Η υπό διαμόρφωση NBA Europe, σε συνεργασία της National Basketball Association με τη International Basketball Federation, δεν αποτελεί απλώς ένα νέο πρωτάθλημα. Συνιστά μια πιθανή αναδιάταξη της οικονομικής γεωγραφίας του ευρωπαϊκού μπάσκετ.

Οι πρώτες εκτιμήσεις από διεθνείς χρηματοοικονομικούς κύκλους τοποθετούν την αποτίμηση των ομάδων που θα συμμετάσχουν μεταξύ 500 εκατ. και 1 δισ. δολαρίων ανά franchise. Ακόμη κι αν τα τελικά νούμερα κινηθούν χαμηλότερα, η τάξη μεγέθους δείχνει ότι το εγχείρημα σχεδιάζεται με όρους που προσεγγίζουν μεγάλα ευρωπαϊκά ποδοσφαιρικά projects και όχι τη μέχρι σήμερα οικονομική πραγματικότητα του μπάσκετ.

Το οικονομικό μέγεθος της λίγκας

Το επιχειρηματικό μοντέλο που συζητείται βασίζεται σε κεντρική διαχείριση media rights, χορηγιών και εμπορικών συμφωνιών, κατά το πρότυπο της αμερικανικής NBA. Στις ΗΠΑ, τα τηλεοπτικά συμβόλαια κινούνται σε πολυδισεκατομμυριακά επίπεδα. Στην Ευρώπη, τα μεγέθη θα είναι σαφώς μικρότερα, αλλά πολλαπλάσια σε σχέση με τα σημερινά δεδομένα.

Σήμερα, το συνολικό ετήσιο ποσό που διανέμεται στις ομάδες της EuroLeague από κεντρικά έσοδα (τηλεοπτικά, market pool, μπόνους απόδοσης) εκτιμάται ότι κυμαίνεται περίπου στα 40–45 εκατ. ευρώ συνολικά. Δηλαδή, το μερίδιο ανά ομάδα παραμένει περιορισμένο και δεν επαρκεί για να καλύψει μισθολογικά κόστη κορυφαίων ρόστερ.

Στο σενάριο του NBA Europe, εάν η λίγκα επιτύχει συμφωνίες media rights και sponsorship που θα δημιουργούν ετήσιο revenue pool της τάξης των 300–500 εκατ. ευρώ, ακόμη και μια ισόρροπη διανομή θα μπορούσε να προσφέρει σε κάθε franchise δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Σε συνδυασμό με έσοδα από εισιτήρια, premium hospitality, merchandising και ψηφιακές πλατφόρμες, το συνολικό λειτουργικό μέγεθος μιας ομάδας θα μπορούσε να προσεγγίσει ή να υπερβεί τα 50–70 εκατ. ευρώ ετησίως.

Η ίδια η λίγκα, σύμφωνα με τα σχέδια που έχουν διαρρεύσει, θα διατηρεί σημαντικό μετοχικό ποσοστό (περίπου 50%), με το υπόλοιπο να κατανέμεται σε ιδιοκτήτες και θεσμικούς εταίρους. Αυτό σημαίνει ότι η δομή θα είναι κλασικό franchise model: η αξία δεν προκύπτει μόνο από τα ετήσια κέρδη, αλλά από τη μακροπρόθεσμη κεφαλαιακή ανατίμηση.

Η μετάβαση από το μοντέλο “ιδιοκτήτης-χρηματοδότης”

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές ομάδες — συμπεριλαμβανομένων των ελληνικών — λειτουργούν με έλλειμμα που καλύπτεται από τον βασικό μέτοχο. Το μοντέλο είναι βιώσιμο όσο υπάρχει διάθεση κεφαλαιακής ενίσχυσης, αλλά δεν δημιουργεί υψηλή αποτίμηση ως επενδυτικό asset.

Η ένταξη σε ένα NBA Europe θα μπορούσε να μετατρέψει την ομάδα από “δαπανηρό αθλητικό project” σε “εμπορεύσιμο επενδυτικό προϊόν”. Εάν μια ελληνική ομάδα αποτιμάται σήμερα σε 80–120 εκατ. ευρώ, η ένταξή της σε μια λίγκα με franchise valuations 500 εκατ. δολαρίων και άνω θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολλαπλασιασμό της αξίας της.

Το μεγαλύτερο όφελος, επομένως, δεν θα είναι απαραίτητα η ετήσια κερδοφορία, αλλά η κεφαλαιακή υπεραξία. Προφανώς και οι δύο ομάδες που μπορούν να παίξουν σε μία τέτοια λιγκα είναι ο Ολυμπιακός και ο Παναθηναϊκός (λόγω οικονομικών δεδομενων) χωρίς να υποτιμάται η αξία οποιασδήποτε άλλης ομάδας. Και γι’ αυτό «αναλύουμε» τις περιπτώσεις τους.

