Όπως γράψαμε στην προηγούμενη κριτική μας («Οι διαχρονικές δυνατότητες του ευρωπαϊκού σινεμά») στην τρέχουσα εβδομάδα κυριαρχούν ευρωπαϊκές ταινίες, ακόμη και στο δύσκολο και δυσεύρετο στις κινηματογραφικές αίθουσες, κινούμενο σχέδιο. Πρόκειται για ειδικής αντιμετώπισης είδος, το οποίο παρουσιάζει ιδιαίτερη πρόοδο και ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Στο πλαίσιο αυτό το «Dog of God» των Λετονών αδελφών Άμπελ, μας συστήνει τη μέθοδο του rotoscope, μια σύγχρονη τεχνική, που θα μπορούσαμε να πούμε πως εντυπωσιάζει κατασκευαστικά.

Πιο κλασικό το «Ζωή σαν σινεμά», του διακεκριμένου Σιλβέν Σομέ, βιογραφεί τον ακαδημαϊκό Μαρσέλ Πανιόλ, θεατρικό συγγραφέα και κινηματογραφικό σκηνοθέτη. Όπως και να ‘χει, οι φίλοι του animation film, θα τις χαρούν  και τις δύο. Και μη νομιστεί ότι το κινούμενο σχέδιο είναι μια παιχνιδιάρικη υπόθεση για νεαρούς θεατές. Κάθε άλλο. Αποτελεί ένα κινηματογραφικό πεδίο άσκησης πάνω στις εκφραστικές δυνατότητες της έβδομης τέχνης.

Αυτός είναι ο κύριος Μαρσέλ Πανιόλ

Τίτλος ταινίας: «Ζωή σαν σινεμά» (γαλλικός: «Marcel et monsieur Pagnol», αγγλικός: «A magnificent life»)

Σύνοψη: Εικονογράφηση της ζωής του Μαρσέλ Πανιόλ, διακεκριμένου Γάλλου ακαδημαϊκού, ο οποίος άφησε πίσω του ξεχωριστό στίγμα,  ως θεατρικός συγγραφέας και κινηματογραφικός σκηνοθέτης. 

Σκηνοθεσία: Σιλβέν Σομέ

Στα 1956, ο Μαρσέλ Πανιόλ, Γάλλος θεατρικός συγγραφέας, παραγωγός και σκηνοθέτης του σινεμά αρχίζει να αυτοβιογραφείται και να περνάει με αυτόν τον τρόπο στη λογοτεχνική συγγραφή. Έχοντας ήδη ανακηρυχθεί μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας, από το 1946, έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης στον χώρο της διανόησης για την πολλαπλή συνεισφορά του στην τέχνη. Από τα χρόνια της αυτοβιογραφίας και μιας ανάλογης μορφής συνεργασία του Πανιόλ με το περιοδικό «Elle», δανείζεται το υλικό του ο σκηνοθέτης κινούμενων σχεδίων Σιλβέν Σομέ. Τον έχουμε γνωρίσει από δύο έργα του είδους, τα οποία αγαπήθηκαν ιδιαιτέρως, τις «Τριπλέτες της Μπελβίλ» και τον «Θαυματοποιό». Ο Σομέ δεν πειραματίζεται στο δύσκολο και αξιοθαύμαστο για την υπομονή που κινηματογραφικό είδος, αρκείται στη χαρά που προσφέρει στον θεατή. Κάπως όμοια με τον Πανιόλ και τις ακαδημαϊκές επιλογές του, ο Σομέ επιλέγει να εξελίξει τις κλασικές γραμμές, παρά να ακουμπήσει νέες μορφές του animation. Έτσι, το φιλμ παρακολουθείται με άνεση, προσφέρει την απαραίτητη διασκέδαση, αλλά και τη γνώση για μια προσωπικότητα όχι ιδιαιτέρως γνωστή στη χώρα μας. 

Με στέρεα σεναριακή ανάπτυξη, ουσιαστικά ξετυλίγεται ένα φλας μπακ. Ο Πανιόλ, ώριμος δημιουργός πλέον, κοιτάζει πίσω του, ανατρέχει στα παιδικά του χρόνια, συγκινείται ο ίδιος, μα συγκινεί και τους θεατές. Το κινούμενο σχέδιο υποβοηθά την απαραίτητη παιδικότητα της αφήγησης, χωρίς αυτό να σημαίνει πως απευθύνεται σε παιδιά. Όλες οι δυσκολίες της ζωής του συγγραφέα-σκηνοθέτη, οι σχέσεις με τους δικούς του, τα χρόνια μιας σοφίτας-καταφύγιο, το Παρίσι που ανοίγει έκπληκτα τα μάτια του επαρχιώτη, θα ήταν δύσκολο να αποδοθούν σε ταινία μυθοπλασίας. Το κινούμενο σχέδιο παρακάμπτει τις απαιτήσεις μιας μεγάλης παραγωγής και κρατάει την αυτοσαρκαστική διάθεση της αυτοβιογραφίας. Ο Πανιόλ υπήρξε πρωτοπόρος ως προς την αντίληψη για τις δυνατότητες της ανερχόμενης τότε έβδομης τέχνης. Δεν είναι μόνον ως σκηνοθέτης που εκτιμήθηκε με τη «Γυναίκα του φούρναρη» και τη «Μανόν των πηγών». Η δημιουργία μιας ιδιόκτητης κινηματογραφικής εταιρείας υπήρξε προϊόν της επιθυμίας του να ελέγχει ο ίδιος τα μέσα παραγωγής του. Αποτοξινωμένος από αντιλήψεις που ήθελαν το σινεμά να πολεμάει το θέατρο, διάβασε τη δυνατότητα της συνεργασίας τους, με τη διαμεσολάβηση του σενάριου και των ηθοποιών. Μάλιστα, ο Σομέ χρησιμοποεί τις αυθεντικές εικόνες του βωβού ή του ομιλούντος κινηματογράφου, ευφυώς ενταγμένες στην κατασκευή του. Με τον τρόπο του, μοιάζει να σχολιάζει την καταγωγική φύση της έβδομης τέχνης και να τη συσχετίζει με τις κινήσεις του animation. Σα να ψάχνει το είδος τις καταστατικές του αρχές: μια προσπάθεια να αποδοθεί στις «καρικατούρες» ένα βαθύτερο νόημα, που επιμόνως κρύβεται στον άκρατο ρεαλισμό. Το σινεμά δεν έχει ανάγκη από πιστές αναπαραστάσεις -αυτό, το λέει, είναι αποστολή της φωτογραφίας. Ζει από τις μυθολογίες του, μεταβολίζοντας την πραγματικότητα σε παραμύθι.

