Η λιτή δήλωση του Αντώνη Σαμαρά την ημέρα της εορτής της Υπαπαντής από την Καλαμάτα ότι ο πατριωτισμός ενώνει και δεν διαίρει έκανε αρκετούς τη Νέα Δημοκρατία να πιστέψουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός θέλησε να ρίξει τους τόνους στην αντιπαράθεση με το κόμμα του οποίου υπήρξε πρόεδρος και πρωθυπουργός.

Η συνέντευξη του Αντώνη Σαμαρά στο Best TV, ήταν μια συστηματική προσπάθεια ανατροπής του κεντρικού αφηγήματος της κυβέρνησης που μόλις μια μέρα πριν διατυπώθηκε από τον πρωθυπουργό στην συνέντευξη του στον Αλέξη Παπαχελά και, ταυτόχρονα, μια προειδοποίηση προς το Μέγαρο Μαξίμου ότι το ρήγμα με ένα τμήμα της παραδοσιακής δεξιάς βάσης είναι πολιτικό γεγονός. Η φράση-καρφί «το χάος είναι ο κ. Μητσοτάκης» αποσκοπεί να αντιστρέψει το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος», μεταφέροντας την ευθύνη της αστάθειας από τους αντιπάλους στον ίδιο τον πρωθυπουργό: «Μιλά για σταθερότητα ενώ προκαλεί αστάθεια».

Τετραπλή επίθεση

Ο πρώην πρωθυπουργός έχτισε την κριτική του πάνω σε τέσσερις πυλώνες:

Πρώτος, η θεσμική και πολιτική λειτουργία: κατηγορεί την κυβέρνηση ότι άνοιξε «άρον–άρον» και «διχαστικά» τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, «απολύτως επικοινωνιακά», επικαλούμενος μάλιστα την παρέμβαση του Ευάγγελου Βενιζέλου και «άλλων ειδικών» ως τεκμήριο ότι το ζήτημα δεν είναι κομματική αντιπαράθεση αλλά θεσμική επιφύλαξη.

Δεύτερος, η εκλογική στρατηγική: υποστηρίζει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης «στοχεύει σε αύξηση της αποχή» προκειμένου να επιτευχθεί ένα «πλαστό ποσοστό» που θα του επιτρέψει «να διαπραγματευτεί το προσωπικό του μέλλον», διατύπωση που, ανεξάρτητα από την υπερβολή της, έχει σαφή στόχο: να παρουσιάσει το κυβερνητικό σχέδιο ως προσωπική υπόθεση και όχι ως στρατηγική της Νέας Δημοκρατίας. Σε αυτό το πλαίσιο ειπώθηκε το Μητσοτάκης ή χάος και όχι το ΝΔ ή χάος. Μάλιστα ο Α. Σαμαράς κατηγόρησΕ τον Κ. Μητσοτάκη ότι η πολιτική του οδήγησε σε απώλειες ψηφοφόρων «η ΝΔ έχει χάσει 1 εκατ. ψηφοφόρους» άρα η παρουσία του στη Νέα Δημοκρατία έχει κόστος για την παράταξη συνολικά. Από την άλλη όμως η αναφορά του περί αποχής και περί πλαστού ποσοστού δείχνει και μια έμμεση παραδοχή ότι η Νέα Δημοκρατία θα είναι πρώτη στις εκλογές έστω και με αυτό τον τρόπο και ο πρωθυπουργός θα βρίσκεται στο παιχνίδι και στις πρώτες και στις δεύτερες εκλογές.

Τρίτος, η κοινωνική ατζέντα: ακρίβεια, στέγη, ενοίκια. Η περιγραφή του «σούπερ μάρκετ ως εφιάλτη» και της στέγης ως «πανάκριβης», με ειδική αναφορά σε γιατρούς και εκπαιδευτικούς που «δεν βρίσκουν πού να μείνουν», δεν είναι τυχαία. Απευθύνεται σε κοινά που παραδοσιακά δεν συγκινούνται από ιδεολογικές διαφωνίες αλλά από την καθημερινή φθορά, και επιχειρεί να μετατρέψει την κοινωνική πίεση σε πολιτικό χρέος της κυβέρνησης.

Τέταρτος, τα εθνικά: εδώ ο κύριος Σαμαράς δεν πρωτοτυπεί, επαναλαμβάνει τις πάγιες θέσεις του, χαρακτηρίζει «μεγάλο λάθος» τη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπό τις παρούσες συνθήκες και επιτίθεται στη λογική των «ήρεμων νερών», επικαλούμενος τις τουρκικές κινήσεις (NAVTEX επ’ αόριστον, ρητορική για τη Θράκη και τη βόρεια Κύπρο) και δηλώνοντας ότι «συνυπογράφει μέχρι κεραίας» όσα είπε ο Κώστας Καραμανλής. Η στόχευση είναι διπλή: αφενός να δημιουργηθεί η εικόνα ενός «θεσμικού» και «πατριωτικού» μετώπου εντός της κεντροδεξιάς, αφετέρου να αυξηθεί η πίεση προς το Μαξίμου σε πεδίο που πάντα λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής εσωτερικών τριβών. Η αναφορά του από την άλλη στον Κώστα Καραμανλή και στα όσα είπε μία μέρα πριν από την Καλαμάτα είναι και μια έμμεση προσπάθεια να τον συνδέσει με τη δική του χθεσινή συνέντευξη αφήνοντας να εννοηθεί ότι μπορεί και ο Κώστας Καραμαλής να συμφωνεί πως ο Μητσοτάκης είναι το χάος.

