01/10/2020 00:52:23
21.3.2020 / ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΛΟΥΜΕΝΟΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2117 στις 19-3-2020

«Βουτιά» προσδοκιών - Όλο και χαμηλότερα βάζουν τον πήχη οι παράγοντες της οικονομίας

«Βουτιά» προσδοκιών - Όλο και χαμηλότερα βάζουν τον πήχη οι παράγοντες της οικονομίας - Media

 

Σε μεγάλες περιπέτειες μπήκε η ελληνική οικονομία, όπως και η παγκόσμια βέβαια, με τα μέτρα για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού. Το πρόσθετο πρόβλημα όμως που έχει η ελληνική αγορά, σε σχέση με αυτές του εξωτερικού, είναι ότι η νέα κρίση τη βρήκε κυριολεκτικά πάνω στην προσπάθεια ανάκαμψης από μία δεκαετή ύφεση. Μία δεκαετία στη διάρκεια της οποίας οι άλλες χώρες παρουσίαζαν κατά κύριο λόγο σταθερή ανάκαμψη.


Η ελληνική οικονομία όμως πάλευε φέτος, ύστερα από μία διετία σταθερότητας, να δείξει τα πρώτα σημάδια ισχυρής ανόδου. Τα σημάδια στον τουρισμό ήταν αισιόδοξα, η κτηματαγορά και η οικοδομή έδειχναν να ξαναπαίρνουν μπροστά, η ανεργία (αν και ακόμα υψηλή) υποχωρούσε σταθερά, η αγορά ενέργειας παρουσίαζε αξιόλογες επενδύσεις και όλα έδειχνα ότι πηγαίναμε για μία σημαντική αύξηση του εθνικού μας προϊόντος.


Δυστυχώς όμως η εμφάνιση του κορωνοϊού αντέστρεψε αυτήν την πορεία. Το χρηματιστήριο «βούτηξε» σε επίπεδα χαμηλότερα της περιόδου με τα capital controls, αλλά και της εποχής που η χώρα φλέρταρε έντονα με την έξοδο από το ευρώ. Ο τουρισμός και γενικότερα η αγορά χάνουν ήδη τις γιορτές του Πάσχα και, όπως φαίνεται, την αρχή του καλοκαιριού. Είναι χαρακτηριστικό ότι παράγοντες της τουριστικής αγοράς επισημαίνουν ότι με τις υφιστάμενες συνθήκες, ακόμα και η μισή περίοδος να «σωθεί», θα είναι ευχαριστημένοι. 
Σε αυτό το πλαίσιο το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) παρουσίασε τρία σενάρια για την ελληνική οικονομία, από το πιο ήπιο ώς το πιο δυσμενές, εκτιμώντας τα επίπεδα στα οποία θα κινηθεί ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας. Με τα σημερινά δεδομένα και με το δυσμενές σενάριο ότι η κρίση θα επεκταθεί και στο τρίτο τρίμηνο του 2020, οι προβλέψεις κάνουν λόγο για κάμψη της ανάπτυξης έως 0,9%.


Η επίπτωση μιας πιθανής επιβράδυνσης της ευρωπαϊκής οικονομίας στο ελληνικό ΑΕΠ εκτιμήθηκε από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο μέσω υποδείγματος σε 0,3% και 0,7% στα δύο εξεταζόμενα δυσμενή σενάρια. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΚΕΠΕ οι βασικοί δίαυλοι επίδρασης στην ελληνική οικονομία είναι οι ακόλουθοι:
● Υπηρεσίες ιατρικής περίθαλψης, αντιμετώπισης, παρακολούθησης της νόσου.
● Τουριστικές και ταξιδιωτικές υπηρεσίες, εστίαση και λοιπές υπηρεσίες (συνέδρια, εκθέσεις, διασκέδαση και ψυχαγωγία).
● Εμπόριο - Μεταφορές.
● Παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
● Επενδυτικά έργα.
● Ιδιωτική κατανάλωση.
● Τιμές πρώτων υλών, άλλων αγαθών και υπηρεσιών.
● Αγορά εργασίας.
● Χρηματαγορές.