Αξιολόγηση: ***

Η μέθοδος rotoscope στο κινούμενο σχέδιο

Τίτλος ταινίας: «Dog of God»

Σύνοψη: Στα 1692 πραματοποιήθηκε στη Λετονία μια δίκη, με αφορμή την εμφάνιση ενός λυκάνθρωπου. Με μπόλικη δόση φαντασίας, το συγκεκριμένο κινούμενο σχέδιο μεταφέρεται στα χρόνια εκείνα, περιγράφοντας συγκρούσεις ανάμεσα στις αντιλήψεις της εποχής

Σκηνοθεσία: Ράιτις και Λάουρις Άμπελ

Κι εδώ, στο φιλμ των αδελφών Άμπελ «Dog of God», εκείνο που κερδίζει το ενδιαφέρον είναι κυρίως η τεχνική της κατασκευής, σε σχέση με αυτήν καθ’ αυτήν την αφήγηση. Σε αδρές γραμμές, η φανταστική διάσταση της ιστορίας ευνοείται από την εικονογράφησή της σε αnimation. Ενώ πρόκειται για μια πραγματική δίκη λυκανθρώπου, το 1692 στη Λετονία, το γεγονός ότι κουβαλάει μια υπερφυσική διάσταση, ταιριάζει με τον παραμυθένιο,  εξωπραγματικό χαρακτήρα του κινούμενου σχέδιου. Έτσι, μια τρομακτική, κατά βάση, ιστορία αποκτά χαρακτηριστικά παιχνιδιού. Η έντεχνα και λεπτοδουλεμένα τεχνική του rotoscope αποκαλύπτει τις μεγάλες δυνατότητές της, στα χέρια των σκηνοθετών. Κινηματογραφώντας σε βίντεο, σχεδίασαν στη συνέχεια καρέ καρέ τις φιγούρες, για να καταλήξουν σε αυτό που περιγράψαμε: με βάση τον ρεαλισμό, κτίζεται ένας ολότελα φανταστικός κόσμος. Θα λέγαμε ότι έχουμε να κάνουμε με ένα animation-θρίλερ, μόνον που δεν τρομάζει.

Ο σκοταδισμός και οι θρησκευτικές δοξασίες στέλνουν στο δικαστήριο έναν ογδοντάχρονο, ο οποίος εμφανίζεται σαν λυκάνθρωπος. Η διαφορά είναι πως στο διαδεδομένο κυνήγι μαγισσών εκείνης της εποχής, αυτός με όπλο τους όρχεις του διαβόλου, κατεβαίνει στην κόλαση και σκοτώνει κακά πνεύματα και μάγισσες. Γύρω του μια κοινωνία αγροίκων, μόνιμων θαμώνων της ταβέρνας και θρησκοληψία. Με άλλα λόγια, στη σύγκρουση του καλού με το κακό διακρίνει κάποιος αρχετυπικές μορφές του ανθρώπινου είδους και το κινούμενο σχέδιο αναδεικνύει την προέλευσή του, στις ρίζες του παγανισμού. Όσο και να προσπαθεί η θρησκεία να επιβάλλει κανόνες, η ανθρώπινη φύση αντιστέκεται, προστρέχοντας διαρκώς στο καταφύγιο των ενστίκτων. Εκεί βρίσκει μια πραγματικότητα, ίσως δυσάρεστη, πλην οικεία. Ωστόσο, στη φάση της θρησκοληψίας της ανθρωπότητας, γεννιέται η απόρριψη του «διαφορετικού». Από την άλλη, το animation, εξοικειωμένο με τη συγκατοίκηση της ανθρώπινης φιγούρας με τις μορφές ζώου, μπορεί να φιλοξενήσει τέτοιες «οβιδιακές» μεταμορφώσεις, όπως ο λυκάνθρωπος και ανάλογες ιστορίες όπως η δίκη του. Στον κόσμο του κινούμενου σχέδιου, ο «ξένος» είναι ο ίδιος ο άνθρωπος.

Αξιολόγηση: **1/2

Διαβάστε επίσης:

Ο Τζον Τραβόλτα ετοιμάζεται για το σκηνοθετικό του ντεμπούτο στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών

«Mother Mary»: Το νέο trailer της Α24 με την Anne Hathaway (photos/video)

«Fonda»: Οι Odessa A’zion, Ewan Mitchell, Cherry Jones και Benedict Wong εντάσσονται στο καστ του ψυχολογικού θρίλερ της Justine Triet

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.