05/03/2021 12:36:43
17.1.2021 / ΕΥΑ ΜΠΟΥΡΓAΝΗ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2160 στις 14-1-2021

Η Τέχνη σε καιρούς πανδημίας: Έξι εκθέσεις που ξεχώρισαν το 2020

Η Τέχνη σε καιρούς πανδημίας: Έξι εκθέσεις που ξεχώρισαν το 2020 - Media

 

Το 2020 αποτέλεσε μια χρονιά πολύ δύσκολη, με την πανδημία της Covid-19 να επηρεάζει όλους τους τομείς της ζωής μας. «Τραυματισμένη» από την πρωτόγνωρη αυτή συγκυρία βγήκε – μεταξύ πολλών άλλων κλάδων – και η Τέχνη.

Οι χώροι πολιτισμού έκλεισαν και οι καλλιτέχνες έμειναν άνεργοι και μετέωροι, με το βλέμμα στραμμένο σε ένα άγνωστο και αβέβαιο μέλλον. Παρά τη δύσκολη αυτή περίοδο, ωστόσο, πολλά ήταν τα αξιόλογα εικαστικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν, σε πείσμα αυτών των αλλόκοτων καιρών και συνθηκών…

Μετά τον πρώτο εγκλεισμό πολλοί πίστεψαν ότι θα χρειαστεί πολύς χρόνος μέχρι να έρθουμε σε επαφή με οποιαδήποτε μορφή Τέχνης. Μετά την πρώτη καραντίνα, ωστόσο, και μέχρι να εισέλθουμε και πάλι σε «καθεστώς lockdown», πολλές ήταν οι εκθέσεις που παρουσιάστηκαν, με τη ζωγραφική να πρωτοστατεί. Κύρια θεματική τους αποτέλεσε η φύση και, αναπόφευκτα, η πανδημία...

Στην έκθεση «Island» του Sam Friedman στα «Δυο Χωριά», ο καλλιτέχνης, έχοντας απομονωθεί μέσα στην πανδημία, έρχεται σε επαφή μόνο με την οικογένειά του, τη φύση και βεβαίως τα έργα του, τα οποία, απαλλαγμένα από τον θόρυβο της πόλης, παρουσιάζονται ρευστά και ρομαντικά, σαν να δημιουργήθηκαν με βάση τις αναμνήσεις ενός ταξιδιού σε ένα μακρινό νησί, που όμως δεν συνέβη ποτέ...

Η έκθεση «Η Απώλεια και το Υπόλοιπο» στην γκαλερί Ζουμπουλάκη με συμμετέχοντες καλλιτέχνες τους Romain Cadilhon, Bryony Dunne, Δημήτρη Εφέογλου, Charlotte Nieuwenhuys, Θεόδουλο Πολυβίου, Eric Stephany, τοποθέτησε στο επίκεντρο τη βαθύτερη σύνδεσή μας με ό,τι υπάρχει γύρω μας. Όλα αυτά που συχνά παραβλέπουμε, είτε γιατί τα θεωρούμε προφανή είτε επειδή αδυνατούμε να τα διακρίνουμε. Με βάση την παραδοχή ότι όλοι αποτελούμε μέρος ενός αναπόσπαστου συνόλου, κατανοούμε ότι η σύγχυση που βιώνουμε σε παγκόσμιο επίπεδο ίσως οφείλεται στην αδυναμία αυτής της σύνδεσης. Όλα τα έργα συνδέονται, επίσης, στενά με τις έννοιες της μνήμης, της επιθυμίας και την αίσθηση του τόπου, ενώ επαναφέρουν στη θύμησή μας την απώλεια, όπως και την ελπίδα για ανακούφιση...

Στην ατομική του έκθεση «Ipnodromio», άλλος ένας εικαστικός και συγγραφέας, ο Arturo Desimone, έπειτα από τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα φιλοξενίας καλλιτεχνών της Phoenix Athens, κριτικάρει τον τρόπο με τον οποίο εκφέρεται η αλήθεια στη σύγχρονη τέχνη.

