28/01/2021 08:27:41
14.1.2021 / ΜΑΡΙΑ ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΥ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2160 στις 14-1-2021

ΣΥΡΙΖΑ: Ανακάτεμα της τράπουλας με το βλέμμα στην επόμενη μέρα

ΣΥΡΙΖΑ: Ανακάτεμα της τράπουλας με το βλέμμα στην επόμενη μέρα - Media

Αναδιάταξη με στόχο μια νέα ισορροπία δυνάμεων στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ

Ένα νέο εσωκομματικό τοπίο διαμορφώνεται στον ΣΥΡΙΖΑ από τις πρώτες μέρες της νέας χρονιάς, αποκαλύπτοντας διεργασίες που εν πολλοίς είχαν περάσει απαρατήρητες τους προηγούμενους μήνες – άλλωστε το βάρος είχε φύγει από τα εσωκομματικά από τον Οκτώβριο και μετά, και είχε πέσει στην αντιπολιτευτική τακτική λόγω της νέας φάσης της πανδημίας.

Το 2021 προβάλλει με διπλό χαρακτήρα – συνεδριακό και εκλογικό, υπό την αίρεση πάντα των υγειονομικών συνθηκών. Αρκετοί δε (και) στον ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να πιστεύουν ότι οι πρόωρες κάλπες είναι πολύ πιθανό να προλάβουν το συνέδριο με αποτέλεσμα αυτό να πάει παραπίσω ξανά. Σε αυτή την περίπτωση οι συσχετισμοί που διαμορφώνονται εσωτερικά μετά τις εκλογές του 2019 και σε συνθήκες διαδικασίας πολιτικού μετασχηματισμού και οργανωτικής ανασυγκρότησης κατά ένα σοβαρό ενδεχόμενο θα μετρηθούν σε επίπεδο της επόμενης Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Μια εικόνα αναμένεται να προκύψει και από τις εκλογές στις Νομαρχιακές Επιτροπές έως τα τέλη Φεβρουαρίου, που θα δώσουν τη σκυτάλη σε μια ψηφιακή πανελλαδική συνδιάσκεψη (αν καταστεί εφικτό), στην οποία θα συζητηθεί το πρόγραμμα.

Πάντως τη χρονιά που πέρασε η διεύρυνση έδειξε να παγώνει και νέες προσχωρήσεις στελεχών από άλλους πολιτικούς χώρους δεν υπήρξαν. Ενδεχομένως, αργά ή γρήγορα, να αναδειχθούν, μέσα από νέους ρόλους, νεότερα πρόσωπα από τη νέα γενιά και το μεσαίο στελεχικό δυναμικό του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία.

Προς το παρόν παρακολουθούμε το ανακάτεμα της εσωκομματικής ανθρωπογεωγραφίας σε επίπεδο πολιτικών και οργανωτικών στελεχών και θα μπορούσε να μιλήσει κανείς και για μια προδιάθεση ρευστοποίησης των τάσεων στον βαθμό που παλιά και ισχυρά μπλοκ σπάνε στα δύο, πρόσωπα περνάνε στο «αντίπαλο» στρατόπεδο, θέσεις και επικαιρότητα επηρεάζουν το εσωτερικό των τάσεων πότε συσπειρωτικά, πότε αποσυσπειρωτικά, μεγάλες διαφορές επί στρατηγικών ζητημάτων δεν υπάρχουν. Τα εθνικά μοιάζει να αποτελούν μια νέα διαχωριστική γραμμή, κάτι που παρατηρείται στο σύνολο σχεδόν του πολιτικού συστήματος άλλωστε, με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ ως επί το πλείστον να δίνει τον τόνο της εθνικής, πατριωτικής ρητορικής (ενίοτε σε ισορροπία με συστημικές, εκσυγχρονιστικές κατευθύνσεις), απευθυνόμενος στην εκλογική βάση του κόμματος που προέρχεται από το κέντρο.

Αν σε γενικές γραμμές έως τώρα καταγραφόταν ένας διαχωρισμός μεταξύ της πλειοψηφίας ή αλλιώς της προεδρικής τάσης και της μειοψηφίας ή αλλιώς της «εσωκομματικής αντιπολίτευσης», πλέον η εικόνα αυτή σπάει και ανασυντίθεται με διαφορετικό τρόπο.

