Οι πολιτικοί των ΗΠΑ που επιδιώκουν να αυξήσουν τη φορολογία των πλουσίων θα απογοητευτούν αν πιστεύουν ότι έτσι θα εξασφαλίσουν σημαντικά επιπλέον έσοδα.

Η καμπύλη Laffer και τα όριά της

Εδώ και δεκαετίες οι οικονομολόγοι συζητούν ποιος είναι ο ιδανικός φορολογικός συντελεστής που μεγιστοποιεί τα έσοδα του κράτους. Είναι ευρέως αποδεκτό ότι υπάρχει ένας «συμβιβασμός» μεταξύ του ύψους του ανώτατου φορολογικού συντελεστή και των εσόδων – η λεγόμενη καμπύλη Laffer.

Ωστόσο, οι ειδικοί δεν συμφωνούν στο σχήμα, της ούτε στο αν ο τρέχων ανώτατος ομοσπονδιακός συντελεστής εισοδήματος στις ΗΠΑ (37%) βρίσκεται κοντά στη μέγιστη τιμή. Οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από το 40% έως και το 70%.

Οικονομολόγοι της αυστηρά μη κομματικής Κοινής Επιτροπής Φορολογίας (Joint Committee on Taxation), που διαθέτει το πιο ρεαλιστικό μοντέλο του εξαιρετικά περίπλοκου αμερικανικού φορολογικού συστήματος, δημοσίευσαν πρόσφατα μελέτη με τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Οι καμπύλες Laffer είναι επίπεδες».

Όπως σημειώνουν οι Rachel Moore, Brandon Pecoraro και David Splinter, «μεγάλες μεταβολές στον ανώτατο φορολογικό συντελεστή γύρω από το επίπεδο που μεγιστοποιεί τα έσοδα, οδηγούν σε πολύ μικρές αλλαγές στα συνολικά έσοδα».

Σύμφωνα με τη μελέτη, αν ληφθούν υπόψη και οι πολιτειακοί και τοπικοί φόροι, ο ανώτατος ομοσπονδιακός συντελεστής που θα μεγιστοποιούσε τα συνολικά κρατικά έσοδα είναι περίπου 39%. Ακόμη κι έτσι, τα μακροπρόθεσμα έσοδα θα αυξάνονταν μόλις κατά 0,21%. Στην πράξη, οποιοσδήποτε συντελεστής μεταξύ 30% και 45% αποφέρει σχεδόν τα ίδια έσοδα. Πέρα από αυτό το όριο, τα έσοδα μειώνονται.

Ο λόγος είναι κυρίως η αλλαγή συμπεριφοράς των φορολογουμένων. Όταν αυξάνεται ο ανώτατος συντελεστής, τα υψηλά εισοδήματα και οι επιχειρήσεις βρίσκουν – νόμιμα και συχνά με τη στήριξη του ίδιου του φορολογικού πλαισίου – τρόπους να περιορίσουν τη φορολογική τους επιβάρυνση.

Υψηλότεροι φόροι, λιγότερη ανάπτυξη

Το πραγματικό δίλημμα, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, δεν είναι να βρεθεί ο «τέλειος» φορολογικός συντελεστής. Είναι η επιλογή μεταξύ περισσότερων φόρων για τους πλούσιους και διατήρησης της οικονομικής ανάπτυξης.

Η μελέτη δείχνει ότι ακόμη και μικρές αυξήσεις στους συντελεστές έχουν δυσανάλογα αρνητικές επιπτώσεις στο ΑΕΠ. Η αύξηση στο 39% μειώνει το μακροπρόθεσμο ΑΕΠ κατά 0,12%, στο 45% κατά 0,5%, στο 54% κατά 1% και στο 67% κατά 2%. Τα ποσοστά αυτά, μεταφρασμένα σε πραγματικούς όρους, σημαίνουν εκατομμύρια λιγότερες θέσεις εργασίας και οικονομία μικρότερη κατά τρισεκατομμύρια δολάρια – χωρίς ουσιαστικά περισσότερα έσοδα.

«Ήδη βαριά η επιβάρυνση στα υψηλά εισοδήματα»

Στην πράξη, οι ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες έχουν μετατοπίσει το φορολογικό βάρος προς τα υψηλότερα εισοδήματα. Παρότι ο ανώτατος φορολογικός συντελεστής είναι χαμηλότερος από ό,τι πριν 50 χρόνια, η φορολογική βάση έχει διευρυνθεί και μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων υπόκειται σε φόρο. Παράλληλα, η επέκταση των επιστρεφόμενων φορολογικών πιστώσεων για τα χαμηλότερα εισοδήματα έχει σχεδόν μηδενίσει τη φορολογική επιβάρυνση για περίπου τους μισούς φορολογούμενους.

Σύμφωνα με έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO), το σύστημα φόρων και μεταβιβάσεων μειώνει την εισοδηματική ανισότητα κατά 28%. Αν και το ανώτατο 1% έχει αυξήσει το μερίδιό του στο προ φόρων εισόδημα, πληρώνει ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό των ομοσπονδιακών φόρων.

Σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες χώρες, οι ΗΠΑ δεν υστερούν σε φορολόγηση των υψηλών εισοδημάτων· απλώς επιβαρύνουν λιγότερο τη μεσαία τάξη.

Με αυτά τα δεδομένα, η περαιτέρω αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης στην κορυφή, δύσκολα δικαιολογεί το οικονομικό της κόστος, καταλήγει η μελέτη.

Διαβάστε επίσης:

Μερτς: «Επειγόντως» περισσότερη ευρωπαϊκή αυτονομία – Ευρωπαϊκό χρηματιστήριο και Mercosur στο τραπέζι

Πρίγκιπας Λοράν του Βελγίου: Παραδέχεται δύο κατ’ ιδίαν συναντήσεις με τον Τζέφρι Έπσταϊν

Το στοίχημα του Μασκ για τη δημοφιλία του Grok – και πώς η AI του X γέμισε την πλατφόρμα με σεξουαλικό περιεχόμενο