16/11/2018 02:22:21

Σίγησε το «χρυσό λαρύγγι» της Πόλυς Πάνου

Σίγησε το «χρυσό λαρύγγι» της Πόλυς Πάνου - Media
Την προηγούμενη Παρασκευή έφυγε από τη ζωή η Πόλυ Πάνου. Ο θάνατός  της κλείνει ένα μεγάλο κεφάλαιο στην ιστορία του  λαϊκού τραγουδιού. Ας θυμηθούμε μερικούς μόνο σταθμούς της καριέρας της, πλάι σε κορυφαίους συνθέτες

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης βρίσκεται στην Πάτρα. Η τραγουδίστρια του σχήματός του έχει αποχωρήσει, αφήνοντάς τον σύξυλο να αναζητά αντικαταστάτρια σε μια ξένη πόλη. Εκεί ο Μπιθικώτσης ακούει πρώτη φορά να του μιλάνε για τη μικρή Πολυτίμη Κολιοπάνου, το «χρυσό λαρύγγι» της Πάτρας, που από δέκα ετών ήδη είχε κατακτήσει τα πάλκα. Αυτός τη βάφτισε Πόλυ Πάνου.
Η μεγάλη καριέρα ξεκινάει. Ο διευθυντής της Columbia, ο Λαμπρόπουλος, μακαρίζει τον Μπιθικώτση που του πήγε «μία Βέμπο του λαϊκού τραγουδιού». Από τα ραδιόφωνα αρχίζει να παίζεται μια σπάνια φωνή με μέταλλο, όγκο και συναίσθημα.
Νεαρότατη η Πόλυ Πάνου, έφηβη ακόμη, ηχογραφεί τραγούδια του μέντορά της Μπιθικώτση, αλλά και του Ζαμπέτα, του Πολυμέρη και του Τζουανάκου – ο τελευταίος άλλωστε την είχε ανεβάσει πρώτη φορά στο πάλκο σε ηλικία δέκα ετών!

Δισκογράφησε πρώτη τα «Παιδιά του Πειραιά»

Το 1960, είκοσι ετών κορίτσι, ηχογραφεί σε δίσκο 45 στροφών «Τα παιδιά του Πειραιά» του Μάνου Χατζιδάκι. Μετά τη Μελίνα Μερκούρη, που τραγούδησε και χόρεψε το τραγούδι στην ταινία «Ποτέ την Κυριακή» του Ζιλ Ντασέν, η Πόλυ Πάνου ήταν η πρώτη που το δισκογράφησε. Και δεν επρόκειτο για ένα από τα συνήθη δισκογραφικά «μαγειρέματα», εφόσον ο ίδιος ο Μάνος Χατζιδάκις την κάλεσε στο τηλέφωνο και της ανέθεσε την παρθενική έξοδο τού, βραβευμένου με Όσκαρ, τραγουδιού του.
Το ίδιο διάστημα την ανακαλύπτει και ο Μίκης Θεοδωράκης, πάντα πρόθυμος για συνεργασίες με κορυφαίους λαϊκούς ερμηνευτές. Δεν την «εντάσσει» σε κάποιο έργο του, όπως λόγου χάριν συνέβη με τη Γιώτα Λύδια στο «Τραγούδι του νεκρού αδερφού», της δίνει όμως ένα από τα ομορφότερα «αδέσποτα» λαϊκά τραγούδια του: το «Σε ποιο βουνό» σε στίχους του Χρήστου Κολοκοτρώνη. Κανείς άλλος ερμηνευτής μέχρι σήμερα δεν έχει καταφέρει να ξεπεράσει σε αισθητική πληρότητα την πρώτη εκτέλεση του εν λόγω τραγουδιού με την Πάνου.