Τα τρία ενδεχόμενα
1. «Ήπιο σενάριο»: Η επιδημία περιορίζεται και ελέγχεται εντός του Μαρτίου.
● Μείωση του ετήσιου ρυθμού μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ κατά 0,1% - 0,3% για το 2020 σε σχέση με την ισχύουσα πρόβλεψη.
● Ήπιες επιπτώσεις στον τουρισμό, το εμπόριο και τις μεταφορές.
● Οριακή επίδραση στην κατανάλωση και τις επενδύσεις.
2. «Μετριοπαθές σενάριο»: Η επιδημία περιορίζεται και ελέγχεται εντός του δευτέρου τριμήνου του έτους.
● Μείωση του ετήσιου ρυθμού μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ κατά 0,4% - 0,6% για το 2020 σε σχέση με την ισχύουσα πρόβλεψη.
● Αυξημένες ανάγκες για ιατρική περίθαλψη και αντιμετώπιση του φαινομένου.
● Μέτριες επιπτώσεις στον τουρισμό, το εμπόριο και τις μεταφορές. Επηρεάζεται η τουριστική κίνηση κατά την περίοδο του Πάσχα, τον Μάιο και κατά τον πρώτο καλοκαιρινό μήνα. Εντονότερες είναι οι επιπτώσεις στις εισαγωγές και τις εξαγωγές.
● Μέτριες επιπτώσεις στη βιομηχανία λόγω των διαταραχών στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.
● Μέτρια επίδραση στην κατανάλωση και τις επενδύσεις.
● Επιπτώσεις περιορισμένης κλίμακας στα βασικά μεγέθη της αγοράς εργασίας.
3. «Δυσμενές σενάριο»: Η επιδημία επεκτείνεται και στο τρίτο τρίμηνο του έτους.
● Μείωση του ετήσιου ρυθμού μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ κατά 0,7% - 0,9% για το 2020 σε σχέση με την ισχύουσα πρόβλεψη.
● Σημαντική δημοσιονομική δαπάνη για ιατρική περίθαλψη και αντιμετώπιση του φαινομένου.
● Σημαντικές επιπτώσεις στον τουρισμό, το εμπόριο και τις μεταφορές. Επηρεάζεται η τουριστική κίνηση κατά τη θερινή περίοδο και μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου. Πλήττονται σε σημαντικό βαθμό οι εισαγωγές και οι εξαγωγές.
● Σημαντικές επιπτώσεις στη βιομηχανία λόγω των διαταραχών στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.
● Βαθύτερη επίδραση στην κατανάλωση και τις επενδύσεις με σημαντική επιδείνωση των προσδοκιών και του οικονομικού κλίματος.
● Επιπτώσεις μεγαλύτερης κλίμακας στα βασικά μεγέθη της αγοράς εργασίας.
Στην τρέχουσα συγκυρία, ο βαθμός αβεβαιότητας αναφορικά με την εξάπλωση του νέου κορωνοϊού (2019-nCoV) παραμένει σημαντικός. Με την πάροδο του χρόνου, θα είναι πιο εύκολο να αξιολογηθεί ποιο από τα σενάρια είναι περισσότερο πιθανό καθώς, για παράδειγμα, στα τέλη Μαρτίου είτε θα έχει επιβεβαιωθεί είτε θα έχουμε απομακρυνθεί από το «ήπιο σενάριο».
Σημειώνεται ότι τα παραπάνω σενάρια ενδέχεται να επηρεαστούν είτε θετικά είτε αρνητικά από άλλους παράγοντες σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο, όπως η αυξημένη τουριστική κίνηση εφόσον η χώρα θεωρηθεί ασφαλής προορισμός σε σχέση με άλλους, η εξέλιξη του μεταναστευτικού - προσφυγικού ζητήματος, η εξέλιξη των εμπορικών σχέσεων ΗΠΑ - Κίνας, ΗΠΑ - Ε.Ε. και Ε.Ε. - Ηνωμένου Βασιλείου και οι ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις. Απαραίτητη είναι η επαναξιολόγηση της κατάστασης μέσα στον Απρίλιο, στη βάση των ενδείξεων και των στοιχείων που θα είναι τότε διαθέσιμα.

Μέτρα πολιτικής
Δεδομένης της έκτασης που λαμβάνει το φαινόμενο, ενισχύεται η ανάγκη για συνεργασία μεταξύ των φορέων σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο μέσα από τη λήψη στοχευμένων μέτρων, οι βασικοί πυλώνες των οποίων είναι:
● Ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας.
● Προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
● Στοχευμένη στήριξη των κλάδων και των τοπικών κοινωνιών που πλήττονται.
● Θωράκιση της αγοράς εργασίας.
● Δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Ήδη λαμβάνονται συγκεκριμένα μέτρα από τις κυβερνήσεις σε διεθνές επίπεδο και στην Ελλάδα, τα οποία αναπροσαρμόζονται διαρκώς ανάλογα με τις εξελίξεις. Ειδικότερα, στην Ελλάδα ανακοινώθηκαν και λαμβάνονται μέτρα για την τόνωση της ρευστότητας και τη διαφύλαξη της απασχόλησης, με στόχο να περιοριστούν οι αρνητικές συνέπειες της εξάπλωσης του ιού στην πραγματική οικονομία και τα δημόσια οικονομικά.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.