21/02/2019 19:04:36
1.8.2010

Κινηματογράφος: Ο πανικός του σκηνοθέτη

Κινηματογράφος: Ο πανικός του σκηνοθέτη  - Media

… Για χρήματα!  Με 24 ταινίες στα σκαριά για την επόμενη σαιζόν και ύστερα από την κινηματογραφική ευφορία των τελευταίων δύο ετών, τα πράγματα έχουν φτάσει σε αδιέξοδο

«Αυτό που με τρομάζει δεν είναι ότι το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου καθυστερεί να δώσει τα χρήματα που μου χρωστάει, αλλά το αν θα μου τα δώσει», υπογραμμίζει η νεαρή Χριστίνα Ιωακειμίδη για την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της «Το χάρισμα». Η οικονομική στενότητα της Ελλάδας βλάπτει τώρα τον κινηματογράφο όσο κανέναν άλλο καλλιτεχνικό χώρο. Βέβαια, με 24 ταινίες «στο εργοστάσιο» για την επόμενη σαιζόν και ύστερα από την κινηματογραφική ευφορία και εγρήγορση των τελευταίων δύο ετών, δυσκολεύεται κανείς να πιστέψει ότι τα πράγματα έχουν φτάσει σε αδιέξοδο. Με θύματα τους κινηματογραφιστές, αρκετοί από τους οποίους βρίσκονται στα όρια του (οικονομικού και ψυχικού) πανικού. Πώς κόλλησε η μηχανή; Καιρό τώρα το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου δεν λαβαίνει χρήματα από το υπουργείο Πολιτισμού (από τον κωδικό του προϋπολογισμού και τις επιστροφές του φόρου). Χρωστάει με τη σειρά του περίπου 4 εκατομμύρια ευρώ σε κινηματογραφικές παραγωγές και 2 περίπου εκατομμύρια ευρώ σε τρίτους (προμηθευτές, τεχνικούς, αίθουσες, στούντιο κ.ο.κ.). Έτσι, από τις ταινίες που ενέκρινε για χρηματοδότηση, κάποιες ολοκληρώθηκαν αλλά δεν έχουν αποπληρωθεί και κάποιες άλλες δεν έφτασαν ποτέ στο στάδιο των γυρισμάτων. Τα χρέη και η αγωνία σκηνοθετών και παραγωγών αυξάνεται ενώ ομόφωνα (και ίσως λίγο χιμαιρικά) θεωρούν σανίδα σωτηρίας ένα καινούριο κινηματογραφικό νομοσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί για ψήφιση το ερχόμενο φθινόπωρο.

