Αμερική, πίσω μόνο από τη Βραζιλία. Αυτό θα μεταμορφώσει ένα μικρό και φτωχό κράτος σε βασική πετρελαιοπαραγωγό χώρα. Ήδη, μάλιστα, έχει αρχίσει έντονη συζήτηση στη χώρα για το πώς να χρησιμοποιηθούν τα δικαιώματα από το πετρέλαιο. Στα ήδη προτεινόμενα συμπεριλαμβάνονται προγράμματα για τους φτωχούς και έργα υποδομών.

 

Νέες μορφές ενέργειας

Μπροστά, ωστόσο, στην πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής οι πετρελαϊκές εταιρίες ρίχνουν λεφτά και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Η Total και η Royal Dutch Shell, για παράδειγμα, επενδύουν στην αιολική, την ηλιακή καθώς και την ηλεκτρική ενέργεια. Και η ExxonMobil αναγνωρίζει την κλιματική αλλαγή. «Αναγνωρίζουμε τις επιπτώσεις της καύσης του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και τον κίνδυνο που αποτελούν για το κλίμα», έχει δηλώσει ο Γουντς και έχει πει ότι η εταιρία του «εξετάζει τον χώρο των ανανεώσιμων και τις ευκαιρίες να συμμετάσχει σε αυτό τον χώρο».

Όμως οι δαπάνες στην πράσινη τεχνολογία έχουν ακόμα πολλά περιθώρια βελτιώσεων. Οι ευρωπαϊκές πετρελαϊκές μπορεί να προχωρούν σε ανάλογες επενδύσεις αλλά η ExxonMobil εμφανίζεται στην παρούσα φάση πιο διστακτική. «Έχουμε πολύ υψηλότερες προσδοκίες για τις αποδόσεις του κεφαλαίου που επενδύουμε», έχει πει ο επικεφαλής της.

Η ExxonMobil επενδύει όχι μόνο για να διατηρήσει την παραγωγή της αλλά για να την αυξήσει. Τα πρόσφατα μεγάλα πρότζεκτ της σε Γουιάνα, Βραζιλία και Αμερική άρχισαν να αντλούν αργό πετρέλαιο.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για πετρελαϊκές σαν την ExxonMobil θα ήταν ένας κόσμος όπου η ζήτηση για το πετρέλαιο φτάνει στο μάξιμουμ καθώς τα μέτρα για την καταπολέμηση των εκπομπών ρύπων αυξάνονται και στη συνέχεια οι τιμές του πετρελαίου πέφτουν. Σε αυτή την περίπτωση αρκετά πρότζεκτ θα μπορούσαν να καταστούν ασύμφορα οικονομικά.

Ένας τέτοιος κίνδυνος απασχολεί όλο και εντονότερα τους επενδυτές της, όπως και αυτούς της Shell, που σύμφωνα με τον «Εconomist» ζητούν να γνωρίζουν με σαφήνεια το πώς ακριβώς οι ενέργειες των εταιριών για περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας πρόκειται να επηρεάσουν τα κέρδη τους.

Προς το παρόν, οι όποιες δεσμεύσεις των εταιριών για μείωση των ρύπων είναι έτσι δομημένες ώστε να προσφέρουν μια «έξοδο διαφυγής». Για παράδειγμα, η Shell μπορεί να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, φτάνει να κάνει παράλληλα και βήματα για την αύξηση της παραγωγής ενέργειας από αιολικές και ηλιακές πηγές.

Οι ExxonMobil, Total, Bp, Chevron, και Shell σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή τους σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, σύμφωνα με τους αναλυτές της Royal Bank of Canada. Και καθώς αυτές οι πετρελαϊκές - μεγαθήρια ψάχνουν για πετρέλαιο, αναδιαμορφώνουν τον κόσμο στην πορεία.

 

Ο «προφήτης» Μπάφετ

Μπροστά στην απειλή της κλιματικής αλλαγής γίνονται πια ξεκάθαρες προσπάθειες για προσαρμογή. Πολλές εταιρίες επιχειρούν να καταστούν πιο «πράσινες».