Ο Ολυμπιακός σε ένα νέο οικονομικό περιβάλλον

Ο Olympiacos B.C. συγκαταλέγεται στις οικονομικά ισχυρότερες ομάδες της Ευρώπης, με μισθολογικό κόστος που τα τελευταία χρόνια πλησιάζει τα 20 εκατ. ευρώ. Στο υπάρχον μοντέλο, τα κεντρικά έσοδα δεν καλύπτουν το αγωνιστικό κόστος, με αποτέλεσμα τη διαρκή ανάγκη ιδιωτικής χρηματοδότησης.

Στο σενάριο του NBA Europe, ο Ολυμπιακός θα μπορούσε να αποκτήσει:

Σταθερό και σημαντικά αυξημένο μερίδιο από media rights, πρόσβαση σε διεθνή sponsorship deals μέσω του NBA brand, διεύρυνση του merchandising σε αγορές εκτός Ευρώπης και δυνατότητα προσέλκυσης στρατηγικού επενδυτή με αποτίμηση πολλαπλάσια της σημερινής.

Ωστόσο, το κόστος εισόδου — που πιθανόν να κινείται σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια — καθώς και η ανάγκη αναβάθμισης υποδομών, digital στρατηγικής και εταιρικής διακυβέρνησης, καθιστούν το εγχείρημα ιδιαίτερα απαιτητικό.

Ο Παναθηναϊκός και η αξία του brand

Ο Panathinaikos B.C., με τη δική του ιστορική και εμπορική βαρύτητα, έχει ήδη επενδύσει σημαντικά σε αγωνιστικό επίπεδο τα τελευταία χρόνια. Σε ένα franchise περιβάλλον, η ιστορικότητα και το brand equity μεταφράζονται σε εμπορική αξία.

Η πιθανότητα διπλασιασμού ή και τριπλασιασμού των ετήσιων εσόδων από κεντρικές διανομές, σε συνδυασμό με την αύξηση της αποτίμησης, δημιουργεί ισχυρό οικονομικό κίνητρο. Παράλληλα, η υιοθέτηση μοντέλων ανάπτυξης ταλέντων, scouting και ακαδημιών με πρότυπα NBA θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετες ροές εσόδων μέσω μεταγραφών.

Όμως και εδώ το ρίσκο είναι υψηλό: αυξημένα μισθολογικά κόστη, ανάγκη για διεθνή εμπορική στρατηγική, συμμόρφωση με αυστηρά governance standards.

Το πραγματικό δίλημμα για τις ομάδες

Η είσοδος στο NBA Europe δεν είναι απλώς μια αθλητική απόφαση. Είναι επιλογή εταιρικού μετασχηματισμού. Προϋποθέτει:

• Κεφαλαιακή ενίσχυση ή στρατηγική συμμαχία με διεθνή funds,
• Αναβάθμιση γηπέδων σε επίπεδα 12.000–18.000 θέσεων με premium hospitality,
• Δημιουργία διεθνούς ψηφιακής παρουσίας και αγγλόφωνης εμπορικής στρατηγικής,
• Διαχείριση πιθανών συγκρούσεων με το υπάρχον ευρωπαϊκό οικοσύστημα.

Για τον Ολυμπιακό και τον Παναθηναϊκό, η προοπτική μπορεί να είναι δυνητικά ιστορική: μετάβαση από κορυφαίες ευρωπαϊκές ομάδες σε πολυεθνικά αθλητικά franchises με αποτιμήσεις που προσεγγίζουν το μισό δισεκατομμύριο ευρώ.

Η επιτυχία, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το συνολικό οικοσύστημα της λίγκας. Αν τα media rights, οι διεθνείς χορηγίες και η εμπορική διείσδυση κινηθούν στα αναμενόμενα επίπεδα, το NBA Europe μπορεί να αλλάξει οριστικά το οικονομικό μοντέλο του ευρωπαϊκού μπάσκετ.

Αν όχι, το κόστος θα είναι εξίσου ιστορικό.

Το ελληνικό μπάσκετ βρίσκεται μπροστά σε ένα δίλημμα στρατηγικής κλίμακας: παραμονή σε ένα δοκιμασμένο αλλά περιορισμένης ανάπτυξης σύστημα ή συμμετοχή σε ένα φιλόδοξο εγχείρημα υψηλού ρίσκου και δυνητικά υψηλής απόδοσης.

Η απάντηση δεν θα είναι μόνο αγωνιστική. Θα είναι πρωτίστως οικονομική.

Διαβάστε επίσης:

Μπόντο Γκλιμτ: Το θαύμα των φιόρδ που εξακολουθεί να τρελαίνει την ποδοσφαιρική Ευρώπη με μπάτζετ… εθνικού πρωταθλήματος

«Αγώνας δρόμου» για το Παγκόσμιο Κύπελλο – Χωρίς κονδύλια οι πόλεις που φιλοξενούν τη διοργάνωση στις ΗΠΑ

Champions League, Λεβερκούζεν – Ολυμπιακός 0-0: Έπεσε μαχόμενος στη Γερμανία, στους «16» η Μπάγερ χάρη στο 2-0 του Φαλήρου (Videos)