Πιερρακάκης: Η Ευρώπη σε σημείο καμπής – Η «ακτινογραφία» των ομολόγων, το στοίχημα της Τεχνητής Νοημοσύνης και η ελληνική εμπειρία

Takeaways by to pontiki AI

• Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο αναλυτής Τζουλιάνο ντα Έμπολι συζήτησαν στο ΕΛΙΑΜΕΠ για τις οικονομικές προκλήσεις και τον παγκόσμιο ανταγωνισμό που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
• Πιερρακάκης τόνισε ότι η Ευρώπη διαθέτει ισχυρότερο θεσμικό οπλοστάσιο σε σχέση με το 2010, παρά την εκτίναξη των επιτοκίων δανεισμού και τον διπλασιασμό των δημοσιονομικών ελλειμμάτων στη ζώνη του ευρώ.
• Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η αυξημένη ζήτηση κεφαλαίων από μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους προκαλούν πρόσθετες πιέσεις στις αγορές ομολόγων, ανταγωνιζόμενες πλέον άμεσα τη χρηματοδότηση των κρατών.
• Για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, ο Υπουργός υποστήριξε την ανάγκη για τολμηρές πολιτικές επιλογές και παραγωγή μετρήσιμων αποτελεσμάτων που θα αποκαθιστούν την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
• Ο Τζουλιάνο ντα Έμπολι εξέφρασε την αισιοδοξία του για την ανθεκτικότητα της Ευρώπης, αναδεικνύοντας τη σημερινή ελληνική κυβέρνηση ως ένα από τα ελπιδοφόρα παραδείγματα μεταρρυθμιστικής πολιτικής στην ήπειρο.

Σε μια εφ’ όλης της ύλης συζήτηση στο ΕΛΙΑΜΕΠ, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, και ο Τζουλιάνο ντα Έμπολι αναλύουν τις δημοσιονομικές προκλήσεις, τον ανταγωνισμό με τους τεχνολογικούς κολοσσούς.

Σε μια περίοδο αυξανόμενης αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή οικονομία, όπου οι αγορές ομολόγων δοκιμάζονται, η πολιτική σταθερότητα αμφισβητείται και η τεχνολογική επανάσταση ανασχηματίζει τους όρους του παγκόσμιου ανταγωνισμού, το δημόσιο βήμα του ΕΛΙΑΜΕΠ φιλοξένησε μια βαθιά και αποκαλυπτική συζήτηση.

Με συντονιστή τον Πρόεδρο του ΔΣ του ΕΛΙΑΜΕΠ, καθηγητή Λουκά Τσούκαλη, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών —και Πρόεδρος του Eurogroup— Κυριάκος Πιερρακάκης συνάντησε τον Ιταλό συγγραφέα και πολιτικό αναλυτή Τζουλιάνο ντα Έμπολι («Ο Μάγος του Κρεμλίνου»), σε μια αναζήτηση των παραγόντων που θα διαμορφώσουν το μέλλον της Ευρώπης στην «εποχή της ισχύος».

Αγορές ομολόγων και δημοσιονομική ανθεκτικότητα: Το «τραύμα» που έγινε πολιτική

Η συζήτηση ξεκίνησε από την τρέχουσα πίεση που υφίστανται οι αγορές ομολόγων στην Ευρώπη —με φόντο τις πολιτικές και οικονομικές αναταράξεις σε μεγάλες οικονομίες της ευρωζώνης, όπως η Γαλλία.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι, αν και το περιβάλλον είναι αναμφισβήτητα πιο απαιτητικό, η Ευρώπη διαθέτει σήμερα ένα πολύ πιο ισχυρό θεσμικό «οπλοστάσιο» σε σχέση με το 2010. Η επαρκής κεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) και το αναθεωρημένο δημοσιονομικό πλαίσιο παρέχουν αναθεωρημένη ανθεκτικότητα.

Ωστόσο, οι προκλήσεις παραμένουν οξείες:

• Εκτίναξη επιτοκίων: Το μέσο δεκαετές επιτόκιο δανεισμού στην Ευρώπη έχει σκαρφαλώσει στο 4%, έναντι 1,1% την προηγούμενη δεκαετία.
• Διπλασιασμός ελλειμμάτων: Το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα στην ευρωζώνη έχει διπλασιαστεί σε σύγκριση με πριν από δέκα χρόνια.
• Νέες δαπάνες: Η άμυνα, η δημογραφική γήρανση, οι αυξημένες κοινωνικές ανάγκες και το ενεργειακό κόστος δημιουργούν ένα πιεστικό μείγμα.

Μάλιστα, ο Πρόεδρος του Eurogroup στάθηκε σε ένα αποκαλυπτικό στατιστικό δεδομένο: Σε μια Ευρώπη των 27 κρατών-μελών, μόλις πέντε χώρες διατηρούν σήμερα δημοσιονομικά πλεονάσματα. Πρόκειται για τη Δανία και τις τέσσερις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας που υποβλήθηκαν σε προγράμματα προσαρμογής (μνημόνια) την προηγούμενη δεκαετία —ανάμεσά τους και η Ελλάδα. «Αυτό αποδεικνύει πώς ένα συλλoγικό τραύμα μετατράπηκε σε υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Big Tech vs Κράτη: Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τις αγορές κεφαλαίων

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η ανάλυση του Υπουργού Οικονομικών για τον τρόπο με τον οποίο η αλματώδης εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (ChatGPT, Anthropic κ.ά.) επηρεάζει πλέον άμεσα τη χρηματοπιστωτική σφαίρα.

