27/06/2019 04:12:08
19.5.2019 / ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΙΜΟΝΟΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2073 στις 16-5-2019

Ο νέος... Ατλαντικός Πόλεμος - Το ιδεολογικό αφήγημα του «Μαύρου Μετώπου» που απειλεί την Ε.Ε.

Ο νέος... Ατλαντικός Πόλεμος - Το ιδεολογικό αφήγημα του «Μαύρου Μετώπου» που απειλεί την Ε.Ε. - Media

 

Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει και σίγουρα δεν θα είναι η τελευταία. Την εποχή Ρίγκαν και Θάτσερ ήταν σαφές ότι η υπερδύναμη ήθελε να «διασπείρει» τη νεοφιλελεύθερη «επανάσταση» σε όλα τα μήκη του πλανήτη και φυσικά στην Ευρώπη. 


Κάτι παρεμφερές συμβαίνει και σήμερα: ο Πρόεδρος Τραμπ εξελέγη με συγκεκριμένη ατζέντα, που όχι μόνο δεν έκρυψε, αλλά καθιστά σαφέστατη σε κάθε ευκαιρία την ατζέντα της λαϊκιστικής Ακροδεξιάς που δίνει έμφαση σε πρωτόγονα οικονομικά εργαλεία μόχλευσης (όπως οι δασμοί) – που ενίοτε αποδίδουν – και ξεκάθαρα προτιμά ομοϊδεάτες από συνεταίρους. 
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η «ηρωική» επίσκεψη και υποδοχή του Βίκτορ Όρμπαν στον Λευκό Οίκο την ίδια στιγμή που η Ε.Ε. τον αποκηρύσσει. Όλα μοιάζουν σαν να αποτελούν το πρώτο βήμα μιας διαδικασίας κατά την οποία η Ένωση ή θα διαλυθεί εκ των έσω – με αφετηρία ένα άτακτο Brexit – ή θα «εμπλουτιστεί τοξικά» με μέλη που δεν θα ταιριάζουν στην ευρωπαϊκή ιδέα και θα έχουν τον πληθυσμό να αλλοιώσουν τον χαρακτήρα της.

Ο Τραμπ... προ του Τραμπ
Έτσι χαρακτηρίζουν οι συμπαθούντες – και ενίοτε οι επικριτές – τον Ούγγρο πρωθυπουργό που, με τη στάση του, ανάγκασε να αποκτήσουν προοδευτικά αντανακλαστικά και οι ηγέτες του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, καθώς πολιτεύεται με «σιδηρά πυγμή» και σημαία του «την απόλυτη δαιμονοποίηση» των μεταναστών. 
Ακουμπώντας σε πραγματικές αγωνίες των Ευρωπαίων καταφέρνει να κινητοποιεί τα πιο φοβικά ένστικτα των Ανατολικοευρωπαίων και, σε συνεργασία με τον πιο νέο και ακραίο πρωθυπουργό της Αυστρίας, εργαλειοποίησε τον φόβο με την ενίσχυση ψεύτικων δεδομένων και ειδήσεων – όπως έκανε και ο Τραμπ κατά την προεκλογική του καμπάνια – δημιουργώντας την ομάδα των χωρών του Βίσεγκραντ.

«Πιστοποίηση»
Τα λόγια πολλές φορές δεν θέλουν εξηγήσεις. Ως «σκληρό», αλλά «αξιοσέβαστο» πολιτικό χαρακτηρίζει ο Τραμπ τον Όρμπαν. Τον υποδέχτηκε στον Λευκό Οίκο κωφεύοντας έναντι των έντονων αντιδράσεων που έχει προκαλέσει η επίσκεψή του. Ο εθνικιστής, υπερσυντηρητικός Ούγγρος ηγέτης κατηγορείται ότι υπονομεύει τη δημοκρατία στη χώρα του, κάτι όμως που... δεν αποτελεί αιτία μη υποδοχής στον Λευκό Οίκο αυτή την εποχή. 


