21/11/2018 05:12:44
2.11.2009

Θέατρο

Πόλεμος ανάμεσα σε δύο

Ο Λευτέρης Βογιατζής παρουσιάζει για πρώτη φορά στην Ελλάδα το «Ύστατο σήμερα» του Χάουαρντ Μπάρκερ, έργο γραμμένο πέρυσι, που διερευνά με τολμηρό ποιητικό οίστρο έναν κόσμο που καταρρέει

«Θεατρικό θεώρημα» χαρακτηρίζει ο Λευτέρης Βογιατζής το «Ύστατο σήμερα» (πρωτότυπος τίτλος «Τhe Dying of Τoday») του Χάουαρντ Μπάρκερ, έργο με το οποίο εγκαινιάζει το ανακαινισμένο Θέατρο Οδού Κυκλάδων, μετά από ενός χρόνου δοκιμές (μαζί με τον Δημήτρη Ήμελλο). Ο καλλιτέχνης, γνωστός για την ιδιαίτερη σχέση του με τον χρόνο, γι’ αυτή την τόσο εποικοδομητική και καρποφόρα «βραδύτητά» του, πρωτοπαρουσιάζει στη χώρα μας το συγκεκριμένο κείμενο, γραμμένο το 2008. Σύγχρονη και ξεχωριστή μορφή του βρετανικού θεάτρου, «γνώριμός» μας από το 2001 με το «Ένα καινούργιο κόκκινο», ο Μπάρκερ διαθέτει έναν «απόλυτο τρόπο που προσπαθεί να σε βάλει στα ζητήματα που τον απασχολούν» σχολιάζει ο Βογιατζής. Κεντρικός άξονας του θεάτρου του είναι η έννοια «θέατρο της καταστροφής», την οποία επεξεργάζεται διερευνώντας και προτείνοντας εν τέλει μια νέα αντίληψη και μορφή για την τραγωδία στην εποχή μας. Έργο ρηξικέλευθο, ρηξικέλευθου συγγραφέα, το «Ύστατο σήμερα» πρόκειται για ένα «πολυπρισματικό διαμάντι, που διερευνά με τολμηρό ποιητικό οίστρο έναν κόσμο που καταρρέει». Μιλάει για «την ομορφιά της καταστροφής, για την έλξη που υπάρχει στην οδύνη». Η ιστορία του αντλεί από τον Θουκυδίδη και ειδικά από το κομμάτι της Ιστορίας του Πελοποννησιακού Πολέμου που αναφέρεται στη Σικελική Εκστρατεία και την καταστροφή των Αθηναίων το 413 π.Χ. Φυσικά το έργο δεν είναι ιστορικό. Είναι μία καταρχήν σύγκρουση δυνάμεων ανάμεσα σε δύο άντρες για την επικράτηση του ενός στον άλλον. Αρχίζουν να πλησιάζονται, περνάνε από τη δυσπιστία σε συμφωνία, μετά στη διαφωνία, στην προσπάθεια επιβολής του ενός στον άλλον, στο αλληλοσκότωμα. Είναι φορείς αυτόματων κατευθύνσεων και αντιδράσεων. Η υπόθεση εξελίσσεται σε μια σκηνή που θυμίζει μουσείο κουρείου. Στο κέντρο, η πολυθρόνα του κουρέα, ένα πατάρι όπου λαμβάνει χώρα η δράση, έως το φινάλε οπότε όλα καταστρέφονται. Χρόνος απροσδιόριστος, τόπος κάπου, σε κάποιο λιμάνι. Σε αυτό το κουρείο εμφανίζεται ένας άγνωστος πελάτης, ο Δνείστερ, (Λευτέρης Βογιατζής). Ο πελάτης αυτοσυστήνεται ως αγγελιαφόρος κακών ειδήσεων, μιλάει για μια επερχόμενη καταστροφή και προκαλεί τον αποσβολωμένο κουρέα (Δημήτρης Ήμελλος) να φανταστεί το μεγαλύτερο κακό που θα μπορούσε ποτέ να συμβεί. Σιγά σιγά οι ισορροπίες αλλάζουν και αφηγητής των κακών ειδήσεων γίνεται ο κουρέας, που τις αφηγείται