Η εφαρμογή της συμφωνίας της 30ής Ιανουαρίου μεταξύ της συριακής κυβέρνησης και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) εισέρχεται σε κρίσιμη φάση, σηματοδοτώντας μια νέα προσπάθεια επαναφοράς του κρατικού ελέγχου της Δαμασκού στη βορειοανατολική Συρία.

Με πρώτα βήματα την παράδοση του αεροδρομίου Καμίσλι και τις προετοιμασίες για τη μεταβίβαση πετρελαϊκών υποδομών και συνοριακών περασμάτων, η διαδικασία εξελίσσεται προσεκτικά, αλλά όχι χωρίς εντάσεις. Εν τω μεταξύ συνεχίζονται οι αμερικανικές αεροπορικές επιχειρήσεις κατά του ISIS με αμφισβητούμενα αποτελέσματα.

Η παράδοση του αεροδρομίου Καμίσλι

Οι συριακές κυβερνητικές δυνάμεις και εκπρόσωποι των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) ξεκίνησαν επίσημα, στις 8 Φεβρουαρίου, τη διαδικασία μεταφοράς του ελέγχου του αεροδρομίου Καμίσλι από τις SDF στην προσωρινή κυβέρνηση της Δαμασκού.

Η διαδικασία εξελίσσεται προοδευτικά. Τεχνικές ομάδες της συριακής κυβέρνησης αναμένεται να πραγματοποιήσουν ελέγχους ετοιμότητας και επείγουσα συντήρηση των υποδομών, ενώ οι δυνάμεις Asayish (κουρδικές δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας), οι οποίες έχουν ενσωματωθεί στη Γενική Υπηρεσία Ασφαλείας (General Security Service – GSS), θα επιβλέψουν την παράδοση.

Κουρδικές πηγές εκτιμούν ότι οι εσωτερικές πτήσεις από και προς το Καμίσλι ενδέχεται να επαναληφθούν εντός 20 ημερών, εξέλιξη με έντονο συμβολικό και πρακτικό βάρος.

Πετρέλαιο και σύνορα: η οικονομική διάσταση της συμφωνίας

Παράλληλα με το αεροδρόμιο, η συμφωνία 14 σημείων της 30ής Ιανουαρίου προβλέπει την παράδοση συνοριακών περασμάτων και πετρελαϊκών πεδίων στη βορειοανατολική Συρία. Στις 9 Φεβρουαρίου κυβερνητική αντιπροσωπεία συνοδευόμενη από δυνάμεις Asayish επισκέφθηκε τα πετρελαϊκά κοιτάσματα Rumaylan και al Suwaydiyah στην επαρχία Χασάκα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η εμπλοκή της κρατικής Συριακής Εταιρείας Πετρελαίου (SPC), η οποία πραγματοποίησε διερευνητική επιθεώρηση για να αξιολογήσει την τεχνική και επιχειρησιακή κατάσταση των κοιτασμάτων ενόψει της ανάληψης του ελέγχου. Σύμφωνα με δηλώσεις του αντιπροέδρου της SPC, οι υποδομές βρίσκονται σε «καλή κατάσταση», στοιχείο που ενισχύει τα σχέδια της Δαμασκού για επανεκκίνηση της παραγωγής υδρογονανθράκων.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά πρόσθετο βάρος, καθώς η SPC έχει πρόσφατα υπογράψει συμφωνίες με διεθνείς εταιρείες, όπως η Chevron, η ConocoPhillips και η ADES Holding Company, με στόχο την αναβάθμιση των ενεργειακών υποδομών της Συρίας. Είναι προφανές ότι η επιστροφή των πετρελαϊκών πεδίων υπό κρατικό έλεγχο αποτελεί κρίσιμο βήμα για τη δημοσιονομική και πολιτική σταθεροποίηση του συριακού καθεστώτος.

Αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές κατά του ISIS

Στο στρατιωτικό επίπεδο, οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν τα τελευταία 24ωρα αεροπορικές επιδρομές κατά στόχων του Ισλαμικού Κράτους στην κεντρική συριακή έρημο. Οι αεροπορικές επιδρομές φέρεται να έπληξαν περιοχές όπως το Αλ Καούμ και το Αλ Σουκνάμπ στην επαρχία Χομς.

Ωστόσο τοπικές συριακές πηγές αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα των πληγμάτων, υποστηρίζοντας ότι οι στόχοι ήταν εγκαταλελειμμένα σπίτια ή άδεια κρησφύγετα και όχι ενεργές θέσεις του ISIS.

