Τα επιχειρήματά του υπέρ μιας ενδεχόμενης επίθεσης στο Ιράν παρουσίασε ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, κατά την ετήσια ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους ενώπιον του Κογκρέσου την Τρίτη, διαμηνύοντας πως δεν θα επιτρέψει «στον μεγαλύτερο χορηγό τρομοκρατίας στον κόσμο» να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Όπως αναφέρει το Reuters, παρά τη σημαντική ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή, ο Τραμπ δεν έχει αναπτύξει εκτενώς στο αμερικανικό κοινό τους λόγους που θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια τόσο επιθετική κίνηση απέναντι στην Ισλαμική Δημοκρατία – τη σοβαρότερη από την επανάσταση του 1979.

Στην ομιλία του ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε στη στήριξη που, όπως είπε, παρέχει η Τεχεράνη σε ένοπλες οργανώσεις, στη βίαιη αντιμετώπιση των διαδηλώσεων στο εσωτερικό της χώρας, καθώς και στα πυραυλικά και πυρηνικά της προγράμματα, τα οποία χαρακτήρισε απειλή για την περιοχή αλλά και για τις ΗΠΑ.

«Το (ιρανικό) καθεστώς και οι δολοφονικοί του πληρεξούσιοι δεν έχουν διασπείρει τίποτε άλλο πέρα από τρομοκρατία, θάνατο και μίσος», δήλωσε στην ομιλία του στην κοινή συνεδρίαση Γερουσίας και Βουλής των Αντιπροσώπων. 

Ο ίδιος επέμεινε ότι η Τεχεράνη έχει επανεκκινήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα, ότι αναπτύσσει πυραύλους που «σύντομα» θα μπορούν να πλήξουν τις ΗΠΑ και ότι φέρει ευθύνη για επιθέσεις με εκρηκτικούς μηχανισμούς που στοίχισαν τη ζωή σε Αμερικανούς στρατιωτικούς και πολίτες. Ιρανικά κρατικά Μέσα, πάντως, έχουν αναφέρει ότι η χώρα εργάζεται πάνω σε πύραυλο με δυνατότητα να φτάσει έως τη Βόρεια Αμερική.

Κλιμάκωση στρατιωτικής παρουσίας και ανταλλαγή προειδοποιήσεων

Το διάστημα πριν από την εν λόγω ομιλία Τραμπ χαρακτηρίστηκε από αυξημένη κινητικότητα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και προετοιμασίες για ενδεχόμενη σύγκρουση, η οποία –σύμφωνα με εκτιμήσεις– θα μπορούσε να παραταθεί για εβδομάδες, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία για το ακανθώδες ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Δορυφορικές εικόνες της Planet Labs PBC που ελήφθησαν την Τρίτη και αναλύθηκαν από το Associated Press, φέρονται να δείχνουν ότι αμερικανικά πολεμικά πλοία, τα οποία συνήθως βρίσκονται αγκυροβολημένα στο Μπαχρέιν –έδρα του 5ου Στόλου– είχαν αποπλεύσει.

Ο Τραμπ επανέλαβε τη δυσαρέσκειά του για την πορεία των διαπραγματεύσεων, ενώ κατά το παρελθόν έχει διατυπώσει ανοιχτά απειλές περί επίθεσης – εξέλιξη που προκαλεί ανησυχία σε κράτη της περιοχής για το ενδεχόμενο νέου περιφερειακού πολέμου. «Θέλουν να κάνουν συμφωνία, αλλά δεν έχουμε ακούσει τις μυστικές λέξεις: “Δεν θα αποκτήσουμε ποτέ πυρηνικό όπλο”», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Η Τεχεράνη έχει ήδη προειδοποιήσει ότι, σε περίπτωση επίθεσης, όλες οι αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή θα θεωρηθούν νόμιμοι στόχοι, γεγονός που θα έθετε σε κίνδυνο δεκάδες χιλιάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς. Παράλληλα, επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό και ενεργειακό χαρακτήρα.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, απέρριψε τις κατηγορίες, κάνοντας λόγο για «επανάληψη μιας σειράς μεγάλων ψεμάτων» σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, τους διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους και τον αριθμό των θυμάτων.

Πρόσφατη ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το AP έδειξε ότι το Ιράν έχει ξεκινήσει την ανοικοδόμηση εγκαταστάσεων παραγωγής πυραύλων και προχωρά σε εργασίες σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις που είχαν πληγεί από αμερικανικά πλήγματα τον Ιούνιο. Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει σταθερά ότι το πρόγραμμα είναι ειρηνικό, ενώ δυτικές χώρες και ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας εκτιμούν πως υπήρχε πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων έως το 2003. Πριν από τα πλήγματα του Ιουνίου, το Ιράν προχωρούσε σε εμπλουτισμό ουρανίου έως και 60%, ποσοστό που προσεγγίζει το 90% που απαιτείται για την κατασκευή όπλων.

Ο τρίτος γύρος συνομιλιών Ιράν–ΗΠΑ έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη στη Γενεύη, με διαμεσολάβηση του Ομάν. Σε περίπτωση αποτυχίας, παραμένει αδιευκρίνιστο πότε και με ποιο αντικείμενο θα μπορούσε να εκδηλωθεί στρατιωτική ενέργεια.

Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε επίσης την ιρανική ηγεσία για τους θανάτους διαδηλωτών στις πρόσφατες αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις, κάνοντας λόγο για 32.000 νεκρούς – αριθμό που υπερβαίνει κατά πολύ τις περισσότερες δημόσιες εκτιμήσεις.

Στο εσωτερικό του Ιράν, το κλίμα παραμένει τεταμένο, με κινητοποιήσεις σε πανεπιστήμια, ενώ η CIA απηύθυνε μήνυμα στα περσικά προς Ιρανούς πολίτες με οδηγίες για «ασφαλή και εμπιστευτική επικοινωνία».

Πολιτικές αντιδράσεις στις ΗΠΑ

Λίγες ώρες πριν από την ομιλία Τραμπ, ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ενημέρωσε για τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν την αποκαλούμενη «Ομάδα των Οκτώ» του Κογκρέσου – δηλαδή τους επικεφαλής Γερουσίας και Βουλής και των επιτροπών πληροφοριών.

Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσάκι Σούμερ, τόνισε ότι αν η κυβέρνηση εξετάζει στρατιωτική επέμβαση, «θα πρέπει να το κάνει δημόσια και να το συζητήσει με τον λαό, και όχι να το κρατά μυστικό», προειδοποιώντας πως μυστικές επιχειρήσεις συχνά οδηγούν σε παρατεταμένους πολέμους, τραγωδίες και λανθασμένους χειρισμούς.

Σύμφωνα με πληροφορίες, συνεργάτες του προέδρου τον είχαν ενθαρρύνει να δώσει έμφαση κατά την ομιλία του στην οικονομία, τη μετανάστευση και άλλα ζητήματα εσωτερικής πολιτικής – και πράγματι το μεγαλύτερο μέρος της σχεδόν δίωρης ομιλίας του αφιερώθηκε σε αυτά τα θέματα.

Ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικανοί ενισχύθηκαν πολιτικά στηριζόμενοι σε ψηφοφόρους που υιοθετούν το δόγμα «America First» και ζητούν τον τερματισμό των «αέναων πολέμων», όπως εκείνοι σε Ιράκ και Αφγανιστάν. Την ίδια ώρα, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν επιφυλακτικότητα της κοινής γνώμης απέναντι σε νέες στρατιωτικές εμπλοκές. Έρευνα Reuters/Ipsos τον Ιανουάριο έδειξε ότι το 69% των Αμερικανών θεωρεί πως ο στρατός πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε περίπτωση άμεσης και επικείμενης απειλής.

Ο πρόεδρος υπενθύμισε ότι πέρυσι είχε διατάξει πλήγματα κατά του Ιράν, υποστηρίζοντας πως «εξάλειψαν» τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του, ενώ συνεργάτες του έχουν δηλώσει προσφάτως ότι η χώρα βρίσκεται πολύ κοντά στην απόκτηση δυνατότητας κατασκευής πυρηνικών βομβών.

«Θέλουν να ξεκινήσουν από την αρχή και αυτή τη στιγμή επιδιώκουν ξανά τις σκοτεινές τους φιλοδοξίες», ανέφερε ο Τραμπ, ενώ κλείνοντας υπογράμμισε: «Ως πρόεδρος, θα επιδιώκω την ειρήνη όπου μπορώ, αλλά δεν θα διστάσω ποτέ να αντιμετωπίσω απειλές κατά της Αμερικής όπου χρειαστεί».

Ωστόσο, η Ουάσιγκτον δεν έχει αποσαφηνίσει τους ακριβείς στόχους μιας ενδεχόμενης επέμβασης. Αν πρόκειται για πίεση με στόχο παραχωρήσεις από την Τεχεράνη, δεν είναι σαφές κατά πόσο περιορισμένα πλήγματα θα ήταν αποτελεσματικά. Αν, αντιθέτως, επιδιώκεται η ανατροπή της ιρανικής ηγεσίας, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακρά και ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση, χωρίς να διαφαίνεται δημόσια προετοιμασία για την «επόμενη ημέρα».

Εξακολουθεί, επίσης, να μην υπάρχει πλήρης εικόνα για το μέγεθος της ζημιάς στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι τα πλήγματα το «εξάλειψαν», η συνολική αποτίμηση εκκρεμεί, καθώς επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας δεν έχουν αποκτήσει πρόσβαση στις εγκαταστάσεις.

Τέλος, παραμένει άγνωστο το πώς θα επηρέαζε μια στρατιωτική κλιμάκωση την ευρύτερη περιοχή, δεδομένης της δυνατότητας της Τεχεράνης να στοχοποιήσει συμμάχους των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο ή το Ισραήλ. Σε συνέχεια των παραπάνω, ήδη οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ανοδικά εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών.

Διαβάστε επίσης:

Κλιμακώνεται η ένταση ΗΠΑ-Ιράν: Στο Ισραήλ αμερικανικά F22 Raptor και τα θηριώδη Stratotanker – «Αν σπείρεις ανέμους, θα θερίσεις θύελλες» προειδοποιεί η Τεχεράνη

Σκάνδαλο Επστάιν: Μισή συγγνώμη από τον Μπιλ Γκέιτς – «Δεν έκανα κάτι παράνομο»

Αυτός είναι ο Dobby: Ο αξιολάτρευτος γάτος με τα τέσσερα αυτιά που έχει γίνει viral (photos/videos)