19/11/2018 04:19:46

Έχουμε κάνει βήματα, αλλά όχι άλματα

Έχουμε κάνει βήματα, αλλά όχι άλματα - Media
Ήταν άνθρωπος του σινεμά ο σκηνοθέτης Γιώργος Κατακουζηνός, που πέθανε σε ηλικία 70 χρονών. Είχε σκηνοθετήσει τρεις ταινίες όλες κι όλες («Άγγελος», 1982, «Οι απουσίες», 1987, «Ζωή», 1995), είχε δουλέψει ως βοηθός σκηνοθέτη σε περισσότερες, είχε κάνει την παραγωγή σε κάποιες άλλες. Ωστόσο, με μία ταινία έχουμε ταυτίσει το όνομα του με τον «Άγγελο». Όχι μόνο γιατί ήταν μεγάλη εμπορική επιτυχία για την εποχή (περίπου 300.000 εισιτήρια), αλλά γιατί τόλμησε να μεταφέρει στο σινεμά μία γκέι ιστορία, βασισμένη, μάλιστα, σε πραγματικά πρόσωπα.
 
Αν σκεφτεί κανείς ότι εν έτει 2009 η «Στρέλλα» του Πάνου Χ. Κούτρα, μια αγαπησιάρικη ταινία για τη σεξουαλική «διαφορετικότητα» (ναι, όντως, με ένα πολύ προχωρημένο σενάριο) προκάλεσε αντιδράσεις, την αμηχανία των θεατών και έντονες συζητήσεις, διχάζοντας βέβαια την τότε επιτροπή χρηματοδοτήσεων του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, καταλαβαίνει τι προκάλεσε η ταινία του Κατακουζηνού τρεις δεκαετίες πριν. Ο «Άγγελος» είχε αρχικά απορριφθεί από την πενταμελή επιτροπή του ΕΚΚ, αλλά τελικά πήρε χρηματοδότηση κι ας είχε μία ψήφο λιγότερη από την ομοφωνία - αυτή της Φάνης Πάλλης Πετραλιά.
 
Η ιστορία της ταινίας είναι άκρως κινηματογραφική, γιατί περιέχει τα στοιχεία του έρωτα, του σεξ και του θανάτου. Ένας νεαρός άντρας, ο Άγγελος (Μιχάλης Μανιάτης), ερωτεύεται έναν «σκληρό» άντρα, τον Μιχάλη (Διονύσης Ξανθός), ο οποίος όμως θέλει να ντύνεται ο σύντροφος του γυναίκα και να εκδίδεται. Για να μην πολυλογούμε, στο φινάλε ο Άγγελος σκοτώνει τον θύτη του πάνω σε ένα ερωτικό ξέσπασμα. Εννοείται ότι η ταινία σόκαρε το κοινό και τους κριτικούς, κυρίως επειδή βασιζόταν σε μια αληθινή ιστορία. Τα πραγματικά πρόσωπα ήταν ο 19χρονος ναύτης Χρήστος Ρούσσος και ο 22χρονος ναύτης Ανέστης Παπαδόπουλος. Παρόλο που ο Ρούσσος κατέθεσε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων για παραποίηση των γεγονότων, αργότερα παραδέχθηκε ότι κέρδισε τον μετριασμό της ποινής του (είχε καταδικαστεί ισόβια) χάρη στη μεταστροφή της κοινής γνώμης λόγω της δημοσιότητας που πήρε η υπόθεσή του. Ο τότε πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Καραμανλής, έδωσε στον Ρούσσο απονομή χάριτος το 1990.
 
Από τότε, ως κοινωνία έχουμε κάνει πολλά βήματα μπροστά ως προς την αποδοχή της σεξουαλικής «διαφορετικότητας». Πόσες όμως ταινίες έχουν γυριστεί με γκέι ήρωες, που δεν τους αντιμετωπίζουν ως «καρικατούρες» (σε αντίθεση με τα σίριαλ, που είναι τίγκα στους γκέι), αλλά μόνο ως αστείους χαρακτήρες; Οι ταινίες που «τραβούν το πέπλο» αποκαλύπτοντας και άλλες, αθέατες εκφάνσεις της πραγματικότητας πίσω από το επιφανειακό, οι ταινίες που «σκάβουν βαθιά» εξερευνώντας ζητήματα μοναξιάς, ανελευθερίας, ρατσισμού και καταπίεσης είναι μετρημένες στα δάχτυλα. Μερικές από αυτές είναι η «Άκρη της πόλης» του Κωνσταντίνου Γιάνναρη (1998), το «Οξυγόνο» των Ρέππα - Παπαθανασίου (2003), το «Straight story » τηςΈφης Μουρίκη (2006), τα υπέροχα φιλμ μικρού μήκους του Χρήστου Δήμα («Tender», «Ανάσα», «Αμερικάνος») κ.ά. Πέρυσι βγήκε το ντοκιμαντέρ «Λάμπουν στο σκοτάδι» του Παναγιώτη Ευαγγελίδη - μια τρυφερή ματιά πάνω σε δύο γκέι που ζούνε απομονωμένοι στη Νέα Ορλεάνη.
 
Κι όμως, το «queer σινεμά» στην Ελλάδα έχει ακόμη ήρωες περιθωριακούς, κατατρεγμένους, προβληματικούς, λειψούς, που κάτι ψάχνουν αλλά δεν το βρίσκουν… Τίποτα mainstream. Ακόμη δεν θεωρούνται «φυσιολογικοί». Γιατί είπαμε: έχουμε κάνει βήματα, αλλά όχι άλματα.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.