16/01/2019 15:37:24
13.2.2010

Νέες εκδόσεις

Γιάννης Ξανθούλης

Η εκδίκηση της Σιλάνας

Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα

Σελ. 239

Γεννημένος και μεγαλωμένος στην επαρχία, ο Γιάννης Ξανθούλης έχει γνωρίσει από πρώτο χέρι τι εστί διαφορετικότητα, μέσα σ’ έναν περίγυρο που ζει και αναπνέει στην πιο ολοκληρωτική ομοιομορφία. Το πόσο σκληρό και απάνθρωπο είναι να έρχεται κανείς αντιμέτωπος, στην πιο τρυφερή του ηλικία, με αυτή την εφιαλτική πραγματικότητα, της κατά τα άλλα τόσο «ανθρώπινης» ελληνικής επαρχίας και γενικότερα κάθε επαρχίας, φαίνεται να το έχει νιώσει στο πετσί του ο συγγραφέας, όντας ένα από τα θύματα αυτής της θλιβερής αντιμετώπισης, της οποίας τυγχάνουν όσοι έχουν το «ελάττωμα» να διαφέρουν. Το επώδυνο πέρασμα από τον παιδικό κόσμο σε αυτόν της νεότητας εκτός από τα στερεότυπα συνεπακόλουθα έχει και τη σκοτεινή του πλευρά, αυτή που οι μεγάλοι επιμένουν να αγνοούν. Την απέραντη μοναξιά αυτού του επικίνδυνου περάσματος από τον παιδικό στον εφηβικό κόσμο περιγράφει ο συγγραφέας, με έντονη αυτοβιογραφική διάθεση αλλά και με έναν εξομολογητικό τόνο, σαν για να λυτρωθεί από το παρελθόν ερμηνεύοντάς το. Μόνος απελπιστικά και αντιμέτωπος με ένα εχθρικό περιβάλλον δημιουργεί τον δικό του από μηχανής θεό στην προσωπική του παράσταση απέναντι στον εχθρικό κόσμο που τον περιβάλλει. Η απίθανη κυρία Σιλάνα Σιλιάγκου είναι η υπέρβαση της πραγματικότητας, αλλά και μια καθωσπρέπει συντροφιά για να ξεπεραστεί ο παρελθών χρόνος. Πόσο απάνθρωπος εν τέλει είναι ο αληθινός κόσμος όταν αναγκάζει ένα παιδί να καταφύγει στη φαντασία του προκειμένου να τα βγάλει πέρα με μιαν αβίωτη πραγματικότητα; Ξανθούλης αυθεντικός, με αφηγηματική άνεση, σαρκασμό, με καταγωγή ευγενή, σαν αμυντικό και επιθετικό όπλο απέναντι στην ασχήμια και τη βαρβαρότητα. Φαίνεται τελικά πως όσο περνούν τα χρόνια τόσο πιο πολύ μας στοιχειώνει το παρελθόν με τα φαντάσματά του.

Paul Knox

Steven Pinch

Κοινωνική γεωγραφία των πόλεων

Εκδόσεις Σαββάλας

Σελ. 640

Από τη βιομηχανική επανάσταση ως τις μέρες μας οι πόλεις δεν έχουν πάψει να προσελκύουν κόσμο και να βαίνουν αυξανόμενες, έτσι ώστε σήμερα να βρισκόμαστε μπροστά στο φαινόμενο απίστευτων γιγαντουπόλεων που αλλοιώνουν μοιραία την κλασική φυσιογνωμία και σύνθεση του άστεως. Το 2008 ο αστικός πληθυσμός της Γης αισίως καλύπτει τον μισό πληθυσμό του πλανήτη και η ύπαιθρος μοιάζει να ερημώνεται. Αυτή η ανισοκατανομή του πληθυσμού οδηγεί σε νέα οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα, αφού πια και οι πόλεις μοιάζουν σε πολλές περιπτώσεις να συγκεντρώνουν κατ’ αποκλειστικότητα όλες τις οικονομικές δραστηριότητες και συνεπώς να καθορίζουν και τα κοινωνικά δεδομένα, όπως και τις πολιτικές εξελίξεις. Με δυο λόγια, συγκεντρώνουν στους κόλπους τους κάθε δραστηριότητα, κοινωνική, πολιτική, επιστημονική και καλλιτεχνική. Η ύπαιθρος μέσα σε αυτή την απόλυτη κυριαρχία του άστεως φαντάζει σαν έρημη χώρα. Βλέπουμε λοιπόν ότι η σύγχρονη ζωή διαμορφώνεται μέσα στις πόλεις, οι οποίες με τη σειρά τους επιδρούν καθοριστικά στη συγκρότηση του σύγχρονου ανθρώπου. Ο τρόπος με τον οποίο συγκροτούνται, αποτελώντας πλέον το κέντρο των οικονομικών δραστηριοτήτων του καπιταλιστικού μας συστήματος, αποτελεί το αντικείμενο μελέτης αυτού του ιδιαίτερα ενδιαφέροντος αναγνώσματος. Στις προηγμένες δυτικές πόλεις οι επιπτώσεις της αλλοίωσης της φυσιογνωμίας τους, με τις μοιραίες αλλαγές που αυτές επέφεραν στην κοινωνική τους λειτουργία, είναι μεγάλες και τα αποτελέσματά τους τα ζουν οι κάτοικοι εδώ και αρκετά χρόνια. Στεγαστικά προβλήματα, θεαματική αύξηση της εγκληματικότητας, διακρίσεις απέναντι σε μειονοτικές ομάδες, υποβάθμιση της ποιότητας ζωής. Όλα αυτά τα συσσωρευμένα προβλήματα γενούν νέες ιδεολογίες και πολιτικές για την αντιμετώπισή τους. Με τον ίδιο τρόπο κινούνται πλέον και οι ελληνικές πόλεις, που έρχονται αντιμέτωπες με νέες πραγματικότητες τις οποίες καλούμαστε όλοι να κατανοήσουμε.

