09/12/2019 01:56:04
28.9.2019 / ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2092 στις 26-9-2019

«Μπρος - πίσω» για τα Θρησκευτικά - Σε μάθημα ομολογιακού - κατηχητικού χαρακτήρα τα μετατρέπει η απόφαση του ΣτΕ

«Μπρος - πίσω» για τα Θρησκευτικά - Σε μάθημα ομολογιακού - κατηχητικού χαρακτήρα τα μετατρέπει η απόφαση του ΣτΕ - Media

 

Δύο αποφάσεις του ΣτΕ που αφορούν τη σχέση της θρησκείας με την Εκπαίδευση άναψαν «φωτιές» προκαλώντας ένθεν κακείθεν σφοδρές αντιδράσεις και ανοίγοντας μια έντονη συζήτηση σχετικά με το δέον γενέσθαι από εδώ και πέρα.
Από τη μία πλευρά το ΣτΕ, σε πλήρη ταύτιση με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, απαγόρευσε την αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια Γυμνασίου και Λυκείου διότι η υποχρεωτική ή προαιρετική αναγραφή του στα έγγραφα αυτά συνιστά παραβίαση του συντάγματος (άρθρο 13) και παράλληλα παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, άρθρο 9 της ΕΣΔΑ, καθώς και διατάξεις της νομοθεσίας περί προστασίας προσωπικών δεδομένων (του Ν. 2472/1997 και του Γενικού Κανονισμού 2016/679).


Από την άλλη, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο ανέτρεψε τις προσπάθειες αλλαγής των προγραμμάτων σπουδών των Θρησκευτικών που είχαν κάνει ο Νίκος Φίλης και ο Κώστας Γαβρόγλου, καθώς αποφάνθηκε ότι το μάθημα θα πρέπει να έχει κατηχητικό χαρακτήρα για τους ορθόδοξους μαθητές.

Η απόφαση
Συγκεκριμένα το ΣτΕ αποφάσισε ότι τα νέα προγράμματα σπουδών, «όπως προκύπτει από τους σκοπούς και το περιεχόμενό τους, δεν αποβλέπουν στην ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης των ορθόδοξων μαθητών, διότι τα μεν προγράμματα του Δημοτικού και του Γυμνασίου δεν περιέχουν ολοκληρωμένη – και διακριτή έναντι άλλων δογμάτων και θρησκειών – διδασκαλία των δογμάτων, ηθικών αξιών και παραδόσεων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, το δε πρόγραμμα του Λυκείου είναι αποσυνδεδεμένο από τη διδασκαλία αυτή».


Τονίζει μάλιστα ότι με τα νέα προγράμματα «δίδεται ιδιαίτερη έμφαση είτε στην προβολή στοιχείων κοινών με τη διδασκαλία άλλων δογμάτων και θρησκειών (Δημοτικό - Γυμνάσιο) είτε στη διδασκαλία διαφόρων ηθικών και κοινωνικών ζητημάτων, τα οποία είτε είναι αντικείμενο κυρίως άλλων μαθημάτων (Δημοτικό - Γυμνάσιο) είτε είναι άσχετα ή και αντίθετα με την ορθόδοξη χριστιανική διδασκαλία (Λύκειο)», λέγοντας κατ’ ουσίαν ότι το μάθημα των Θρησκευτικών θα πρέπει να έχει ομολογιακό - κατηχητικό χαρακτήρα για τους ορθόδοξους μαθητές.


Μάλιστα, η απόφαση προβλέπει ότι οι ετερόδοξοι, αλλόθρησκοι ή άθεοι μαθητές έχουν δικαίωμα πλήρους απαλλαγής από το μάθημα με την υποβολή σχετικής δήλωσης, η οποία θα μπορούσε να γίνει με μόνη την επίκληση λόγων θρησκευτικής συνείδησης, και καλεί το υπουργείο Παιδείας να φροντίσει ώστε οι μαθητές αυτοί να διδάσκονται κάποιο ισότιμο μάθημα, ώστε να μη δημιουργηθεί κενή ώρα.