Πέρα από τις κοινωνικές παραμέτρους και τον κίνδυνο μετατόπισης πόρων από την εργασία προς το κεφάλαιο —που θα απαιτήσει τον επανασχεδιασμό των συστημάτων κοινωνικής προστασίας και της εκπαίδευσης— η AI προκαλεί δομικές ανατροπές στην άντληση κεφαλαίων.

Όπως εξήγησε ο κ. Πιερρακάκης, η διεύρυνση των διαφορών απόδοσης (spreads) στα κρατικά ομόλογα δεν οφείλεται αποκλειστικά στα δημοσιονομικά ελλείμματα. Οφείλεται και στο γεγονός ότι τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Microsoft, η Amazon και η Google ανταγωνίζονται πλέον ευθέως τα κράτη για την άντληση κεφαλαίων. Ενώ στο παρελθόν οι εταιρείες αυτές χρηματοδοτούσαν τις επενδύσεις τους από τα τεράστια ταμειακά διαθέσιμά τους, πλέον προσφεύγουν μαζικά στις αγορές, ασκώντας πρόσθετες ανοδικές πιέσεις στα επιτόκια δανεισμού των κυβερνήσεων.

Στρατηγική κυριαρχία και η ανάγκη για «μεγάλα άλματα»

Στο πεδίο της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης τοποθετήθηκε υπέρ μιας τολμηρής πολιτικής επιλογών. Επικαλούμενος τις διαπιστώσεις των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα, τόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να επενδύει οριζόντια στα πάντα χωρίς να πετυχαίνει αποτελέσματα.

«Στην πολιτική συχνά αποφεύγουμε τις επιλογές. Αλλά αν δεν επιλέξεις νικητές, δεν αποκτάς ισχύ», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η ευρωπαϊκή κυριαρχία απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα προϋποθέτει την εξάλειψη των ασύμμετρων εξαρτήσεων. Παράλληλα, εξέφρασε την επιφυλακτικότητά του για τη λογική των «μικρών, σταδιακών βημάτων», σημειώνοντας ότι οι πολίτες απαιτούν πλέον «μεγάλα άλματα».

Διαδηλώσεις, βία και το «φάρμακο» της αποτελεσματικότητας

Κληθείς να σχολιάσει τις πρόσφατες κοινωνικές αναταράξεις και τις διαδηλώσεις στη Γαλλία, ο κ. Πιερρακάκης ήταν κατηγορηματικός: «Η βία δεν είναι ποτέ ανεκτή. Τελεία και παύλα». Διευρύνοντας, ωστόσο, την οπτική γωνία, επισήμανε ότι απέναντι στην κοινωνική οργή και την αλγοριθμική πολωση, η μόνη ουσιαστική απάντηση μιας δημοκρατικής πολιτείας είναι η παραγωγή μετρήσιμων αποτελεσμάτων.

«Ο πολίτης κρίνει το κράτος από το αν παράγει αποτελέσματα στην υγεία, στην παιδεία, στη μείωση της γραφειοκρατίας. Η ελληνική εμπειρία με τον ψηφιακό μετασχηματισμό απέδειξε ότι όταν το κράτος δείχνει ότι λειτουργεί και σέβεται τον χρόνο του πολίτη, αποκαθίσταται η εμπιστοσύνη στους θεσμούς», τόνισε.

Τζουλιάνο ντα Έμπολι: «Η Ελλάδα ως ευρωπαϊκό παράδειγμα ελπίδας»

Από την πλευρά του, ο Τζουλιάνο ντα Έμπολι εξέφρασε την αισιοδοξία του για την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, φέρνοντας ως παράδειγμα τη διαχείριση της πανδημίας, την ουκρανική κρίση, αλλά και τα θεσμικά «αντίβαρα» της ΕΕ που εμπόδισαν την πλήρη εκτροπή ακόμη και σε περιπτώσεις αυταρχικής διολίσθησης, όπως στην Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν.

Ο Ιταλός αναλυτής υπογράμμισε ότι υπάρχει ένα ευρύ τμήμα του ευρωπαϊκού εκλογικού σώματος που αναζητά ηγεσίες έτοιμες να υπερασπιστούν την ευρωπαϊκή προοπτική με μεταρρυθμιστική τόλμη. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ντα Έμπολι προέβη σε μια ιδιαίτερα ευμενή αναφορά για τη χώρα μας, σημειώνοντας: «Ορισμένοι από εμάς βλέπουμε τη σημερινή ελληνική πολιτική ηγεσία και κυβέρνηση ως ένα από τα ελπιδοφόρα ευρωπαϊκά παραδείγματα και ως μια ελπιδοφόρα πολιτική στάση».

Τέλος η συνάντηση στο ΕΛΙΑΜΕΠ ανέδειξε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η αντιμετώπιση του υψηλού κόστους δανεισμού, ο έλεγχος των επιπτώσεων της Τεχνητής Νοημοσύνης και η διατήρηση της κοινωνικής συνοχής απαιτούν υπέρβαση των παραδοσιακών συνταγών. Για την Ελλάδα, η μετάβαση από το «συλλογικό τραύμα» της προηγούμενης δεκαετίας στη δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί πυξίδα, την ώρα που το ζητούμενο για ολόκληρη την ήπειρο παραμένει ένα: η παραγωγή χειροπιαστού αποτελέσματος για τον πολίτη.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.