Ο μεγιστάνας Γουόρεν Μπάφετ, που αναμφίβολα κανείς δεν μπορεί να τον κατηγορήσει για έλλειψη ενστίκτου στις επενδύσεις, ποντάρει 30 δισ. δολάρια στην «καθαρή» ενέργεια.

Ο Ήλον Μασκ σχεδιάζει να γεμίσει τους δρόμους με ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Στην Αμερική οι Δημοκρατικοί βάζουν στο επίκεντρο των εκλογών του 2020 ένα «Πράσινο New Deal».

Όμως, παρά το γενικό κλίμα υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μια πραγματικότητα παραμένει: Η ζήτηση για πετρέλαιο ανεβαίνει παγκοσμίως και η βιομηχανία της ενέργειας σχεδιάζει επενδύσεις πολλών τρισεκατομμυρίων δολαρίων για να την ικανοποιήσει.

Πρωτοπόρος σε αυτή τη στρατηγική είναι η ExxonMobil, το μεγαθήριο που κάποτε υπήρξε η ισχυρότερη εταιρεία στον κόσμο και παραμένει σήμερα, έχοντας επιβιώσει για 137 χρόνια, ένας γίγαντας της πετρελαιοβιομηχανίας.

Η ExxonMobil ανακοίνωσε πρόσφατα ότι σχεδιάζει να αντλήσει κατά 25% περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο το 2025 με τις υπόλοιπες εταιρίες του κλάδου να είναι έτοιμες να ακολουθήσουν, δηλαδή να στοχεύσουν κι αυτές σε ανάπτυξη.

 

Πέρα από το πετρέλαιο…

Για το μεγαλύτερο μέρος του 20ου αιώνα οι πέντε μεγάλες πετρελαϊκές εταιρίες, ExxonMobil, Chevron, Royal Dutch Shell, BP και Total είχαν μεγαλύτερη δύναμη, επιρροή κι εκτόπισμα ακόμα κι από ολόκληρες χώρες, ειδικά τις μικρές.

Το 2000 η BP υποσχέθηκε ότι επρόκειτο να «πάει πέρα από το πετρέλαιο», δηλαδή να στραφεί και προς άλλες μορφές ενέργειας λιγότερο επιβαρυντικές για κλίμα. Και οι πέντε μεγάλες πετρελαϊκές λένε ότι υποστηρίζουν τη Συμφωνία των Παρισίων για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής, ενώ όλες επενδύουν και σε ανανεώσιμες πηγές όπως η ηλιακή ενέργεια. Παρά ταύτα, οι δεσμεύσεις των πετρελαϊκών σε πράσινες επενδύσεις παραμένουν μετριοπαθείς, σύμφωνα με τον «Economist».

Σύμφωνα με την ExxonMobil η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο και φυσικό αέριο πρόκειται να αυξηθεί κατά 13% μέχρι το 2030. Όλες οι μεγάλες πετρελαϊκές, όχι μόνο η ExxonMobil, αναμένεται ότι θα αυξήσουν την παραγωγή τους.

Το πρόβλημα είναι, όπως εκτιμά το Διακυβερνητικό Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή του ΟΗΕ (IPCC), ότι για να μην ανέβει η θερμοκρασία της Γης πάνω από 1.5 βαθμούς Κελσίου η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου πρέπει να μειωθεί κατά 20% ώς το 2030 και κατά 55% ώς το 2050.

Κάποιοι ελπίζουν πως οι πετρελαϊκές εταιρίες θα στραφούν σταδιακά προς νέες κατευθύνσεις αλλά προς το παρόν κάτι τέτοιο μοιάζει ως υπεραισιόδοξο σενάριο. Οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας φτάνουν παγκοσμίως τα 300 δισ. δολάρια τον χρόνο, ποσό μηδαμινό σε σχέση με ό,τι επενδύεται στα ορυκτά καύσιμα. Ακόμα και στην αυτοκινητοβιομηχανία, που κάθε χρόνο λανσάρει μοντέλα ηλεκτρικών αυτοκινήτων, το 85% των οχημάτων εκτιμάται ότι θα δουλεύουν με μηχανές εσωτερικής καύσης ακόμα και το 2030.

