12/07/2020 13:22:10
28.6.2020 / ΞΕΝΟΦΩΝ Α. ΜΠΡΟΥΝΤΖAΚΗΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2131 στις 25-6-2020

Η άγνωστη Αθήνα της Φραγκοκρατίας

Η άγνωστη Αθήνα της Φραγκοκρατίας - Media

 

Λευτέρης Καντζίνος

Αθήνα 1204-1456

Τα άγνωστα χρόνια

Πρόλογος: Νίκος Βατόπουλος

Εκδόσεις: Μεταίχμιο

Σελ.: 298

Κάθε βιβλίο για την Αθήνα, την πόλη που γέννησε την ιδέα του μέτρου και την έννοια του κλασικού, είναι a priori άξιο προσοχής. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για μια εμπεριστατωμένη εργασία η οποία ασχολείται με μια μακρά και παντελώς άγνωστη περίοδο της ιστορίας της πόλης. Μια περίοδο που αφορά περίπου τους τρεις τελευταίους αιώνες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Στο προλογικό του σημείωμα, ο συγγραφέας μιλά για το διαχρονικό ιστορικό αποτύπωμα αυτής της μοναδικής στην Ιστορία πόλης, μιας πόλης που ακόμα και κατά τους αιώνες που την περιέβαλαν με σιωπή βρισκόταν στο στόμα όλου του κόσμου ως αναφορά, ως σύμβολο, ως αθάνατο αποτύπωμα με ζωντανό το μεγαλείο των ανδρών και των ιδεών τους που λάμπρυναν αυτόν τον χώρο, δημιουργώντας το επίτευγμα του ελληνικού πολιτισμού που αποτελεί την πρώτη ύλη του παγκόσμιου πολιτισμού.

«Η Αθήνα κατοικείται αδιαλείπτως για περισσότερα από έξι χιλιάδες χρόνια και είναι μια από τις σημαντικότερες πόλεις του αρχαίου κόσμου. Δίχως διάθεση προγονολατρίας ή προγονοπληξίας, η διαπίστωση αυτή εδράζεται στο γεγονός ότι στην αττική γη καινοτόμησαν οι θεμελιωτές της γνώσης του επιστητού, με αποτέλεσμα η παρακαταθήκη τους να καταστεί το έναυσμα για την εξέλιξη του ευρωπαϊκού (και όχι μόνο) πολιτισμού. Συνεπώς, όταν κάποιος αναφέρεται στην κλασική παιδεία και τον κλασικό πολιτισμό εν γένει, αυτομάτως εννοείται το μεγαλείο της αρχαίας Αθήνας».

Είναι άραγε η περίοδος της Φραγκοκρατίας (1205-1456) στην Αθήνα μια περίοδος δίχως ιστορικό ενδιαφέρον, ένα χρονικό διάστημα που στερείται αξιομνημόνευτων γεγονότων και περιστατικών της καθημερινότητας ή εντάσσεται πιθανώς στον ευρύτερο και δυστυχώς διαχρονικό αντιδυτικισμό που εκφράστηκε με το σύνθημα των ανθενωτικών: «Kρειττότερόν ἐστιν εἰδέναι ἐν μέσῃ τῇ πόλει φακιόλιον βασιλεῦον…».

Όπως και να έχει, η περίοδος αυτή στερείται ιστορικής διερεύνησης. Γενικότερα, η ιστορία της πόλης μοιάζει να σταματά με το κλείσιμο της Φιλοσοφικής Σχολής των Αθηνών, το 529 μ.Χ., και να ξαναρχίζει το 1830 ως ένα ευρωπαϊκό πείραμα. Τι γίνεται, ωστόσο, με μια χιλιετία ζωής αυτής της πόλης που έστω και αμυδρά σε όλη αυτή τη μακραίωνη απουσία, η σύνδεσή της με την αιωνιότητα άντεχε πάνω στον Ιερό Βράχο της Ακροπόλεως υπενθυμίζοντας τη συνέχειά της;

Η έρευνα που επιχειρεί ο συγγραφέας, η κατάδυσή του στα σκοτεινά και ανεξερεύνητα ιστορικά βάθη της πόλης, είναι σημαντική και χρήσιμη. Η μελέτη της αθηναϊκής περιόδου της Φραγκοκρατίας συμβάλλει σε μια συνθετότερη ανάγνωση και μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση της ιστορίας της πόλης. Επίσης, αναδεικνύει την αδιάλειπτη συνέχειά της κατά τους τρεις αιώνες της Φραγκοκρατίας συμπληρώνοντας έτσι ένα σημαντικό κομμάτι στο σώμα της πόλης και προσθέτοντας στην ιστορία της περισσότερο φως!

Θα ήταν παράλειψή μας να μην σημειώσουμε ότι ο πρόλογος του Νίκου Βατόπουλου δεν παρατίθεται για το θεαθήναι. Κάθε άλλο: αποτελεί μια ουσιαστική προσέγγιση της ιδέας της Αθήνας, μια σύντομη και περιεκτική ιδεολογική τοποθέτηση πάνω στη μακραίωνη ιστορία της πόλης.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.