Παρότι το Ισλαμικό Κράτος έχει ιστορικά παρουσία στην περιοχή, οι αναφορές των τοπικών συριακών πηγών εγείρουν ερωτήματα για τη σκοπιμότητα και την ακρίβεια των αεροπορικών επιθετικών επιχειρήσεων, όπως:

● «Μήπως υπερεκτιμάται η απειλή του ISIS στη Συρία;».

● «Μήπως η διεξαγωγή της αεροπορικής αντιτρομοκρατικής επιχείρησης κατά του ISIS είχε ως στόχο τη νομιμοποίηση της παρουσίας των αμερικανικών δυνάμεων στη Συρία;».

Η εκτίμηση που προκύπτει είναι ότι, ακόμη και αν το ISIS διατηρεί διαχρονικά δυνατότητα δράσης στην κεντρική Συρία, η ένταση και ο χαρακτήρας των αμερικανικών πληγμάτων δεν συνάδουν απαραίτητα με υπαρκτή τρομοκρατική απειλή υψηλής προτεραιότητας. Αντιθέτως, ενδέχεται να εξυπηρετούν και ευρύτερους στρατηγικούς στόχους, όπως η διατήρηση της ελεύθερης διεξαγωγής αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων, το μήνυμα αποτροπής προς άλλους δρώντες και η υπενθύμιση ότι η ασφάλεια στη Συρία παραμένει σε σημαντικό βαθμό εξαρτημένη από την αμερικανική στρατιωτική παρουσία.

Σταδιακή επανένταξη με ελεγχόμενες εντάσεις

Η εφαρμογή της συμφωνίας της 30ής Ιανουαρίου μεταξύ της συριακής κυβέρνησης και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) αποκαλύπτει μια προσεκτική, σταδιακή αλλά σαφώς διαφορετική – ως προς τον ρυθμό και την αποδοχή – διαδικασία επανένταξης των περιοχών της βορειοανατολικής Συρίας στον έλεγχο της Δαμασκού. Η ανομοιομορφία αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά αντανακλά τόσο τις προτεραιότητες της συριακής κυβέρνησης όσο και τα όρια της πολιτικοστρατιωτικής αποδοχής από τις SDF.

Η επιλογή να δοθεί προτεραιότητα σε αεροδρόμια, συνοριακά περάσματα και πετρελαϊκές υποδομές υποδηλώνει ότι η Δαμασκός επιδιώκει πρωτίστως την αποκατάσταση βασικών εργαλείων κυριαρχίας και οικονομικού ελέγχου. Ουσιαστικά, πρόκειται για υποδομές με υψηλή στρατηγική και συμβολική αξία, οι οποίες μπορούν να επανέλθουν υπό κρατικό έλεγχο χωρίς άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση, μέσω τεχνικών επιτροπών και μεταβατικών μηχανισμών. Με αυτόν τον τρόπο, το καθεστώς αποφεύγει το κόστος μιας ανοιχτής σύγκρουσης και ταυτόχρονα εκπέμπει μήνυμα σταθεροποίησης προς το εσωτερικό, αλλά και προς τη διεθνή κοινότητα. 

Ενσωμάτωση ή σύγκρουση;

Το μείζον ερώτημα είναι αν θα παγιωθεί ένα μοντέλο συνδιαχείρισης και σταδιακής ενσωμάτωσης ή αν θα αναδυθεί νέα εστία έντασης, με ευρύτερες επιπτώσεις στη βορειοανατολική Συρία.

Σε κάθε περίπτωση, η Δαμασκός φαίνεται αποφασισμένη να επανακτήσει τον έλεγχο των κρίσιμων υποδομών, ενώ οι SDF επιδιώκουν να διατηρήσουν πολιτικο-στρατιωτικά ερείσματα σε περιοχές υψηλού συμβολισμού.

Βασίλης Γιαννακόπουλος, ταξίαρχος ε.α. της Π.Α., γεωστρατηγικός αναλυτής ([email protected])

Διαβάστε επίσης:

Άνγκελα Μέρκελ: «Να επιστρέψω στην πολιτική; Αυτό αποκλείεται»

Κούβα: Η Ρωσία σπάει τον ενεργειακό στραγγαλισμό των ΗΠΑ – Στέλνει πετρέλαιο για «ανθρωπιστικούς» λόγους

Σε τροχιά σύγκρουσης ο Περσικός Κόλπος – Τι επιδιώκει ο Τραμπ, μέχρι πού υποχωρεί η Τεχεράνη