Η πλειοψηφική παράταξη των «προεδρικών» σπάει στα δύο και έτσι, εκτός από την Κίνηση Μελών, δημιουργείται και η Ριζοσπαστική Εναλλακτική Ενότητα (Ρ.ΕΝ.Ε.).

Προεδρικοί από… δυο χωριά

Η Κίνηση Μελών συγκροτείται από τους Νίκο Παππά, Χρήστο Σπίρτζη, Ρένα Δούρου, Γιάννη Μπαλάφα, Κώστα Ζαχαριάδη, Γιώργο Τσίπρα, Τρύφωνα Αλεξιάδη, Νίκο Μαδεμλή κ.ά. Μέχρι πρότινος κραταιό μέλος αυτής της τάσης λογιζόταν ο Παύλος Πολάκης, αποτελώντας με τους Παππά και Σπίρτζη την ηγετική ομάδα, ωστόσο πλέον φαίνεται να συμπορεύεται με… αποστάσεις. Συχνά επεισόδια τον τελευταίο καιρό με τον ίδιο πρωταγωνιστή, που έφεραν το κόμμα και τον πρόεδρο σε δύσκολη θέση, φέρονται να είναι η αιτία που οδήγησε σε κάποιου είδους διάσταση. Η Κίνηση αυτή αναμένεται να προχωρήσει σε πανελλαδική σύσκεψη την Κυριακή.

Από την Κίνηση Μελών αποχώρησε ένα κομμάτι υπό τους Αντώνη Κοτσακά, Παναγιώτη Ρήγα και Νίκο Σκορίνη, που συγκρότησαν τη Ριζοσπαστική Εναλλακτική Κίνηση (Ρ.ΕΝ.Ε.), η οποία συστήθηκε στο εσωκομματικό κοινό την περασμένη εβδομάδα με κείμενο που αρχικά δημοσιεύθηκε στην «Αυγή». Σε αυτή την τάση ή ρεύμα ιδεών, όπως το βλέπουν οι ίδιοι, μετέχουν πρόσωπα από τη νέα γενιά στελεχών από την Κ.Ε. ΣΥΡΙΖΑ ή και την Κεντρική Επιτροπή Ανασυγκρότησης, όπως οι Δημήτρης Σακελλάρης, Διονύσης Τεμπονέρας, Άκης Καλαμαράς, Γιώργος Μακράκης, Στέργιος Καλπάκης, βουλευτές όπως οι Σωκράτης Φάμελλος, Σία Αναγνωστοπούλου, Αλέξανδρος Τριανταφυλλίδης, Σταύρος Αραχωβίτης κ.ά. Στελέχη της τάσης αυτής υποστηρίζουν ότι έχουν σημαντικές δυνάμεις σε επίπεδο κομματικής βάσης (γραμματείς Νομαρχιακών για παράδειγμα και Οργανώσεις μελών). Την προσεχή Κυριακή διοργανώνουν την πρώτη πανελλαδική τους (τηλε)διάσκεψη, όπου θα μετρήσουν τις δυνάμεις τους και όπως αναφέρεται οι συμμετοχές στο Zoom αγγίζουν τις 700. Μάλιστα εισήγηση με θέμα «Αριστερά και λειτουργία των κομμάτων» αναμένεται να κάνει ο Κώστας Δουζίνας, ο οποίος, αν και παραμένει ανένταχτος, βλέπει θετικά το εγχείρημα, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές.

Πέρα από το γεγονός ότι η εξέλιξη αυτή ερμηνεύεται ως πολιτικό πλήγμα στην Κίνηση Μελών, που μέχρι σήμερα θεωρείται η πλειοψηφική τάση που στηρίζει αναφανδόν τον πρόεδρο, το ερώτημα είναι τώρα πώς θα μοιραστούν οι δυνάμεις της πλειοψηφίας στις δύο «προεδρικές» τάσεις. Ή αλλιώς πόσα στελέχη σε επίπεδο κόμματος και κυρίως Κοινοβουλευτικής Ομάδας θα «τραβήξει» η Ρ.ΕΝ.Ε. από την Κίνηση Μελών.

Η πλευρά αυτή, μεταξύ άλλων, θέτει έντονα την αναζήτηση ενός νέου μοντέλου δομής για το κόμμα, θεωρώντας ξεπερασμένη την «πυραμιδική δομή», δηλαδή το κάθετο σχήμα πρόεδρος - Πολιτικό Γραφείο - Κεντρική Επιτροπή - Νομαρχιακές - Οργανώσεις Μελών και στη συνδιάσκεψη της Κυριακής θα υπάρξει σχετικό κείμενο για το τι μπορεί να αντικαταστήσει αυτή τη δομή.

