25/09/2018 19:07:58
6.8.2012

Κάτω τα χέρια από το σινεμά

Κάτω τα χέρια από το σινεμά   - Media

Του Δημήτρη Κανέλλη

Η πρεμιέρα της νέας ταινίας του Μπάτμαν με τίτλο «Ο Σκοτεινός Ιππό­της - Η επιστροφή» σημαδεύτηκε άπαξ και διά παντός με τη βαριά σκιά του θανάτου. Κατά τη διάρκεια της μεταμεσονύχτιας προβολής, στο Ντένβερ του Κολοράντο, ένας 24χρονος οπλίστηκε σαν αστα­κός, εισέβαλε στην αίθουσα και σε κλάσματα του δευτερολέπτου άρχισε να πυροβολεί κατά μέτωπο τους εντελώς ανυποψίαστους θεατές. Το αποτέλεσμα είναι 12 νεκροί και δεκάδες τραυματίες. Η απόλυτη φρίκη. Ο νεαρός, ένας ευφυής αλλά εσωστρεφής και εκκεντρικός διδακτορικός φοιτητής Νευροεπιστημών ταυτίστηκε με τον κακό Τζόκερ, έσπειρε τον όλεθρο, και τώρα οι πάντες - ειδικοί και μη - αναζητούν τα αίτια πίσω από την τραγωδία.

 

Το σινεμά, ο καθρέφτης της κοινωνίας

Τι πραγματικά συμβαίνει με τον Τζέιμς Ίγκεν Χολμς; Και πώς ένας πολλά υποσχόμενος επιστήμονας μπορεί να μεταμορ­φωθεί σε εγκληματία; Θα ειπωθούν πολλά. Το φαινόμενο «σηκώνει» πολλές ερμηνείες. Για ένα όμως, είμαι σίγουρος. Τη σκανδάλη για να αρχίσει το μακελειό δεν τη ν «πάτησε» το σινεμά. Απλώς, για πολύ κακή της τύχη, η κινηματογραφική εικόνα έγινε ο αγωγός για να περάσει από μέσα της η μάλλον συσσωρευμένη από χρόνια ανίατη ψυχική και πνευματική διαταραχή του Χολμς. Βεβαίως, η βία είναι αναπόσπαστο τμήμα και υπάρχει μέσα στα πρώτα κι­όλας πλάνα του κινηματογράφου, εν τη γενέσει του. Από τη στιγμή που το σινεμά γίνεται ο καθρέπτης της κοινωνίας, πρέπει να αφομοιώσει και το κακό. Τη βία, την καταστροφή και τον θάνατο. Απλά μαθήματα ρεαλισμού. Έχουν παρελάσει από τη μεγάλη οθόνη απείρως μεγαλύτερες σκηνές θανάτου και καταστροφής. Έχουν επίσης υπάρξει - σε όγκο και σε διαστάσεις - αρχετυπικά πρότυπα του Κακού που μπροστά τους ο Τζόκερ στην κυριολεξία ωχριά. Τέλος, αμέτρητες φορές έχει κάνει την εμφάνισή του και το ίδιο το Κακό. Ο Διάβολος. Τι παραπάνω δηλαδή να ζητήσει ο κά­θε «ψυχάκιας»;

 