Mark Winegardner

Νονός, η επιστροφή

Μετάφραση Χριστίνα Ελιάσα

Εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί

Σελ. 654

Πρόκειται για ένα ανάγνωσμα που φιλοδοξεί να συνεχίσει την πιο διάσημη ιστορία του κινηματογράφου, τον «Νονό». Ο συγγραφέας ξεκινά από εκεί που σταμάτησαν οι χαρακτήρες του Μάριο Πούζο και ακολουθεί τα ίχνη τους ως και τις μέρες μας. Φυσικά, αυτό αφορά όσους κατάφεραν να επιβιώσουν, γιατί το ζην επικινδύνως δεν έπαψε να αποτελεί το βασικό χαρακτηριστικό της οικογένειας. Τώρα, το πώς μια ιστορία με γκάγκστερ κατάφερε να έχει τόση επιτυχία, πέρα από την ιδιοφυή μεταφορά του Κόπολα στη σκηνή, οφείλεται και στη γοητεία που ασκεί η παραβατικότητα στην πιο ακραία της μορφή. Καθάρματα που σκοτώνουν ανελέητα κατ’ επάγγελμα, με μοναδικό στόχο τον απεριόριστο πλουτισμό, μας δίνουν ένα κατάλληλο μάθημα απ’ την ανάποδη: πόσο πολύτιμη είναι η νομιμότητα και η ισονομία σε μια κοινωνία! Η χυδαία απαξία της ζωής μπροστά στον τυφλό πλουτισμό δημιουργεί μιαν εγκληματική κοινότητα, η οποία μοιάζει πανίσχυρη, επειδή ακριβώς δεν σέβεται ούτε την ίδια της τη ζωή. Ο μαφιόζος έχει τις ίδιες πιθανότητες να επιβιώσει όσες και ο αντίπαλός του. Το ζήτημα είναι ποιος θα τραβήξει πρώτος δίχως καμιά σκέψη, καθώς οι σκέψεις σε παρόμοιες περιπτώσεις αποτελούν θανάσιμες παγίδες. Με τα γοητευτικά αυτά καθάρματα, που τα θέλουν όλα και για να τα αποκτήσουν απλώς σκοτώνουν, συγχρωτίζονται και οι καθωσπρέπει πολίτες, αυτοί οι υπεράνω υποψίας. Έτσι έχουμε μιαν ανατροπή• υπάρχουν και χειρότερα καθάρματα από τους γκάγκστερ: είναι οι πολιτικοί, οι καλλιτέχνες, οι επιχειρηματίες, οι δικηγόροι, οι μυστικές υπηρεσίες και όλοι όσοι εμπλέκονται με τον υπόκοσμο. Ο συγγραφέας παίρνει τη σκυτάλη από το σημείο εκείνο που ο Μάικλ Κορλεόνε έρχεται, για μια ακόμη φορά, αντιμέτωπος με την άτυχη συνείδησή του, για να συνεχίσει την ιστορία με αυτό που απέμεινε μέχρι και τις μέρες μας.