Σε μια εποχή που όλοι κυκλοφορούμε με μάσκες – όπως παρατηρεί ο καλλιτέχνης – τόσο στους δρόμους της Αθήνας όσο και μέσα από καθεστώτα λογοκρισίας και καταστολής παγκοσμίως, η έκθεση καταγράφει με αριστοτεχνικό τρόπο τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται λόγω της πανδημίας, με τον έναν να προσπαθεί να ανακαλύψει το ψέμα του άλλου, στις «καλυμμένες» εκφράσεις και προθέσεις του.

Συνεχίζουμε με την έκθεση «Pursuit of Happiness» στην CAN Gallery, όπου ο Εμμανουήλ Μπιτσάκης δροσιστικά ειρωνικός «μπλέκει» με τις γνώριμες προσωπογραφίες του μια σειρά αντιηρωικών και ευτράπελων καταστάσεων. Χρησιμοποιώντας ανατολικές εικονογραφίες, αγιογραφίες και μεσαιωνικά βιβλία, επιχειρεί να συνομιλήσει με το σήμερα και την αλλόκοτη πραγματικότητα που βιώνουμε. Θρησκείες που «φλερτάρουν» η μία με την άλλη, ηρωικές προτομές που αποδομούνται, κουλτούρες – άσχετες μεταξύ τους – που «παντρεύονται». Ένα καυστικό, φαινομενικά τυχαίο, αλλά αδιαμφισβήτητα μελετημένο «ανακάτεμα», το οποίο αντανακλά, τελικά, τον παραλογισμό αυτού του κόσμου...

Ευχάριστη έκπληξη αποτέλεσε και η ατομική έκθεση με τίτλο «Vessels» του πρωτοεμφανιζόμενου Νίκου Γιαμπάνη στην αίθουσα Τέχνης Καππάτος. Με γλυπτά που έχει δημιουργήσει τα δύο τελευταία χρόνια, ο καλλιτέχνης παίρνει θέση απέναντι στον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη κοινωνία αντιμετωπίζει τη γυναικεία φύση. Τα γλυπτά, βασισμένα πάνω στη γυναικεία φόρμα, πραγματεύονται την αντικειμενοποίηση του γυναικείου σώματος χωρίς διακρίσεις χρώματος ή φυλής. Τι προβάλλει, τελικά, η τεχνολογικά εξελιγμένη κοινωνία; Βιώνουμε την απελευθέρωση του γυναικείου φύλου ή μήπως μια πολύ προσεκτικά μελετημένη σύγχρονη πατριαρχία;

Τέλος, λίγο πριν αποχαιρετήσουμε το 2020, είχαμε τη χαρά να δούμε την ελληνική Τέχνη να ταξιδεύει στο εξωτερικό. Η έκθεση «Εξερευνώντας Σπάνια Μυστήρια», η οποία παρουσιάστηκε στο Κέντρο Τέχνης Pramantha Arte στην Καλαβρία ως μέρος του πρότζεκτ Catageios, εξερευνά τις αρχέγονες ρίζες που ενώνουν Ελλάδα και Ιταλία. Οι Άγγελος Αντωνόπουλος, Φοίβη Γιαννίση, Κατερίνα Διακομή, Τζίμης Ευθυμίου/Αικατερίνη Κριεζή, Δημήτρης Ζουρούδης, Σωτήρης Μπατζιάνας, Γιούλα Παπαδοπούλου, Νίκος Ποδιάς και Βασιλική Σαγκιώτη, με τα έργα τους εντρυφούν στα βασικά ερωτήματα περί φόβου και δέους του Υψηλού, ο καθένας μέσα από τη δική του ματιά και προσέγγιση. «Τη στιγμή που η φύση έχει φτάσει στο πιο καίριο, εσωτερικό σημείο της, τι βρίσκεται κάτω από το δέρμα της παγκοσμιοποιημένης και επιφανειακής κουλτούρας μας; Τι ενώνει τους ανθρώπους με τις προγονικές και πραγματικά καθολικές ρίζες τους;».

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.