21/11/2018 19:12:19

Picasso ο καταστροφέας

Picasso ο καταστροφέας - Media

Αυτόν τον μήνα συμπληρώθηκαν 40 χρόνια από τον θάνατο του μεγαλύτερου ζωγράφου του 20ού αιώνα, ο οποίος κατάφερε να αποτυπώσει τις οδύνες και τη φρίκη της εποχής του σε ένα έργο ιερής καταστροφής. Η τραγωδία του ήταν ότι σκόρπισε την καταστροφή και στη ζωή του, μετατρέποντάς τη σε μια αμείλικτη λίστα ανυπολόγιστων απωλειών

Ο θάνατός του στις 8 Απριλίου 1973 ήταν μια ακόμα ευκαιρία να πληγωθούν οι άνθρωποι που βρέθηκαν κοντά του όσο ζούσε: τα παιδιά του, οι γυναίκες της ζωής του, οι ελάχιστοι φίλοι που του είχαν απομείνει. Ο Πάμπλο Πικάσο έφυγε στα 91 χρόνια του, αλλά το φαουστικό όραμα ενός κατακερματισμένου κόσμου σε πλήρη αποσύνθεση ακόμα μπορούσε να προκαλέσει ανεπανόρθωτες καταστροφές σε κάθε ανθρώπινο ον που συνέδεσε τη ζωή του με τη δική του. Γιατί ο Πικάσο, από τη στιγμή που έφερε την επανάσταση στην τέχνη με τις «Δεσποινίδες της Αβινιόν», απέβαλε κάθε συναίσθημα προς τον κόσμο.
Την επομένη του θανάτου του, ο πιο παλιός του φίλος στην Ισπανία, ο 97χρονος Μανουέλ Παγιαρές, πήρε το πρώτο αεροπλάνο για τη Νίκαια. Όμως δεν μπόρεσε ποτέ να αποχαιρετήσει τον διάσημο νεκρό γιατί δεν του επιτράπηκε η είσοδος από τη μαντάμ Ζακλίν Πικάσο. Αφέθηκε να περιμένει μέσα στο κρύο μπροστά στο συρματόπλεγμα. Το ίδιο και τα παιδιά του Μάγια, Κλοντ και Παλόμα. Μέσα στη βίλα ο Πικάσο κειτόταν νεκρός, σκεπασμένος με μια κεντημένη μαύρη ισπανική κάπα. Στις 10 Απριλίου η νεκροφόρα με τη χήρα ξεκίνησε για την ταφή του στο Βοβενάργκ, το παλιό, απόμερο κάστρο που είχε αγοράσει ο Πικάσο. Ο εγγονός του Παμπλίτο την ίδια μέρα ήπιε ένα μπουκάλι χλωρίνη απελπισμένος που ήταν ανεπιθύμητος στην κηδεία του παππού του. Πέθανε 3 μέρες αργότερα. Στις 20 Οκτωβρίου 1977 η Μαρί Τερέζ Βάλτερ, η επί 45 χρόνια ερωμένη του και μητέρα της κόρης του Μάγια, κρεμάστηκε στο γκαράζ του σπιτιού της. Ήταν 68 ετών. Στις 15 Οκτωβρίου 1986, κοντά στη μέρα των γενεθλίων του συζύγου της, η Ζακλίν Πικάσο ξάπλωσε στο κρεβάτι που μοιραζόταν με τον «monseigneur» της και πυροβολήθηκε στον κρόταφο. Είχε μόλις κανονίσει τηλεφωνικά τις τελευταίες λεπτομέρειες για μια μεγάλη έκθεση του Πικάσο στη Μαδρίτη.

