18/11/2018 02:37:17

Ο Δράκος του Σέιχ Σου στο θέατρο

Ο Δράκος του Σέιχ Σου στο θέατρο - Media

Το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη «Ο γύρος του θανάτου» ανεβαίνει αύριο στο ΚΘΒΕ σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη. Το θέμα του μας γυρνάει στη δεκαετία του ’60, τότε που η Θεσσαλονίκη συγκλονίστηκε από την υπόθεση Παγκρατίδη

«Μανούλα μου, είμαι αθώος!». Ήταν τα τελευταία λόγια του Αριστείδη Παγκρατίδη πριν τον γαζώσουν οι σφαίρες το 1968, την μέρα που οδηγήθηκε μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα έξω από τα τείχη του Γεντί Κουλέ στα 28 του χρόνια. Με αυτήν την κραυγή φώναξε για τελευταία φορά την αθωότητά του. Μάταια, βέβαια. Του είχε φορτωθεί (ακόμα δεν έχει ξεκαθαριστεί αν έγινε δικαίως ή αδίκως) η ρετσινιά του δολοφόνου Δράκου του Σέιχ Σου. Καταδικάστηκε «τετράκις εις θάνατον», για τρία εγκλήματα που συντάραξαν στην εποχή τους τον κόσμο της Θεσσαλονίκης, μιας πόλης που μόλις έβγαινε από τον απόηχο της δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη και μιας χώρας που αναζητούσε εξιλαστήρια θύματα για να ξεπλύνει ενοχές και αδικίες ενός συστήματος που ήταν βαθιά ριζωμένο στους άγραφους νόμους του παρακράτους. Ο Παγκρατίδης, ένας αλήτης περιθωριακός και αδικημένος από τη ζωή, από τα γεννοφάσκια του, μεγαλωμένος σε χαμόσπιτα, που πούλαγε στη νιότη του το κορμί του σε άντρες για ένα πιάτο φασολάδα, με ασυγκράτητη σεξουαλικότητα, με προφίλ που ταίριαζε στα μέχρι τότε ανεξιχνίαστα εγκλήματα που έγιναν στο Σέιχ Σου, ήταν ιδανικός για «θυσία».

Ούτε αθώος ούτε ένοχος

Η υπόθεση Παγκρατίδη έπεσε σε καλά χέρια στη μεταφορά της στον χώρο της τέχνης. Ο Θωμάς Κοροβίνης καταπιάστηκε με αυτή στο βιβλίο του «Ο γύρος του θανάτου» (εκδόσεις Άγρα), που κυκλοφόρησε το 2010 και κέρδισε την επόμενη χρονιά το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος. Ο συγγραφέας δεν κρίνει. Δεν αθωώνει, ούτε καταδικάζει τον Παγκρατίδη. Χαρτογραφεί τη ζωή στην Θεσσαλονίκη, ιδίως στην Τούμπα, την περίοδο 1955-1960, όπου «ήταν όλο παράγκες ξύλινες και παρόμοια χαμόσπιτα με σκεπές από τενεκέδες ή κεραμίδια και μικρές ασπρισμένες αυλές». Ο Θεσσαλονικιός συγγραφέας ξέρει πρόσωπα και καταστάσεις, περιγράφει γλαφυρά τον κόσμο του περιθωρίου, χαμίνια, τραβεστί, χασικλήδες, ομοφυλόφιλους και κυνηγημένους, όλους τους λούμπεν αντιήρωες της ανεπιθύμητης όψης της κοινωνίας, που προχωρά υπόγεια, ανεξέλεγκτα και παράλληλα με τον καθωσπρεπισμό, το επιτρεπτό, το ανεκτό. Ο υπερβάλλων ερωτισμός, τα αριστερά φρονήματα, η ελευθερία διαχείρισης τόσο του κορμιού όσο και της ύπαρξης, δεν χωρούσαν στο πολιτικό σύστημα της δικτατορίας και μιας σάπιας κοινωνίας που ξερνούσε ό,τι απόβλητο και γεννούσε από μόνη της Δράκους κάθε λογής.
Ο ήρωας, δηλαδή ο Παγκρατίδης, είναι ο μεγάλος απών από το βιβλίο. Δεν υπάρχει ως πρόσωπο, ως πρωταγωνιστής. Την ίδια στιγμή όμως, δίνει ένα τρανταχτό «παρών» μέσα από τις αφηγήσεις - μονολόγους εννέα προσώπων, επινοημένων από τον συγγραφέα, που εξυπηρετούν όλοι το κοινωνικο-πολιτικό πορτρέτο μιας πόλης: ένας παιδικός φίλος, μια λαϊκή τραγουδίστρια, ένας ρουφιάνος περιπτεράς, ένας αστός, μια τραβεστί, μια καθαρίστρια, ένας δημοκρατικός αστυνομικός, ένα παλιό αφεντικό, ένας θαμώνας του λιμανιού.

Μια ιστορία που θα ζήλευε το σινεμά

Ο Κοροβίνης ξεψάχνισε τα δημοσιεύματα της εποχής. Ο Τύπος είχε οργιάσει. Στην υπόθεση Παγκρατίδη είχε βρει μια ιστορία χολιγουντιανών διαστάσεων, με δολοφονίες, βιασμούς, σεξουαλικές διαστροφές, πορνεία, εγκληματίες και κατατρεγμένους, διεφθαρμένους αστυνομικούς και αμείλικτους δικαστές, παιδεραστές, χαφιέδες, κράτος και παρακράτος. Ακόμα και τότε, όταν δηλαδή συνέλαβαν τον Παγκρατίδη και πανηγύριζαν οι χουντικοί τιμητές της δικαιοσύνης ότι αυτή θα αποδοθεί, ο κόσμος δεν είχε πειστεί για την ενοχή του. Την είχε και ο ίδιος ομολογήσει – υποστηρίζουν ότι αναγκάστηκε από το πολύ ξύλο –, αλλά αργότερα την πήρε πίσω. Φημολογούνταν, άλλωστε, ότι ο πραγματικός Δράκος ήταν ο γόνος μιας πλούσιας οικογένειας. Η υπόθεση Παγκρατίδη παραμένει μία από τις πιο σκοτεινές ιστορίες της πόλης της Θεσσαλονίκης.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.