πατώντας πάνω σε προσωπικές του εμπειρίες. Οι κακές ειδήσεις αφορούν καταρχήν τον γιο του και την καταστροφή του στρατού στον οποίο υπηρετούσε σε μια τρομερή εκστρατεία, αλλά και τους χιλιάδες συμπατριώτες του. Όλη αυτή η διαδικασία αποκαλύπτει απίστευτες πτυχές της ζωής των δύο πρωταγωνιστών. Σε σχέση με την εξέλιξη των γεγονότων του έργου, όλη η αφήγηση του κουρέα είναι η αφήγηση του Θουκυδίδη της Σικελικής Εκστρατείας, της πρώτης μεγάλης κατάρρευσης της αθηναϊκής δημοκρατίας. Για τον κουρέα, όλη αυτή η αφήγηση είναι μια αναπάντεχη ανακάλυψη και αποκάλυψη του βαθύτερου εαυτού του. Μια εξέλιξη σε μια αυτοανακάλυψη, σαν να ξυπνάει σε έναν εφιάλτη τον εαυτό του. Είναι σαν να εξαγάγει αυτό που αποτελεί τον άνθρωπο. Κι ο άλλος, «ασυγκίνητος σαν θεός» παρακολουθεί, έμπλεος θαυμασμού. Ωστόσο, ο Λευτέρης Βογιατζής φέτος βάλθηκε να μας ξαφνιάσει ευχάριστα. Διότι, μαζί με το «Ύστατο σήμερα» ανήγγειλε ένα ρεπερτόριο έργων, τρία συνολικά, όλα άπαιχτα στην Ελλάδα, σε σκηνοθεσία δική του. Έτσι το έργο του Μπάρκερ θα διαδεχθεί το «Θερμοκήπιο» του Χάρολντ Πίντερ, σε μετάφραση Φένεκ Μικελίδη. Έργο γραμμένο το 1958, πρωτοπαρουσιάστηκε το 1980 και έκτοτε ανανεώνει συνεχώς την επικαιρότητά του, θεωρείται σήμερα ως ένα από τα καλύτερα έργα του Πίντερ. Πρόκειται για μαύρη κωμωδία που μιλάει για την τρέλα, την παράνοια, την αυθαιρεσία και την εγκληματικότητα που διεισδύουν και κυριαρχούν σ’ ένα κρατικό «ησυχαστήριο», όπου οι αθέατοι ασθενείς είναι κωδικοποιημένοι και κακοποιούνται ανηλεώς από το αλλοτριωμένο, λάγνο, απαθές και απάνθρωπο προσωπικό. Ένα προφητικό πρόπλασμα της κοινωνίας της χειραγώγησης. Το τρίτο έργο, που έχει προγραμματιστεί για το τέλος της περιόδου στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων, είναι «Ο Τόκος» του Δημήτρη Δημητριάδη. Πρωταγωνιστούν τέσσερις άντρες και τέσσερις γυναίκες. Οι ζωές τους είναι περίπλοκα βεβαρημένες από ένα ασήκωτο, ζοφερό φορτίο, και όλες μαζί «εγκυμονούν» κινδύνους, τόσο για τους ίδιους όσο και για τους άλλους, διαπλέκονται δε τόσο στενά και επικίνδυνα μεταξύ τους ώστε, σαν πολλαπλός τοκετός, οδηγούνται νομοτελειακά σε «γέννες» οι οποίες με όσα «φέρνουν στον κόσμο» δεν αφήνουν κανέναν αναποκάλυπτο.  * «Το ύστατο σήμερα» του Χάουαρντ Μπάρκερ. Μετάφραση: Τζένη Μαστοράκη. Σκηνικά - Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου. Σύνθεση ήχων - Μουσική: Θοδωρής Αμπαζής - Σταύρος Γασπαράτος. Παίζουν: Λευτέρης Βογιατζής, Δημήτρης Ήμελλος. Θέατρο Οδού Κυκλάδων. Προγραμματισμένη πρεμιέρα 3 Νοεμβρίου.

Χαρά Αργυρίου

 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.