Άφιλος, εγωιστής, κυνικός
Ο,τι άγγιζε πέρα από το πινέλο και τον καμβά το ποδοπατούσε και το σκότωνε. Η ακατανίκητη παρόρμηση του αχαλίνωτου, δαιμονικού, φλογερού, μυστικοπαθούς και ενίοτε υποχόνδριου άνδρα, ο οποίος βασανιζόταν σε όλη του τη ζωή από μια απέραντη θλίψη και ζοφερούς εφιάλτες, ήταν να εξουσιάζει τους ανθρώπους που εγκατέλειπαν τα πάντα για να βρίσκονται κοντά του. Άνδρες και γυναίκες. Και τους πρόδωσε όλους. Από τον ποιητή και επιστήθιο φίλο του Γκιγιόμ Απολινέρ, τον οποίο απαρνήθηκε επίσημα στα ανακριτικά γραφεία όταν εκείνος κατηγορήθηκε άδικα για συνέργεια στην κλοπή αγαλματιδίων από το Λούβρο, δηλώνοντας ότι δεν τον γνωρίζει παρά ελάχιστα, μέχρι τον συμπατριώτη του ζωγράφο Χουάν Γκρις, τον οποίο ζήλευε και έκανε τα πάντα για να τον βλάψει. Αλλά και τη Μαρί Τερέζ Βάλτερ, όταν αρνήθηκε να υπογράψει τους πίνακες που της είχε δωρίσει, το μοναδικό περιουσιακό στοιχείο της για την ανατροφή της κόρης τους Μάγια. «Προτιμώ να δω πεθαμένη μια γυναίκα που υπήρξε μαζί μου παρά ευτυχισμένη στην αγκαλιά κάποιου άλλου» έλεγε, και το πίστευε μέχρι κεραίας. Μόνο που στην περίπτωση της Μαρί Τερέζ δεν υπήρχε κανείς να τον αντικαταστήσει. Υπήρχε μόνο η αναλγησία του μπροστά σε μια γυναίκα που του είχε αφιερώσει όλη της την ύπαρξη και η οποία μάλιστα υπήρξε το μεγαλύτερο σεξουαλικό πάθος της πολυτάραχης ζωής του.

Οι μούσες γίνονται υποχείρια
«Δεν υπάρχει περίπτωση να ζει κανείς μόνο με μία γυναίκα» ήταν το ερωτικό μότο του καλλιτέχνη και το ακολούθησε πιστά ώς το τέλος. Υπερδραστήριος σεξουαλικά μέχρι τα βαθιά γεράματα, διατηρούσε τους ερωτικούς δεσμούς του παράφορους για να τον εξυπηρετούν στην έμπνευσή του και ως αντίδοτο στην κατάθλιψή του. Όσο περισσότερο δένονταν οι ερωμένες του μαζί του τόσο εκείνος τις υποτιμούσε στρέφοντας επίτηδες τη μία εναντίον της άλλης. Όμως του ήταν εξαιρετικά δύσκολο και να τις αφήσει να φύγουν από τη ζωή του, αφού ζούσε με τη νοσηρή ιδέα να τις εξουσιάζει για πάντα. Το αποτέλεσμα της απίστευτης δολιότητας με την οποία χειριζόταν τις ερωμένες του ήταν να τις μετατρέψει όλες σιγά - σιγά σε θύματα. Την όμορφη Φερντάντ Ολιβιέ, την πρώτη ερωμένη του το 1904, που ζούσε μετά τον χωρισμό τους πάμφτωχη και χωρίς καμιά βοήθεια από τον άνθρωπο με τον οποίο μοιράστηκε τα πρώτα χρόνια της ένδειας. Την πρώτη του σύζυγο και μητέρα του γιου του Πάουλο, τη Ρωσίδα χορεύτρια Όλγα Κοκλόβα, που τη βαρέθηκε, οδηγώντας τη σε υστερικές κρίσεις. Την εξαιρετική καλλιτέχνιδα και μούσα των σουρεαλιστών Ντόρα Μάαρ, η οποία υπήρξε επίσημη μετρέσα του, συνέβαλε αποφασιστικά στη δημιουργία της «Γκουέρνικα» και κατέληξε αργότερα σκιά του εαυτού της από τους αλλεπάλληλους νευρικούς κλονισμούς που της προκάλεσε η απάνθρωπη και ιδιαίτερα βίαιη συμπεριφορά του Πικάσο που έφτανε μέχρι τη βαναυσότητα.
Από τη στρατιά των γυναικών στη ζωή του Πικάσο μόνο μία κατάφερε να ξεφύγει. Η Φρανσουάζ Ζιλό υπήρξε η μόνη που τόλμησε να τον εγκαταλείψει και να συνεχίσει τη ζωή της. Η Ζιλό δοκίμασε στο πετσί της την οργή και την εκδικητική μανία του καλλιτέχνη στο θέμα της αναγνώρισης και του κληρονομικού δικαιώματος των παιδιών της Κλοντ και Παλόμα. Τραγική κατάληξη στη ζωή του Πικάσο ήταν ο τελευταίος γάμος του με τη Ζακλίν, τη μοναδική γυναίκα από την οποία δεν κατάφερε ποτέ να ξεφύγει ο ίδιος, πέφτοντας θύμα του «τέρατος» που δημιούργησε με τα ίδια του τα χέρια. Η Ζακλίν Πικάσο είχε υποστεί τόσο πολλούς εξευτελισμούς, ώστε κατέληξε να γίνει τόσο μισητή, εξουσιαστική και ολέθρια όσο της είχε μάθει εκείνος ότι μπορεί να είναι κάποιος σκορπώντας μονάχα χολή και έχθρα στα θύματα που άφησε πίσω του ο μεγάλος νεκρός.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.