Η μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με σκοπό να περιοριστεί η άνοδος της θερμοκρασίας θα μπορούσε να σημάνει ρυθμίσεις στις εκπομπές ρύπων, νομοθεσίες και νέες τεχνολογίες που θα οδηγούσαν στη ζήτηση για το πετρέλαιο να μειωθεί και στην τιμή να πέσει. Σε ένα τέτοιο σκηνικό θα προέκυπταν σημαντικά ρίσκα για τις μεγάλες πετρελαϊκές.

Όμως ο Ντάρεν Γουντς, ο επικεφαλής της ExxonMobil που αντικατέστησε στην ηγεσία της εταιρίας το 2017 τον Ρεξ Τίλερσον, ο οποίος ανέλαβε υπ. Εξωτερικών των ΗΠΑ, επικεντρώνει στη συνέχιση της ηγεμονίας της ExxonMobil για πολλά χρόνια ακόμα.

Η εταιρία, όπως ανακοίνωσε ο Γουντς πέρυσι, πρόκειται να ξοδέψει πάνω από 200 δισ. δολάρια στα επόμενα επτά χρόνια, συμπεριλαμβανομένων τεράστιων επενδύσεων στον τομέα της διύλισης και των πετροχημικών. Ο Γουντς θέλει τα κέρδη της ExxonMobil από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο να τριπλασιαστούν από αυτά του 2017 ώστε το 2025 να φτάσουν τα 23 δισ. δολ.

 

Οι προκλήσεις και το κλίμα

Παράλληλα, στην Αμερική, η Exxon Mobil αντιμετωπίζει νομικές προκλήσεις.

Τον Οκτώβριο ο γενικός εισαγγελέας της Ν. Υόρκης μήνυσε την εταιρία, στη βάση ότι χρησιμοποίησε ένα συγκεκριμένο σύνολο υποθέσεων σχετικά με το θέμα της κλιματικής αλλαγής σε εξωτερικά έγγραφα και ένα άλλο, διαφορετικό, στον εσωτερικό της σχεδιασμό. Η υπόθεση ακόμη εκκρεμεί.

Τον Ιανουάριο το Ανώτατο Δικαστήριο της Αμερικής απέρριψε την απόπειρα της ExxonMobil να σταματήσει μία έρευνα για το αν παραπλάνησε την κοινή γνώμη σχετικά με τις απειλές από την κλιματική αλλαγή.

Πάντως, σύμφωνα με τον «Economist», οι μηνύσεις δεν αναμένεται να καταβάλουν την Exxon Mobil. Πέρυσι ο ομοσπονδιακός δικαστής της Καλιφόρνια απέρριψε μήνυση κατά των πετρελαϊκών εταιριών με το επιχείρημα ότι οι πολιτικοί και η διπλωματία θα πρέπει να διαχειριστούν τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και όχι τα δικαστήρια.

Το American Petroleum Institute, ινστιτούτο στο οποίο πρόεδρος είναι ο Ντάρεν Γουντς, υπήρξε μια από τις ισχυρότερες «φωνές» που ζητούσαν από την κυβέρνηση Τραμπ να χαλαρώσει τους κανόνες για τις εκπομπές μεθανίου.

Τα στοιχεία των επιστημόνων αποδεικνύουν πέρα από κάθε αμφιβολία ότι τα επόμενα 15 χρόνια θα είναι ζωτικής σημασίας για την κλιματική αλλαγή.

Το πρόβλημα του κλίματος έχει ήδη μπει στη mainstream πολιτική συζήτηση, με τις δημοσκοπήσεις σε Ευρώπη και Αμερική να δείχνουν ότι η πλειοψηφία των πολιτών δηλώνει πως η κλιματική αλλαγή είναι αληθινό πρόβλημα. Το βάρος για τον περιορισμό των ορυκτών καυσίμων πέφτει στις εταιρίες, στους επενδυτές και στο πολιτικό σύστημα…

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.