Δώστε την υπόθεση στους ψυχαναλυτές

Ο Χολμς, όμως, επέλεξε να εκτονώσει τα φονικά του ένστικτα μέσω του Τζόκερ. Κατά την ταπεινή μου άποψη, αυτοί που πρέπει να αναλάβουν την υπόθεσή του είναι οι ψυχίατροι, οι ψυχαναλυτές, οι εγκληματολόγοι και, σε δεύτερο επίπεδο, οι κοινωνιολόγοι. Γιατί ο Τζόκερ και όχι ο Χάνιμπαλ λέκτερ; Γιατί σε ταινία του Μπάτμαν και όχι σε ένα από τα «Φονικά Όπλα» ή τα «πολύ σκλη ρός για να πεθάνει»; Στις εν λόγω ταινίες η βία πέφτει σαν το χαλάζι και τα πτώματα τελειωμό δεν έχουν. πολύ σωστά ο πρωταγωνιστής Κρίστιαν Μπέιλ δήλωσε συντετριμμένος από το γεγονός πως η κινηματογραφική εικόνα μεταμορφώθηκε ξαφνικά από όαση διασκέδασης σε αγγελία θανάτων. Εμμέσως πιστεύω πως θέλει να πει ότι δεν πρέπει να βιαστούμε να ενοχοποιήσουμε τον κινηματογράφο. Για περισσότερα από εκατό χρόνια, η έβδομη των Τεχνών ψυχαγωγεί, διασκεδάζει, προβληματίζει και αρκετές φορές στοχάζεται πάνω στα ανθρώπινα, στις σχέσεις, στο ατομικό και στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Χώρια που σε όλες τις ταινίες που έχουν ως βασικό δραματουργικό υλικό τη βία και τον θάνατο, το Καλό σχεδόν πάντα κυριαρχεί. Και ας μην ανα­φερθούμε σε εκατοντάδες ταινιών όπου η ποίηση και τα φιλειρηνικά μηνύμα­τα μπαίνουν σε πρώτο πλάνο.

 

Ο Χολμς, ένας έτοιμος εγκληματίας

Τι όπλισε το χέρι του νεαρού Τζέιμς; Νομίζω η αυτοκαταστροφική του φύση, τα ένστικτα θανάτου που αναφέρει ο Φρόιντ και σίγουρα η ψυχοπαθολογία - στα όρια της εγκληματι­κότητας - που χτιζόταν αργά αλλά σταθερά μέσα του. Βάλτε και μια γερή δόση από αυτό που αποκαλούμε κοινωνική αλλοτρίωση: νοση­ρός, μοναχικός τρόπος ζωής, προβλημα­τικές σχέσεις, μη δημιουργική πολύωρη περιπλάνηση στο Διαδίκτυο, πλήρης απουσία του ερωτικού στοιχείου, ανι­κανότητα πρόσληψης συναισθημάτων αγάπης και συμπόνιας, αποκοπή από την οικογένεια. Τι παραπάνω χρειά­ζεται να έχεις δηλαδή για να χαρακτηριστείς το λιγότερο ψυχοπαθής; Στερεή και με λογική η σύνδεση της ατομικής «αρρώστιας» με τον εντελώς παρακμιακό καθημε­ρινό τρόπο ζωής που μας έχουν επιβάλει οι σαθρές σύγχρονες κοινωνικές δομές. Θέλουμε να πούμε πως, όταν ο Χολμς πυ­ροβολούσε και σκότωνε, ήταν ήδη «χτισμένος» εγκληματίας. Δεν τον έκανε το σινεμά έτσι. Απλώς στην κινημα­τογραφική εικόνα έλαχε να ξεσπάσει η δολοφονική του μανία. Θα κλείσω το κείμενο με μια πρόταση που τώρα πια εμπεριέχει και λίγη… πρόκληση. Δείτε τον «Μπάτμαν» στις καινούργιες του συναρπαστικές περιπέτει­ες (όσοι είδαν την ταινία, είπαν πως είναι καλή). Και αφήστε τον κινηματογράφο να πορευτεί εν ειρήνη. Βρίσκεται σε καλά «χέρια», προστατευμένος από κάθε είδους βαρβαρότητα και συκοφαντία. λειτουργεί ποι­οτικά, σχεδόν ιαματικά στις συνειδήσεις εκατομμυρίων σινεφίλ. Και έχει ακόμη πολ­λά να προσφέρει…

 

Η ταινία «Ο Σκοτεινός Ιππό­της - Η επιστροφή» βγαίνει στις ελληνικές αίθουσες στις 21 Αυγούστου.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.