19/06/2019 10:55:58

«Γράφω για αυτούς που συνήθως δεν διαβάζουν»

«Γράφω για αυτούς που συνήθως δεν διαβάζουν» - Media
Από τους πιο σημαντικούς και πετυχημένους σύγχρονους Ευρωπαίους συγγρα­φείς, ο Τζόναθαν Κόου έχει πουλήσει, στα 52 του, εκατομμύρια αντίτυπα των μυθιστορημάτων του. Από το «Τι ωραίο πλιάτσικο!» έως το «Ο ιδιωτικός βίος του Μάξουελ Σιμ» (εκδ. Πόλις), αφηγείται πάντα με ευαισθησία και χιούμορ ανθρώπινες ιστορίες, καταγράφοντας με ακρίβεια άλλοτε τη σθεναρή ακινησία της βρετανικής άρχουσας τάξης και άλλοτε τις καταιγιστικές αλλαγές της κοινωνίας της παγκοσμιο-ποίησης. Καλεσμένος τού Βρετανικού Συμβουλίου, θα συναντήσει απόψε το ελλη­νικό κοινό, συζητώντας με την ποιήτρια και μεταφράστρια Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, στο εκθεσιακό κέντρο HELEXPO, στο πλαίσιο της 10ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης, όπου τιμώμενη χώρα είναι η Βρετανία. Πρώτα, όμως, απάντησε στις ερωτήσεις μας για το «Ποντίκι Art»:
 
Η συγγραφή είναι μοναχική τέχνη. Πώς γνωρίζετε ότι γράψατε κάτι καλό;
 
Αν δεν έχεις πίστη σε αυτό που γράφεις την ώρα που το γράφεις, τότε απλά καθί­σταται αδύνατο να συνεχίσεις. Μια εσωτε­ρική φωνή θα σου πει να το εγκαταλείψεις. Όσον αφορά τώρα τις γνώμες των άλλων, στη λογοτεχνία είναι υποκειμενικές. Θεω­ρώ μερικά βιβλία μου αποτυχημένα, αλλά μερικές φορές οι αναγνώστες μού λένε ότι αυτά ακριβώς τα βιβλία είναι τα αγαπημένα τους…
 
Πόσο διαφορετική είναι μια ιστορία σας όταν την ολοκληρώνετε συγκριτικά με όταν την αρχίσατε;
 
Συνήθως όταν ξεκινώ ένα βιβλίο, έχω έναν προορισμό στον νου μου. Αλλά είναι όπως κάθε ταξίδι που κάνεις για πρώτη φορά: δεν γνωρίζεις ακριβώς πώς θα είναι ο τόπος του προορισμού σου, παρά μόνο όταν φτάνεις.
 
Μερικές φορές οι ζωές των ηρώων σας αλλά­ζουν ριζικά. Και τότε εκείνοι αντιλαμβάνονται πόσο σαθρό ήταν στ’ αλήθεια ό,τι ζούσαν έως τότε. Πόσο ωφέλιμο είναι αυτό το σοκ; Είχατε ποτέ τέτοια εμπειρία στην προσωπική σας ζωή;
 
Είναι πάντα χρήσιμο να θυμόμαστε ότι τα θεμέλια πάνω στα οποία ζούμε είναι εύθραυστα. Είμαι αρκετά τυχερός ώστε να έχω υποστεί πολύ λίγα τραύματα στη ζωή μου. Αλλά ο θάνατος του πατέρα μου με ενεργοποίησε φέτος, ώστε να αντιμετωπίσω τον εαυτό μου και την οικογένειά μου μ’ ένα πολύ καθαρό φως. Δεν ήταν μια εύκολη εμπειρία…
 
Πόσο διαφορετικά γράφετε για ενηλίκους απ’ ό,τι για παιδιά;
Δεν τραβώ μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στα δυο. Όταν έγραφα το «Ο σπα­σμένος καθρέφτης», δεν το αντιλαμβανόμουν ως ένα βιβλίο «για παιδιά». Ήθελα απλώς να γράψω ένα αφήγημα σύντομο, απλό, σε μια πολύ σαφή γλώσσα. Δεν με νοιάζει είτε διαβάζεται από παιδιά είτε από ενηλίκους.
 
Όλο και περισσότεροι νέοι μεγαλώνουν με το Playstation και το Facebook. Σας επη­ρεάζει όταν τους σκέφτεστε ως υποψήφιους αναγνώστες;
 
Ναι, γιατί αυτό σημαίνει ότι η λογοτεχνία έχει έναν νέο και ακόμα σημαντικότερο ρόλο στον πολιτισμό μας σήμερα: να παρέχει ένα σταθερό, ήσυχο, στοχαστικό μέρος, όπου οι άνθρωποι μπορούν να βυθίζονται στον φανταστικό κόσμο ενός άλλου ανθρώπου.
 