Ό,τι τραγουδούσε γινόταν… χρυσός

Πραγματικά ό,τι άγγιζε με τη φωνή της η Πόλυ Πάνου το χρύσωνε. Ευτύχησε να τραγουδήσει σε πρώτη εκτέλεση μεγάλους συνθέτες του λαϊκού - έντεχνου τραγουδιού: Βασίλη Τσιτσάνη, Σταύρο Ξαρχάκο, Γιάννη Παπαϊωάννου, Απόστολο Καλδάρα, Μίμη Πλέσσα, Θόδωρο Δερβενιώτη, Γιώργο Μητσάκη, Μπάμπη Μπακάλη κ.ά.
Τραγούδια - σταθμοί στην προσωπική της πορεία και πλέον στην ιστορία της εγχώριας λαϊκής μουσικής είναι τα «Λιμάνια» του Τσιτσάνη, «Πάρε το δαχτυλίδι μου» του Μητσάκη, «Σβήσε το φως να κοιμηθούμε» του Παπαϊωάννου, «Άλλα μου λέν’ τα μάτια σου» του Δερβενιώτη, «Φέρτε μια κούπα με κρασί» του Καλδάρα και βέβαια το «Τι σου ’κανα και πίνεις» των Μίμη Πλέσσα - Λευτέρη Παπαδόπουλου, που επανέφεραν στο προσκήνιο πριν από μια δεκαετία η Μελίνα Ασλανίδου με τους Απέναντι.
Ενδεικτικό της δημοφιλίας της και του πόσο συμβολοποιήθηκε αυτή η ξεχωριστή γυναίκα ως εκπρόσωπος της «χρυσής εποχής» του λαϊκού τραγουδιού υπήρξε και το κομμάτι «Στην Πόλυ», από την «Εκδίκηση της γυφτιάς» (1978) των Νίκου Ξυδάκη - Μανώλη Ρασούλη: ένα καθαρόαιμο νεο-λαϊκό τραγούδι, το οποίο, χωρίς να «ζωγραφίζει» την Πόλυ Πάνου, αφιερωνόταν σ’ αυτήν.

Και μούσα του Ξαρχάκου

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 γίνεται η μούσα του Σταύρου Ξαρχάκου στις παραστάσεις του «Αμάν... Αμήν», βασισμένου στα τραγούδια από την ταινία «Ρεμπέτικο» του Κώστα Φέρρη. Η ερμηνεία της στο «Μάνα μου Ελλάς» συγκλονίζει και ο ποιητικός λόγος του Νίκου Γκάτσου αποδίδεται καίρια και σπαρακτικά από μία κατ’ εξοχήν λαϊκή φωνή. Βέβαια το «Αμάν... Αμήν» δεν σηματοδότησε την πρώτη συνεργασία της Πόλυς Πάνου με τον Ξαρχάκο – οι δυο τους μας είχαν χαρίσει τριάντα χρόνια πριν τα υπέροχα «Κόκκινα φανάρια» από την ομότιτλη ταινία του Γεωργιάδη.
Ακόμη και το ντουέτο της με τον Διονύση Σαββόπουλο στους «Θαλασσινούς» του Γιώργου Ζαμπέτα ήτανε ακόμη μία μεγάλη στιγμή της από τη δεκαετία του 1990.
Τους τελευταίους μήνες η Πόλυ Πάνου αντιμετώπιζε σοβαρότατα προβλήματα υγείας. Κλεισμένη σε κλινική, περιστοιχισμένη από τους οικείους της, αδυνατούσε όχι μόνο να τραγουδήσει πια, αλλά και να μιλήσει. Χτυπημένη από μεταστατικό καρκίνο, η Πάνου βίωνε έναν καθημερινό αξιοπρεπή θάνατο μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Αυτό που όλοι φοβόμασταν και ελπίζαμε μέχρι τελευταία στιγμή ότι θα το νικούσε, συνέβη το πρωί της περασμένης Παρασκευής, 27 Σεπτεμβρίου. Η Πόλυ Πάνου έσβησε σε ηλικία 73 ετών. Ήταν γεννημένη την 28η Οκτωβρίου του 1940 στην Αθήνα, μεγάλωσε όμως στην Πάτρα. Μια μεγάλη απώλεια για τον λαϊκό πολιτισμό. Μια μεγάλη παράγραφος της ιστορίας του έκλεισε με τον θάνατό της.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.