Οι αντιδράσεις
Όπως ήταν αναμενόμενο, η απόφαση του ΣτΕ προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων από την αντιπολίτευση. Ο πρώην υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης ανέφερε σε πολύ υψηλούς τόνους ότι:
«Με την απόφασή του το ΣτΕ επαναλαμβάνει την προηγούμενη, σύμφωνα με την οποία το μάθημα των Θρησκευτικών πρέπει να έχει κατηχητικό χαρακτήρα. Πρόκειται για απόφαση που αντίκειται στο σύνταγμα και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Είναι περίεργο το ανώτατο δικαστήριο, που έχει επιφορτιστεί με την αρμοδιότητα της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των πολιτών, να νομολογεί επί θεολογικών και παιδαγωγικών ζητημάτων, ως να ήταν Οικουμενική Σύνοδος ή Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. (...) Οι αποφάσεις του ΣτΕ γυρίζουν την εκπαίδευση στη σκοτεινή δεκαετία του 1950 και στο “ελληνοχριστιανικό” σύνταγμα του 1952».


Ο Κώστας Γαβρόγλου επισήμανε ότι «το μάθημα των Θρησκευτικών, σύμφωνα με την απόφαση του ΣτΕ, δεν είναι πλέον μάθημα, αλλά κατήχηση. Δεν είναι γνώση, αλλά εξέταση για την πίστη των μαθητών και των γονιών τους. (...) Ένα μάθημα που θα μπορούσε και θα έπρεπε να είναι χρήσιμο και απολύτως απαραίτητο μετατρέπεται πια επίσημα σε άκρως επικίνδυνο αναχρονισμό». 
Το ΚΙΝΑΛΛ χαρακτήρισε την απόφαση «ληξιαρχική πράξη θανάτου επιστημονικών, παιδαγωγικών και δημοκρατικών κατακτήσεων σαράντα χρόνων», ενώ ικανοποιημένοι από την εξέλιξη εμφανίστηκαν εκπρόσωποι της Ένωσης Θεολόγων, οι οποίοι υποστήριξαν ότι τα προγράμματα Φίλη και Γαβρόγλου προκαλούσαν σύγχυση στους μαθητές.

Η απαλλαγή
Σημειώνεται ότι το ΣτΕ για την απόφασή του επικαλείται τα άρθρα 16.2 και 13.1 του Συντάγματος. Το πρώτο αναφέρει ότι «η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες», ενώ το δεύτερο ότι «η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη. Η απόλαυση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις καθενός».


Όπως προαναφέρθηκε, η απόφαση του ΣτΕ ξεκαθαρίζει ότι ετερόδοξοι, αλλόθρησκοι ή και άθεοι μαθητές μπορούν να απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών. Η απαλλαγή γίνεται με υπεύθυνη δήλωση, βάσει της εγκυκλίου 12773/Δ2/23.1.2015, στην οποία οι γονείς και κηδεμόνες των μαθητών ζητούν να απαλλαγεί το παιδί από το μάθημα αναφέροντας ότι «δεν είναι χριστιανός/ή ορθόδοξος/η και εξ αυτού επικαλούμαι λόγους θρησκευτικής συνείδησης». 
Στην περίπτωση που το παιδί έχει βαπτιστεί χριστιανός ορθόδοξος και καταχωρίστηκε θρήσκευμα στο ληξιαρχείο μέσω της κατάθεσης σε αυτό του πρακτικού της βάπτισης και εφόσον κατά την αρχική εγγραφή του στο σχολείο έχει κατατεθεί απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γέννησης που αναφέρει και το θρήσκευμα, ή/και για μαθητές/τριες που είναι απόφοιτοι/ες Δημοτικού ή Γυμνασίου και έχουν λάβει απολυτήριο όπου αναγράφεται το θρήσκευμα, τότε για την απαλλαγή οι γονείς και κηδεμόνες υποβάλλουν στο σχολείο αίτηση για γνωστοποίηση και διαγραφή τυχόν προσωπικών δεδομένων καθώς και για απαλλαγή από το μάθημα, ενώ μπορούν να ζητήσουν και τη διαγραφή του θρησκεύματος του παιδιού από το ληξιαρχείο και στη συνέχεια να υποβάλουν τη σχετική αίτηση απαλλαγής.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.