Πόσο βαθιά πιστεύετε ότι έχουν επηρεάσει οι νέες τεχνολογίες της επικοινωνίας τον τρόπο που σκεφτόμαστε και αντιδράμε;
 
Δεν έχω στατιστικές. Όμως μπορώ να σας πω ότι μου είναι πολύ δύσκολο πια να συγκεντρωθώ σ’ ένα βιβλίο για περισσότερες από λίγες σελίδες. Εκτός αν φταίει το ότι μεγαλώνω.
 
Μιλάτε για την έγνοια σας να ικανοποιείτε τον αναγνώστη χωρίς την ενοχή που έχουν άλλοι συγγραφείς γι’ αυτό. Σας προβληματίζει, ωστόσο, η πιθανότητα να υποταχθεί­τε στο κοινό σας;
 
Η αλήθεια είναι ότι έχω έναν σχεδόν νευρωτικό φόβο μήπως βαρεθούν οι αναγνώ­στες μου. Είναι γιατί, ως αναγνώστης, βαριέμαι εύκολα εγώ. Έτσι έχω την τάση να χρησιμοποιώ το χιούμορ και στοιχεία μυστηρίου, ώστε να συντηρώ το ενδιαφέρον του κοινού. Μερικοί θεωρούν τις νουβέλες μου κακόγουστες ή «ελαφρές». Αλλά δεν με πειράζει: είναι πολύ εύκολο να γράψεις για ανθρώπους που ήδη τους αρέσει να διαβάζουν. Προσπαθώ να γράφω για κείνους που κανονικά δεν θα σκέφτονταν να διαβάσουν λογοτεχνία.
 
Αναφέρεστε συχνά στο παρελθόν. Φαίνεται ότι στις δεκαετίες του ’60 και του ’70 οι άνθρωποι ήταν βέβαιοι ότι ο κόσμος θα γινόταν καλύτερος. Τι μπο­ρεί να κινητοποιήσει σήμερα την ίδια πίστη;
 
Εδώ και πολλά χρόνια διανύουμε μια περίοδο πολιτικής απάθειας, αλλά πραγματικά πιστεύω ότι αυτό θ’ αλλάξει. Ο κόσμος διψά για νέους τρόπους πολιτικής σκέψης. Υπάρχει, βέβαια, ο κίνδυνος να οδηγηθεί σε ακραία κόμματα. Είναι απαραίτητο οι πολιτικοί – ειδικά στην Αριστερά – ν’ αρχίσουν να σκέφτονται πώς θ’ αλλάξουν το παρόν σύστημα.
 
Είπατε σε μια συνέντευξη ότι η Θάτσερ «ενέπνευσε αρκετές γυναίκες να γίνουν τόσο ανελέητες όσο το χειρότερο είδος των επιχειρηματιών και πολιτι­κών». Πώς πιστεύετε ότι οι κυρίες Μέρκελ και Λα-γκάρντ «εμπνέουν» τους σύγχρονους νέους;
 
Οι περισσότεροι νέοι είναι εντελώς αδιάφοροι απέναντι στις ηγετικές φυσιογνωμίες του σύγχρο­νου πολιτικού κατεστημένου. Τις θεωρούν ανια­ρές, και αυτό είναι ένα από τα χειρότερα εγκλήμα­τα που μπορεί κανείς να διαπράξει στη δημόσια ζωή σήμερα. Δεν θ’ αρχίσουν να ενδιαφέρονται πραγματικά για την πολιτική, ώσπου να εμφανι­στεί ένας αληθινά χαρισματικός οραματιστής, κάποιος που, με καινούργια ενέργεια, θα μιλήσει μια διαφορετική γλώσσα.
 
Η ανεργία των νέων στην Ελλάδα είναι τόσο υψηλή, ώστε πολλοί μιλούν για μια χαμένη γενιά. Η Βρετανία είχε παρόμοιες εμπειρίες στα χρόνια της Θάτσερ. Ανακαλύψατε τότε κανέναν τρόπο να κάνετε την ανατροπή;
 
Δυστυχώς, τα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας είναι πολύ σοβαρότερα απ’ όσα αντιμετωπίσαμε στην εποχή της Θάτσερ. Αλλά είναι ζωτικό για τη νέα γενιά να μη χάσει την ελπίδα. Να μη στραφεί στη βία. Και, πάνω απ’ όλα, να δρα συλλογικά. Είναι ο ατομισμός που δημιούργησε αυτήν την κρίση.
 
Το χιούμορ είναι ένα από τα «όπλα» που αξιοποιείτε σε σχέση με τους ήρωές σας και τα προβλήματά τους στη ζωή. Υπάρχει κάτι με το οποίο δεν μπορείτε να αστειευτείτε;
 
Το χιούμορ μπορεί να αποβεί ένα γρήγορο μονοπάτι για να κόψεις δρόμο προς την αλήθεια. Μπορεί επίσης να προσφέρει μια πρόσκαιρη ανακούφιση από την οργή και την απογοήτευση με τη μορφή του γέλιου. Αλλά το χιούμορ δεν μπορεί να λύσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Ούτε και η πολιτική σάτιρα μπορεί.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.