Ταινίες που άφησαν χρέη

«Πηγαίνω στο Κέντρο και ρωτάω “πότε” και μου απαντούν: “δεν ξέρουμε τίποτα, μπορεί να μην υπάρχουμε την επόμενη εβδομάδα”. Εν τω μεταξύ, έχω χρεωθεί παντού», συνεχίζει η Χριστίνα Ιωακειμίδη. Ταυτόχρονα, ο σύζυγός της Γιώργος Νούσιας περιμένει ακόμη μέρος της χρηματοδότησης του ΕΚΚ για «Το κακό», που προβλήθηκε το 2009. Ούτε η παλιά φρουρά ωστόσο βιώνει χαρούμενες ημέρες όπως αποδεικνύει η περίπτωση της ταινίας «Ταξίδι στη Μυτιλήνη», που μόλις ολοκλήρωσε ο Λάκης Παπαστάθης. «Πιέζομαι πάρα πολύ από τα έξοδα και έχω ξοδέψει όλα τα χρήματα που είχα στην άκρη», καταθέτει ο σκηνοθέτης που πάντα πάλευε με την ουσία. «Εγώ το επέλεξα, αλλά μου αφαιρεί τη χαρά να ευχαριστηθώ την ταινία. Να τη δουν οι φίλοι μου, να διακινηθεί σωστά, να ασχοληθώ με την προβολή: το περίφημο τράνσφερ από το ψηφιακό στο φιλμ που απαιτούν οι περισσότερες αίθουσες και κοστίζει πάρα πολύ. Και βρισκόμαστε λίγο πριν από την περίοδο των προβολών». Στην ταινία συμμετέχει το ΕΚΚ με 250.000 ευρώ, η ΕΡΤ με 120.000 και η NOVA με 95.000 ευρώ. Η ΕΡΤ κάνει «φιλότιμες προσπάθειες» να μειώσει το χρόνο καθυστέρησης της αποπληρωμής και η Nova «λειτουργεί συνεπέστατα ως κανονική επιχείρηση και στηρίζει σταθερά όλες τις ταινίες». Αλλά χωρίς τα χρήματα του βασικού χρηματοδότη, του ΕΚΚ, «συμβαίνει κάτι σουρεαλιστικό: χρωστάμε στο ΙΚΑ και πληρώνουμε κάθε μήνα μεγάλα ποσά πρόστιμο. Κι αυτό επειδή το ίδιο το κράτος δεν μας πληρώνει. Ωστόσο, όταν μας πληρώσει, τα χρέη αυτά θα τα δώσει άτοκα. Δεν είναι σουρεαλιστικό αυτό;». Ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης αφήνει τον σταθερό παραγωγό του Γιώργο Λυκιαρδόπουλο να λύνει καίρια επιχειρηματικά ζητήματα. Μέρος της δράσης της νέας ταινίας του, «Man in the sea», εκτυλίσσεται σε δεξαμενόπλοιο. «Και επειδή τα δεξαμενόπλοια μπορεί να σαλπάρουν ανά πάσα στιγμή», εξηγεί ο δεύτερος «έπρεπε να αρχίσουμε αμέσως τα γυρίσματα. Δεν μπορούσα να περιμένω το υπουργείο Πολιτισμού να δώσει στο Κέντρο τα λεφτά που του οφείλει ώστε να αρχίσει και αυτό να εκταμιεύει. Η μόνη λύση ήταν να ζητήσω από την τράπεζα προσωπικό δάνειο 400.000 ευρώ», εξηγεί ο παραγωγός. Η ταινία εγκρίθηκε πριν από δύο χρόνια και τα γυρίσματα μόλις ολοκληρώθηκαν. Από τους άλλους δύο χρηματοδότες, ΕΡΤ και NOVA, μόνο η NOVA έχει εκταμιεύσει. Παράλληλα, ακόμη μία πολυσυζητημένη παραγωγή του Γιώργου Λυκιαρδόπουλου, το «Μαύρο Λιβάδι», παρότι προβλήθηκε τον περυσινό χειμώνα, εξακολουθεί να περιμένει την τελευταία δόση χρηματοδότησης από το ΕΚΚ.