«Είναι ένας σκληρός άνδρας», αλλά «σεβαστός (...) παντού στην Ευρώπη» είπε ο Τραμπ για τον Όρμπαν, που είναι γνωστός για τις ευρωσκεπτικιστικές θέσεις του και την κριτική του στις «φιλελεύθερες» δημοκρατίες και την παγκοσμιοποίηση. Και συνέχισε ο Αμερικανός Πρόεδρος με ειλικρίνεια: «Ο Βίκτορ Όρμπαν είναι προφανώς κάπως αμφιλεγόμενος, όπως κι εγώ, όμως αυτό δεν είναι σοβαρό». Εν συνεχεία του απέδωσε τα εύσημα για τη στάση στο μεταναστευτικό: «Κάνατε το σωστό για τη μετανάστευση, όπως λένε πολλοί».

«Φρικτά» προβλήματα
Ο Τραμπ είναι συνεπής και αμετακίνητος στο ιδεολογικό του στοίχημα: πιστεύει «ότι τα “φρικτά” προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ευρώπη οφείλονται στις “διαφορετικές” επιλογές που έκαναν άλλοι ηγέτες» – όπως η καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ, η οποία το 2015 άφησε ανοιχτά τα σύνορα για τους Σύρους πρόσφυγες. Μια απόφαση που δεν ήταν απόλυτα σωστή και αγαθή. 
Η γερμανική βιομηχανία ζητούσε πιεστικά να βρεθούν φθηνά εργατικά χέρια, αλλά τα πράγματα δεν πήγαν όπως θα τα ήθελε το κατεστημένο της χώρας. Ίσως να κατανοούσαμε καλύτερα τι συνέβη με το μεταναστευτικό αν κάποιος αποτιμούσε αντικειμενικά το ποσό του τζίρου που είχε η αγορά ελπίδας από αλληλέγγυους, ΜΚΟ και άλλους, που κατάφεραν να κεφαλαιοποιήσουν τον ανθρώπινο πόνο με τον χειρότερο τρόπο.

«Βυθίσατε την Ευρώπη»
Δεν είναι θεωρία συνωμοσίας. Οι ΗΠΑ αυτήν τη χρονική στιγμή βλέπουν ανταγωνιστικά την Ε.Ε. Όχι τόσο εμπορικά όσο – κυρίως – ιδεολογικά. Μια Ευρώπη προσηλωμένη σε ένα ιδεολογικό φάσμα που σέβεται τις «δυτικές αξίες» και τις εντάσσει ως θετική επένδυση της παγκοσμιοποίησης, που έχει κοινές αξίες και αναφορές. 
Στον αντίποδα κινείται η λογική «Η χώρα μου πρώτη» (π.χ. «America First»), που προτάσσει τη διακρατική συνεργασία χωρίς να εντάσσει στα κριτήρια της διακρατικής σχέσης στοιχεία όπως η ποιότητα της δημοκρατίας, τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι παροχές προς τους πολίτες και το κράτος δικαίου. Θα ήταν, λοιπόν, επιθυμητό για τη διοίκηση Τραμπ σε αυτή τη φάση να διαλυθεί εκ των έσω η Ε.Ε. σε τρία βήματα: 
● άτακτο Brexit, 
● διεύρυνση με ανοχή και... «ρωσοποίηση»
● και, τέλος, ένταξη χώρας που δεν πληροί καμία ευρωπαϊκή αξία. 
Εργαλεία σε αυτή τη στρατηγική αποτελούν κόμματα και ηγέτες όπως ο Όρμπαν, καθώς ο νέος «Ψυχρός Πόλεμος» θα είναι ανάμεσα σε «φιλοσοφίες διακυβέρνησης» και όχι τόσο σε χώρες. 
Αν το σχέδιο αυτό πετύχει, θα φανεί από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, δηλαδή αν θα κερδίσουν οι λαϊκιστές έναντι των ευρωπαϊκών θεσμικών δυνάμεων. Την ίδια στιγμή οι θεσμικές αυτές δυνάμεις καλούνται να αντιμετωπίσουν την κρίση στην Ε.Ε., διότι ο ευρωσκεπτικισμός, η μισαλλοδοξία και η πολιτική ακρότητα έχουν αιτίες που κερδίζουν έδαφος.
Άρα δεν είναι σημαντικό μόνο να ηττηθούν οι ακραίοι λαϊκιστές όπως ο Όρμπαν, αλλά κυρίως να εκλείψουν οι συνθήκες που δίνουν το δικαίωμα στους θιασώτες του «Μαύρου Μετώπου» να φαίνονται ελκυστικοί στην κοινωνία με τα αληθοφανή ψέματά τους. Πόσο πιθανό φαίνεται κάτι τέτοιο;

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.