Κάτω απ’ την ίδια «Ομπρέλα»

Σε πιο συγκροτημένη παρουσία επέλεξε να προχωρήσει η πλευρά της μειοψηφίας, συστηνόμενη επίσημα ως «Ομπρέλα», όρο που χρησιμοποιούσε εδώ και περίπου έναν χρόνο για να περιγράψει τη συστράτευση κάτω από την ίδια «στέγη» ομάδων και προσώπων που συγκλίνουν σε ποικίλα θέματα, αλλά δεν ταυτίζονται απόλυτα ιδεολογικά και πολιτικά. Πρόκειται για:

·Τους 53 (Ευκλείδης Τσακαλώτος, Χριστόφορος Παπαδόπουλος, Πάνος Λάμπρου, Αννέτα Καββαδία, Θοδωρής Δρίτσας, Τασία Χριστοδουλοπούλου, Μιχάλης Υδραίος κ.ά.).

·Την τάση «Αριστερό Δίκτυο» που έχει σχηματιστεί από τους Δημήτρη Βίτσα, Έφη Καλαμαρά, Κώστα Πουλάκη κ.ά. Σε αυτή την τάση μετείχε με πρωταγωνιστικό ρόλο και ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, αν και πλέον είναι σαφές ότι ο ίδιος, όπως κατά κανόνα συμβαίνει με στελέχη με θεσμική θέση αυτή την περίοδο, κρατά αποστάσεις από τις «τασικές» καταγραφές και την εσωκομματική «κουζίνα» – ανάλογη είναι για παράδειγμα και η στάση της Έφης Αχτσιόγλου και του Αλέξη Χαρίτση με «καταγωγή» από τους 53, αλλά και άλλων στελεχών.

· Τα ιστορικά κομματικά στελέχη που προέρχονται από τον Συνασπισμό και τις απαρχές του ΣΥΡΙΖΑ – όπως και πολλοί από τους προαναφερθέντες –, που όμως δεν εντάσσονται ή δεν συγκροτούν χωριστή τάση, έχουν όμως μεταξύ τους αναπτύξει κοινό βηματισμό τα τελευταία χρόνια, δηλαδή οι Νίκος Βούτσης, Νίκος Φίλης και Πάνος Σκουρλέτης. Σε αυτούς έχει προστεθεί τον τελευταίο χρόνο και ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Παπαδημούλης, έχοντας «εγκαταλείψει» τους προεδρικούς.

Πρόσωπα όπως οι Αριστείδης Μπαλτάς και Γιάννης Δραγασάκης, που μετείχαν και στη συγγραφή του απολογισμού, ο οποίος εγκρίθηκε στην Κεντρική Επιτροπή τον περασμένο Φεβρουάριο, δείχνουν να μένουν μακριά από τις διεργασίες, όμως φαίνεται να κλίνουν προς το πλευρό της «Ομπρέλας».

Το κείμενο που κατέθεσε στην πρόσφατη συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου η «Ομπρέλα», με τις θέσεις της για το κόμμα, τη διεύρυνση, την αντιπολιτευτική τακτική και το πολιτικό ύφος και κάποιες προγραμματικές προτάσεις, καταγράφει όλες τις αιχμές που έχει διατυπώσει από τις εκλογές και μετά αυτή η πλευρά, αλλά σε αρκετά χαμηλούς τόνους. Σε αδρές γραμμές ζητά υπεύθυνη, τεκμηριωμένη και μαχητική αντιπολίτευση σε ρήξη με φαινόμενα «λαϊκισμού» και επιφανειακές, πολωτικές προσεγγίσεις που έχουν μόνο επικοινωνιακό χαρακτήρα. Ζητά συλλογική δημοκρατική λειτουργία σε κόμμα και Κοινοβουλευτική Ομάδα, χωρίς «κυνήγι μαγισσών» και «δαιμονοποίηση» της άλλης άποψης, ενώ αφήνουν και αιχμές ότι εκφωνούνται ως θέσεις του κόμματος θέσεις της ηγεσίας που όμως δεν έχουν συζητηθεί στα όργανα. Σε ό,τι αφορά τη διεύρυνση και την ταυτότητα του κόμματος, επισημαίνουν ότι οι διαδικασίες ένταξης νέων μελών θα πρέπει να είναι «αντίθετες με στερεότυπα του παλαιοκομματισμού για ‘‘μεταγραφές’’ και συναλλαγές για αξιώματα».