Tom Egeland

Οι φύλακες της Κιβωτού

Μετάφραση Σωτήρης Σουλιώτης

Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη

Σελ. 623

Για όσους αρέσκονται να διαβάζουν τα περίφημα μπεστ σέλερ, οι «Φύλακες της Κιβωτού» είναι ένα από τα «δικά» τους βιβλία. Η συνταγή, αν και αναμενόμενη λίγο ως πολύ, παραμένει ελκυστική. Αρχαία σύμβολα, μυστήριο πυκνό και αδιαπέραστο, η παρουσία της Βίβλου επιβεβλημένη με κάθε τρόπο, αινιγματικά ιστορικά στοιχειά απαραίτητα, κάθε λογής θρύλοι, χώρες που καλλιέργησαν τον μυστικισμό, έντονη δράση, αφηγηματική άνεση και ανατροπές στην εξέλιξη. Ένας καθηγητής από το Πανεπιστήμιο του Όσλο στην παγωμένη Νορβηγία, ο Μπγιορν Μπέλτοε, που ειδικεύεται στην ερευνητική αρχαιολογία, ανακαλύπτει τον φίλο του δολοφονημένο, εξαιτίας ενός αρχαίου χειρογράφου που περιείχε μυστικά κείμενα και στίχους, χάρτες και σύμβολα. Ο Codex Snori, το περίφημο χειρόγραφο σύμφωνα με τον καθηγητή, περιέχει στοιχεία που αποδεικνύουν ότι υπήρξε επαφή του σκανδιναβικού με τον αρχαίο αιγυπτιακό πολιτισμό. Ωστόσο, ο καθηγητής δεν θα αργήσει να ανακαλύψει ότι για τον κώδικα ενδιαφέρονται κι άλλοι κι ότι αυτοί δεν αστειεύονται. Τελικά, ένας από τους μύθους στον Snori μιλάει για τον μυθικό βασιλιά των Βίκινγκς, ο οποίος στη διάρκεια μιας εκστρατείας στην Ιερουσαλήμ πήρε τον Τίμιο Σταυρό και τον κάρφωσε σε ένα σημείο στη Νορβηγία. Κατά τον μύθο, σ’ εκείνο το σημείο δεν θα αργούσε να φυτρώσει ένα ολόκληρο δάσος από σταυρούς, πράγμα που έγινε με την εμφάνιση των σταυροφόρων Ναϊτών Ιωαννιτών! Μέσα από μια διελκυστίνδα απίθανων συμβολισμών, ο συγγραφέας πλέκει μια ιστορία με μαγικούς αριθμούς, απόκρυφα σύμβολα, μεταφυσικά φαινόμενα και ιερούς τόπους.

Bruce Haddock

Ιστορία της πολιτικής σκέψης

Μετάφραση Βασίλης Φροσυνός

Εκδόσεις Πατάκης

Σελ. 376

Κανείς δεν αμφισβητεί ότι οι καθοριστικές αλλαγές στην ιστορία της πολιτικής σκέψης για τον δυτικό κόσμο ξεκινούν ουσιαστικά από το εμβληματικό 1789, χρονιά κατά την οποία ξέσπασε η Γαλλική Επανάσταση, αλλάζοντας εκ θεμελίων τα μέχρι τότε ακλόνητα πολιτικά δεδομένα. Απέναντι στην πανίσχυρη μοναρχία, στην ακλόνητη αριστοκρατία και την παντοδύναμη ιεραρχία κάνουν δυναμικά την εμφάνισή τους τα ίσα δικαιώματα για όλους. Πράγμα σκανδαλώδες, αλλόκοτο και πρωτοφανές, ωστόσο πέρα για πέρα αληθινό. Στη συνέχεια, έχουμε την Αμερικανική Επανάσταση και τη Βιομηχανική Επανάσταση, η οποία κι αυτή με τη σειρά της δημιούργησε νέα δεδομένα. Από τότε ως τις μέρες μας το πολιτικό σύστημα εξελίσσεται με βάση τα νέα αυτά δεδομένα, που άλλαξαν την ιστορία της πολιτικής διακυβέρνησης. Τα κεφάλαια του βιβλίου εξετάζουν βασικές πολιτικές αρχές, όπως η ελευθερία, η κοινωνική ευημερία, το έθνος-κράτος, ο ολοκληρωτισμός. Ταυτόχρονα εξετάζονται οι θεωρίες που ανέπτυξαν οι κορυφαίοι πολιτικοί θεωρητικοί φιλόσοφοι, όπως οι Λοκ, Ρουσό, Καντ, Μπερκ, Χέγκελ, Τοκβίλ, Μαρξ, Ματσίνι, Λένιν, Σμιτ κ.ά. Ένα άλλο ενδιαφέρον και ουσιαστικό ζήτημα, το οποίο μελετάται σ’ αυτό το βιβλίο, είναι η φύση των πολιτικών και ηθικών αρχών που δημιουργούν μεγάλες αντιπαραθέσεις-συγκρούσεις στους κόλπους των κοινωνιών. Πρόκειται για ένα αξιοπρόσεκτο ανάγνωσμα, χρήσιμο στις μέρες μας, μιας και η ποιότητα της πολιτικής σκέψης δεν ξεπερνά την κατάντια της πολιτικής χρεοκοπίας του νεοφιλελευθερισμού, που βύθισε την παγκόσμια οικονομία και κατά συνέπεια την κοινωνία σε βαθύτατη κρίση με απρόβλεπτες συνέπειες.

Ξενοφών Μπρουντζάκης [xenofob@gmail.com]

 

 

 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.