17/01/2021 20:42:22
23.11.2020 / ΥΠΑΤΙΑ ΚΟΚΚΙΝAΚΗ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2152 στις 19-11-2020

Μινκ και κορωνοϊός: η αλήθεια - Άγνωστο αν τον φέρουν απλώς ή αν τον διασπείρουν στη φύση

Μινκ και κορωνοϊός: η αλήθεια - Άγνωστο αν τον φέρουν απλώς ή αν τον διασπείρουν στη φύση - Media

 

Τρόμο φαίνεται να έχουν προκαλέσει οι αποκαλύψεις ότι μεταλλάξεις του κορωνοϊού SARS-CoV-2 εντοπίστηκαν σε μινκ. Μάλιστα, ο ιός έκανε την εμφάνισή του σε φάρμες μινκ στη δυτική Μακεδονία κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου και στην Ελλάδα.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Δανία και η Ολλανδία, έχουν προχωρήσει στη θανάτωση εκατομμυρίων μινκ, γνωστών και ως βιζόν.
Ωστόσο ο καθηγητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και συντονιστής του έργου «Life Atias» Δημήτρης Μπακαλούδης επισημαίνει στο «Π» ότι «δεν μπορεί να τεκμηριωθεί κατά πόσον το είδος είναι φορέας του κορωνοϊού στη φύση ή εάν διασπείρει τον ιό στη φύση».

Βασανιστήρια
Τα άκακα αυτά ζώα βασανίζονται με ποικίλους τρόπους σε όλο τον κόσμο. Τα μινκ είναι σαρκοφάγα θηλαστικά, που ανήκουν στην οικογένεια των μουστελιδών, δηλαδή ένα από τα δύο είδη της νυφίτσας. Υπάρχουν δύο διαφορετικά είδη, το ευρωπαϊκό βιζόν (Mustela lutreola) και το αμερικανικό βιζόν (Neovison vison).
Οι άνθρωποι παρενέβησαν στην άγρια φύση – όπως συνηθίζουν εδώ και εκατοντάδες χρόνια να κάνουν – και αιχμαλώτισαν τα πιο όμορφα μινκ σε εκτροφεία, όπου τα ζώα αναπαράγονται και τελικά κάποια στιγμή τα σκοτώνουν για να εξαγάγουν τη γούνα τους. Η δημοτικότητα της γούνας τους οδήγησε στο να δημιουργηθούν πολλές φάρμες εκτροφής σε όλο τον κόσμο, κυρίως στις χώρες της Βόρειας Αμερικής και στην Ευρασία.
Τώρα τα μινκ θανατώνονται υπό τον φόβο της μετάδοσης μιας μετάλλαξης του κορωνοϊού στον άνθρωπο. Στη Δανία θανατώθηκαν 17 εκατομμύρια βιζόν. Στην Κοζάνη αναμένεται να θανατωθούν συνολικά περίπου 2.500 μινκ. Οργανώσεις για την υπεράσπιση των ζώων ζητούν το κλείσιμο των εκτροφείων μινκ σε όλο τον κόσμο.

Στην Ελλάδα
Πάντως είναι ο μεγάλος αριθμός των μινκ που έχει προκαλέσει τεράστιες ζημιές στο περιβάλλον στη Βόρεια Ελλάδα. Αιτία είναι ότι αυτό το είδος, ξενικό για το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας, απελευθερώθηκε από ομάδα ακτιβιστών. Ειδικότερα το 2010 απελευθερώθηκαν από ομάδα ζωόφιλων ακτιβιστών 50.000 γουνοφόρα μινκ από μονάδες εκτροφής στο Χιλιόδεντρο και τη Σιάτιστα. 
Αρκετά από αυτά τα ζώα αιχμαλωτίστηκαν, άλλα βρέθηκαν νεκρά και κάποια επέζησαν και άρχισαν να αναπαράγονται διαταράσσοντας τις ισορροπίες του οικοσυστήματος της περιοχής.