Το κείμενο αυτό κατατέθηκε με τις υπογραφές 11 μελών του Πολιτικού Συμβουλίου (Δημήτρης Βίτσας, Νίκος Βούτσης, Θοδωρής Δρίτσας, Έφη Καλαμαρά, Κατερίνα Κνήτου, Πάνος Λάμπρου, Ράνια Σβίγγου, Πάνος Σκουρλέτης, Ευκλείδης Τσακαλώτος, Νίκος Φίλης και Τασία Χριστοδουλοπούλου) και 12 μελών της ΚΕΑ ή / και της Κ.Ε. ΣΥΡΙΖΑ (Κώστας Αθανασίου, Άγγελος Γκόγκογλου, Πέτρος Καλκανδής, Ερμίνα Κυπριανίδου, Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, Γιάννης Μπασκόζος, Ανδρέας Ξανθός, Δημήτρης Παπαδημούλης, Χριστόφορος Παπαδόπουλος, Κώστας Πουλάκης, Μανώλης Σαρρής και Μιχάλης Υδραίος).

Αλλού τα βρίσκουν, αλλού όχι

Ως διακριτός χώρος εμφανίζεται το κομμάτι των εκσυγχρονιστών που προέρχονται από τον ευρύτερο σημιτικό χώρο. Έτσι τέσσερα στελέχη του Πολιτικού Συμβουλίου από τη «Γέφυρα», και συγκεκριμένα οι Σπύρος Δανέλλης, Αντώνης Λιάκος, Νίκος Μπίστης και Παναγιώτης Παναγιώτου, κατέθεσαν στο Πολιτικό Συμβούλιο δικό τους κείμενο με βασικό ζήτημα τη σύγκλιση με το Κίνημα Αλλαγής.

Το κομμάτι αυτό συγκλίνει εδώ και έναν χρόνο σχεδόν απόλυτα με την «Ομπρέλα» επί των ελληνοτουρκικών και των εθνικών (διάλογος με την Τουρκία εφ’ όλης της ύλης και «αμοιβαίοι» συμβιβασμοί), αν και στον τρόπο που βλέπει την προσέγγιση με το Κίνημα Αλλαγής φαίνεται να βρίσκεται πιο κοντά στην Κίνηση Μελών.

Από την άλλη, ως προς το πολιτικό ύφος της αντιπολίτευσης, πάνω - κάτω κοινή αντίληψη φαίνεται να έχουν «Ομπρέλα», Ρ.ΕΝ.Ε. και Γέφυρα.

Στο εσωτερικό της «Ομπρέλας», όπου συνδετικό ιστό αποτελεί ο λεγόμενος αριστερός ριζοσπαστισμός επικεντρωμένος στην αντινεοφιλελεύθερη ρητορική, στα εργασιακά και το κοινωνικό κράτος, στα ατομικά δικαιώματα, τον αντικληρικαλισμό, την καταγγελία της καταστολής και της αστυνομοκρατίας και βεβαίως την κοσμοπολίτικη - διεθνιστική θεώρηση των «εθνικών», «διαιρετικά» λειτουργούν θέματα που ανακύπτουν σχετικά με την οικονομική διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, το ευρωπαϊκό πλαίσιο λειτουργίας των τραπεζών κ.λπ.

Τέλος, υπάρχουν και αυτοί που προτιμούν να παραμένουν ανένταχτοι, διατηρώντας επαφή με πρόσωπα και τάσεις, στηρίζοντας ατζέντες.

Τα παραπάνω περιγράφουν μια αναζήτηση στο εσωτερικό των τάσεων, η οποία σε αυτή τη φάση διαμορφώνει ένα ρευστό τοπίο όπου οι αυστηροί διαχωρισμοί δείχνουν κάπως να ξεθωριάζουν με απώτερο στόχο τη μεγαλύτερη προσέλκυση δυνάμεων που στο τέλος, ή την «επόμενη μέρα» (μετά τις επόμενες εκλογές ή το συνέδριο), θα διαμορφώσουν ένα νέο τοπίο συσχετισμών.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.