Ταινίες που δεν γυρίστηκαν ακόμη

Στην ίδια θέση βρίσκονται ακόμη ένας παραγωγός με φανερή καλλιτεχνική ευαισθησία, ο Γιώργος Τσούργιαννης και η Boo productions με την οποία συνεργάζεται σταθερά. Μαζί έκαναν τον «Κυνόδοντα» του Γιώργου Λάνθιμου –ταινία για την οποία ακόμη οφείλονται χρήματα. Επί του παρόντος, οι παραγωγοί αγωνιούν για την «Εσπερινή Συμφωνία» του Χρήστου Βούπουρα (που επιστρέφει στη σκηνοθεσία 12 ολόκληρα χρόνια μετά το ιστορικό «Μιρουπάφσιμ» με συνδημιουργό τον Γιώργο Κόρρα) καθώς και του Μπάμπη Μακρίδη με τίτλο «L». Ο Βούπουρας, ύστερα από επίπονη έρευνα, βρήκε πρωταγωνιστή για την ταινία του (χρειαζόταν Άραβα), έκανε το ρεπεράζ και έκλεισε συνεργείο. Έκτοτε περιμένει. Όλος αυτός ο κόπος ίσως εξανεμιστεί. Η ταινία μπορεί να μην γυριστεί ποτέ. «Ειδικά σε ταινίες δημιουργών», εξηγεί ο Γιώργος Τσούργιαννης, «βασική πηγή για την κάλυψη της χρηματοδότησης, βασικότατη, είναι το ΕΚΚ». Εν τω μεταξύ, ο Γιώργος Τσούργιαννης ψάχνει συνεργάτες στο εξωτερικό, όπως έκανε και για τον «Κυνόδοντα». Ωστόσο, «για έναν νέο χρηματοδότη, αποτελεί δείγμα υγείας του πρότζεκτ σου η υποστήριξη από τον εθνικό σου φορέα. Ως ένα βαθμό η αξιοπιστία σου πηγάζει από το συμβόλαιο με το Κέντρο, αλλά εν συνεχεία οφείλεις να αποδείξεις ότι θα καταφέρεις να υλοποιήσεις το έργο», επισημαίνει. «Όταν οι δόσεις καθυστερούν, δημιουργείται το κενό χρηματοδότησης. Στον «Κυνόδοντα» είχαμε βάλει λεφτά της Boo. Ο παραγωγός παίρνει ένα ρίσκο. Ενδεχομένως να δανειστεί. Κοστίζει και είναι επίφοβο. Μπορείς να το κάνεις για μία ταινία, άντε για δύο (και όχι στην περίπτωσή μας). Αλλά σίγουρα δεν μπορείς να ξεκινήσεις τρίτη ταινία». Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το Κέντρο Κινηματογράφου παραμένει μεροληπτικό σε αυτούς τους χαλεπούς καιρούς. Ωστόσο, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο Δημήτρη Σοφιανόπουλο, «Δεν ευνοείται κανείς. Απλώς κάποιοι σκηνοθέτες πήγαν στην τράπεζα και εκχώρησαν το συμβόλαιό τους σαν εγγύηση έναντι κάποιων χρημάτων». Όσον αφορά το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται πληθώρα κινηματογραφιστών: «Μην περιμένοντας την κρίση, το ΕΚΚ ενέκρινε κάποιες  παραγωγές, θεωρώντας ότι πρέπει να γίνονται ταινίες. Όταν ξαφνικά στερεύει η κάνουλα, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν υποχρεώσεις, βρίσκεσαι σε δύσκολη μεταβατική φάση. Έως τώρα μέχρι να πάρει κάποιος χρήματα, υπήρχε πάντα μια διαβούλευση –είναι έτοιμος να ξεκινήσει γυρίσματα τώρα ή όχι; - διότι δεν μπορούσαν να πάρουν όλοι μονομιάς χρήματα. Η ιδιοτυπία αυτή τη στιγμή είναι πως τώρα έχουμε στομώσει». Φημολογείται ότι ο Λάνθιμος ψάχνει χρηματοδότες στο εξωτερικό για τη νέα του ταινία που προσφάτως εγκρίθηκε από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου. Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος ολοκλήρωσε τα γυρίσματα της ταινίας «Τα οπωροφόρα της Αθήνας» με δικούς του πόρους (όπως πάντα) και ύστερα μπήκε στο πρόγραμμα «Ολοκληρωμένων ταινιών» του Κέντρου. Λέγεται ότι ήδη έχει πάρει ένα μικρό ποσό από το μερίδιο που του οφείλουν. Ο Γεράσιμος Ρήγας («Πάρβας, Άγονη Γραμμή») ετοιμάζει νέο ντοκιμαντέρ. Το φθινόπωρο θα υποβάλει αίτηση στο ΕΚΚ αλλά χωρίς μεγάλες προσδοκίες: Η ιδιωτική οδός παραμένει η σίγουρη λύση. Το κράτος δεν υποστηρίζει τα παιδιά του, και εκείνα το εγκαταλείπουν με την αισιοδοξία της απελπισίας. Ας ελπίσουμε το διαζύγιο να μην γίνει οριστικό.

Κατερίνα Δαφέρμου

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.