Το πρόγραμμα «Life Atias»
Για τη σύλληψη των μινκ που αφέθηκαν ελεύθερα υπάρχει το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Life Atias», συνολικού προϋπολογισμού περίπου 2 εκατομμυρίων ευρώ. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, τα μινκ που θα συλλαμβάνονται θα θανατώνονται επιτόπου με αεροβόλο όπλο και θα μεταφέρονται νεκρά για αναλύσεις στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, που είναι επικεφαλής του προγράμματος. 
Το πρόγραμμα αποσκοπεί στην αντιμετώπιση της απειλής των ξενικών ειδών μέσω της ανάπτυξης συστημάτων έγκαιρης ειδοποίησης και πληροφοριών για τα θηλαστικά στη Βόρεια Ελλάδα και αναμένεται να ολοκληρωθεί στις 30 Σεπτεμβρίου 2022. Ο συντονιστής του προγράμματος και καθηγητής του ΑΠΘ Δημήτρης Μπακαλούδης μίλησε στο «Ποντίκι» για την εξέλιξη του προγράμματος.
«Το πρόγραμμα “Life Atias” (LIFE18 NAT/GR/000430), που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Πράσινο Ταμείο του ΥΠΕΝ, έχει βασικό στόχο τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και τη βελτίωση της κατάστασης διατήρησης ειδών άγριας πανίδας τόσο σε προστατευόμενες όσο και σε παρακείμενες περιοχές στις Περιφερειακές Ενότητες της Δυτικής (Κοζάνης, Γρεβενών, Καστοριάς και Φλώρινας) και της Κεντρικής Μακεδονίας (Πέλλας, Ημαθίας, Πιερίας και Θεσσαλονίκης)» εξηγεί ο καθηγητής. 
«Το πρόγραμμα βρίσκεται στα αρχικά στάδια, όπου έχουν ολοκληρωθεί οι προπαρασκευαστικές δράσεις που αφορούσαν την εκτίμηση της κατανομής και αφθονίας του αμερικανικού μινκ, το οποίο εμφανίστηκε στη φύση έπειτα από απελευθερώσεις ακτιβιστών, καθώς και την κατάσταση ειδών άγριας πανίδας (πτηνά και θηλαστικά) που πιθανώς επηρεάζονται από την παρουσία του στη φύση» πρόσθεσε. 
Στη συνέχεια επισήμανε ότι «δεν έχουν πραγματοποιηθεί ακόμα παγιδεύσεις και συλλήψεις μινκ, καθώς αφορούν μελλοντικές δράσεις».

Τι συμβαίνει με τον SARS-CoV-2
Αναφερόμενος στη μετάδοση του κορωνοϊού σε φάρμες μινκ ο δρ Δημήτρης Μπακαλούδης είπε πως «εκτιμάται ότι το 70% των παθογόνων που μολύνουν τον άνθρωπο προέρχεται από τα ζωικά είδη. Η μετάδοση ασθενειών και ιδιαίτερα ιών, στους οποίους ανήκουν και οι κορωνοϊοί, από ζωικά είδη (άγρια και οικόσιτα) προς τον άνθρωπο είναι γνωστές στην κτηνιατρική επιστήμη ως ζωονόσοι».  «Οι ιοί της οικογένειας των Coronaviridae είναι σχετικά κοινοί, καθόσον απαντώνται σε μεγάλο εύρος θηλαστικών και πτηνών, αλλά και λόγω του υψηλού ρυθμού μεταλλάξεων που εμφανίζουν στη φύση ως ιοί RNA δομής» εξήγησε. 
«Οι Alphacoronavirus και Betacoronavirus θεωρείται ότι μεταδόθηκαν στον άνθρωπο και σε άλλα είδη θηλαστικών (συμπεριλαμβανομένου των κατοικίδιων) κυρίως από νυχτερίδες στην Ασία, προκαλώντας το Σοβαρό Οξύ Αναπνευστικό Σύνδρομο (ΣΟΑΣ) ή SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome). Δύο άλλες ομάδες κορωνοϊών, οι Gammacoronavirus και Deltacoronavirus, μεταδίδονται μεταξύ ειδών της πανίδας κυρίως από τα πτηνά (γνωστές ως γρίπη των πτηνών Η5Ν1 από το 1997 και Η7Ν7 από το 2013)». 


«Οι νυχτερίδες, εκτός από τους οικολογικούς και βιολογικούς χαρακτήρες, έχουν ιδιαίτερα ανοσοποιητικά χαρακτηριστικά που ευνοούν την ικανότητά τους να λειτουργούν ως γενετικές δεξαμενές για νεοεμφανιζόμενους ιούς. Επιπλέον οι νυχτερίδες δύνανται να είναι ασυμπτωματικές ή να απορρίπτουν την ίωση χωρίς εμφανή και έντονα συμπτώματα. Ο άνθρωπος, που τις τελευταίες δεκαετίες έχει εισβάλει σε όλα σχεδόν τα ενδιαιτήματα των ειδών της άγριας πανίδας, μπορεί να θεωρηθεί ως φορέας μετάδοσης των ασθενειών μεταξύ των ζωικών ειδών, και ιδιαίτερα των κορωνοϊών» πρόσθεσε.
Ειδικότερα, για τα μινκ είπε πως «επειδή δεν έχουν συλληφθεί μινκ από το φυσικό περιβάλλον, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί κατά πόσο το είδος είναι φορέας του κορωνοϊού στη φύση ή εάν διασπείρει τον ιό στη φύση».
Τέλος, σχολιάζοντας το αίτημα των οργανώσεων για την υπεράσπιση των ζώων που ζητούν το κλείσιμο των εκτροφείων μινκ, υποστήριξε ότι «το πρόγραμμα “Life Atias” δεν έχει καμία αρμοδιότητα να διαμορφώσει πολιτικές σε θέματα που εγείρουν ακτιβιστικές οργανώσεις ή μεμονωμένα άτομα για την εκτροφή των γουνοφόρων ζώων. Οι κανόνες ορθής άσκησης αυτής της οικονομικής δραστηριότητας διδάσκονται σε ακαδημαϊκά ιδρύματα και δεν αποτελούν αντικείμενο του προγράμματος».

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.