Η σφοδρότητα της επίθεσης του Αντώνη Σαμαρά προκάλεσε προβληματισμό σε πολλά γαλάζια στελέχη για το κόστος που μπορεί να έχει στο κυβερνών κόμμα. Δεν είναι μόνο ότι ένας πρώην πρωθυπουργός καταγγέλλει «εκτεταμένη διαφθορά», «κράτος-λάφυρο» και «αλαζονεία δίχως προηγούμενο». Είναι ότι η κριτική του συνδέει την ηθική απαξίωση με τη λειτουργία των θεσμών και με την κοινωνική δυσαρέσκεια, παράγοντας ένα αφήγημα που μπορεί να νομιμοποιήσει τη χαλάρωση της κομματικής πειθαρχίας. Σε αυτό το κλίμα εντάσσεται και η φράση για τη «λαϊκή ψυχή της παράταξης» που «πέθανε» και για «ψυχική ρήξη με το κόμμα» διατύπωση που απευθύνεται ευθέως στο συναισθηματικό κεφάλαιο της δεξιάς βάσης.

Η κυβέρνηση ως συνήθως θα αποφύγει την προσωποποίηση της σύγκρουσης καθώς ο κ.Σαμαράς επιχειρεί να σύρει τη συζήτηση σε δίλημμα ηγεσίας και ταυτότητας. Πιθανότατα σε όλες αυτές τις επικρίσεις ο κυβερνητικός εκπρόσωπος θα απαντήσει εκ νέου με τις παρεμβάσεις που έκανε η κυβέρνηση σε ακρίβεια και στέγη, ώστε να μην μένει αναπάντητος ο πυρήνας της κοινωνικής κριτικής.

Νέο κόμμα και Καρυστιανού

Ως προς το ενδεχόμενο νέου κόμματος τώρα, ο Σαμαράς για ακόμη μια φορά δεν άνοιξε τα χαρτιά του εξέπεμψε την εικόνα ότι δεν κινείται από φιλοδοξία αξιωμάτων αλλά από «υπαρξιακή» αγωνία για τη χώρα, φτάνοντας ακόμη και σε συγκρίσεις με την Ισπανία ως παράδειγμα προς αποφυγή. Δεν προχώρησε σε ανακοινώσεις, αλλά άφησε επίτηδες το παράθυρο μισάνοιχτο: μίλησε για την ανάγκη νέας αρχής και επανέλαβε «όλα αυτά τα σταθμίζω» προσθέτοντας ότι θα συνεχίσει να μιλά δημόσια και ότι το μόνο κριτήριό του είναι «η πατρίδα».

Όμως αυτή τη φορά ο κ. Σαμαράς προσέθεσε και κάτι άλλο ότι «η νέα αρχή απαιτείται τη σύμφωνη γνώμη της κοινωνίας, η κοινωνία πρέπει να είναι αποφασισμένη, να το θέλει, να το δείξει». Αυτή η φράση του πιθανώς φωτογραφίζει τις δημοσκοπήσεις του τελευταίου διαστήματος όπου ένα ακόμα Σαμαρά δεν εισπράττει μεγάλα ποσοστά και κινείται γύρω στο 3%. Είναι ίσως λοιπόν και μια προτροπή σε όσους επιθυμούν την επανεργοποίηση του με νέο κόμμα να το δείξουν πιο δυνατά και πιο φανερά.

Παράλληλα ο κ. Σαμαράς απέφυγε να επενδύσει πολιτικά στο ενδεχόμενο κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού, κρατώντας την αναφορά στο πεδίο του ανθρώπινου πόνου και όχι της πολιτικής σύμπλευσης. «Αυτό που με ενώνει με την κυρία Καριστιανού είναι ο πόνος της απώλειας ως γονιός αυτό όμως δεν είναι πολιτική είναι προσωπική υπόθεση του καθενός».

Η συνέντευξη Σαμαρά λειτουργεί για ακόμα μια φορά ως μηχανισμός πίεσης. Όχι μόνο προς τον πρωθυπουργό, αλλά προς ολόκληρη την κομματική δομή της ΝΔ και του δεξιού της κομματιού ευρύτερα, με το μήνυμα ότι ο «Μητσοτάκης είναι το χάος». O Σαμαράς δεν ενδιαφέρεται πλέον να «συνετίσει» τον Μητσοτάκη, αλλά να τον απονομιμοποιήσει.

Διαβάστε επίσης

Ανδρουλάκης: «Ο Μητσοτάκης κάνει συνταγματικό λαϊκισμό» (video)

«Διαφάνεια»: Ο Τσίπρας έφτιαξε πλατφόρμα για να αποκαλύπτει όσα δεν βάζει η κυβέρνηση στη Διαύγεια

Αποκάλυψη Milliyet: Πώς Τούρκοι αγοράζουν ακίνητα στην Ελλάδα – «Δούρειος ίππος» εταιρείες στη Βουλγαρία