STAGE: Απόφαση του ΣτΕ ανοίγει τον δρόμο για πλήρη ασφάλιση και αναγνώριση συντάξιμων ετών εργασίας

Μια δικαστική απόφαση επαναφέρει στο προσκήνιο τις ασφαλιστικές εκκρεμότητες χιλιάδων εργαζομένων που πέρασαν από τα προγράμματα STAGE, προσφέροντας εργασία σε δημόσιες υπηρεσίες, αλλά χωρίς να συγκεντρώνουν συντάξιμα χρόνια. Το Συμβούλιο της Επικρατείας βάζει πλέον στο επίκεντρο την πραγματική φύση της απασχόλησης, ανοίγοντας τον δρόμο για τη διεκδίκηση πλήρους ασφαλιστικής κάλυψης από όσους εργάζονταν κανονικά, παρά το γεγονός ότι εμφανίζονταν ως συμμετέχοντες σε προγράμματα απόκτησης εργασιακής εμπειρίας.

Με την απόφαση 382/2026, το ανώτατο δικαστήριο ξεκαθαρίζει ότι ο χαρακτηρισμός μιας σύμβασης ως μαθητείας ή εργασιακής εμπειρίας δεν αρκεί για να αποκλείσει την πλήρη ασφάλιση. Εκείνο που μετρά είναι τι πραγματικά έκανε ο εργαζόμενος, κάτω από ποιες συνθήκες και για ποιον σκοπό.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους απασχολήθηκαν επί χρόνια μέσω STAGE σε θέσεις που κάλυπταν πάγιες λειτουργικές ανάγκες, χωρίς όμως να ασφαλίζονται για τον κλάδο σύνταξης.

Τέσσερα χρόνια δουλειάς χωρίς συντάξιμο χρόνο

Η υπόθεση που έφτασε στο ΣτΕ αφορά απόφοιτη η οποία εντάχθηκε σε πρόγραμμα εργασιακής εμπειρίας του ΟΑΕΔ και εργάστηκε ως διοικητική υπάλληλος σε σχολές του Οργανισμού στη Λαμία.

Η απασχόλησή της ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2005 και συνεχίστηκε, με παρατάσεις και νέο συμφωνητικό, έως τον Δεκέμβριο του 2009.

Παρότι εργαζόταν για περισσότερα από τέσσερα χρόνια, η ασφαλιστική κάλυψή της περιοριζόταν στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και στον κίνδυνο εργατικού ατυχήματος. Το διάστημα αυτό δεν προσμετρούνταν ως χρόνος πλήρους συνταξιοδοτικής ασφάλισης.

Η εργαζόμενη προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, διεκδικώντας την αναγνώριση της πραγματικής εργασιακής της σχέσης και την υπαγωγή της στην πλήρη ασφάλιση.

Το κρίσιμο στοιχείο της απόφασης είναι ότι δεν αρκεί η ονομασία «πρόγραμμα εργασιακής εμπειρίας» για να θεωρείται κάποιος εκπαιδευόμενος.

Σύμφωνα με το σκεπτικό του ΣτΕ, πρέπει να εξετάζεται εάν ο απασχολούμενος εκτελούσε συγκεκριμένα καθήκοντα, ακολουθούσε υποχρεωτικό ωράριο και εργαζόταν υπό τις οδηγίες και την εποπτεία της υπηρεσίας.

Εάν, για παράδειγμα, ένας συμμετέχων σε STAGE εκτελούσε καθημερινά διοικητικές εργασίες, ακολουθούσε τις εντολές προϊσταμένων και κάλυπτε λειτουργικές ανάγκες όπως οι υπόλοιποι υπάλληλοι, υπάρχουν στοιχεία που μπορούν να θεμελιώσουν σχέση εξαρτημένης εργασίας.

Αντίθετα, όταν ο κύριος σκοπός της απασχόλησης είναι πράγματι η εκπαίδευση και η απόκτηση επαγγελματικών δεξιοτήτων, μπορεί να εφαρμόζεται το ειδικό ασφαλιστικό καθεστώς των προγραμμάτων.

Δεν απαιτείται έγκυρη σύμβαση εργασίας

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και μία ακόμη κρίση του δικαστηρίου: για την υποχρεωτική υπαγωγή στην πλήρη ασφάλιση δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει έγκυρη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας.

Αρκεί να αποδεικνύεται ότι στην πράξη παρεχόταν εξαρτημένη εργασία έναντι αμοιβής, υπό τις προϋποθέσεις της ασφαλιστικής νομοθεσίας.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση περιορίζει τη δυνατότητα επίκλησης του τυπικού χαρακτήρα μιας σύμβασης για την άρνηση ασφαλιστικών δικαιωμάτων.

Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για πρώην συμμετέχοντες σε STAGE, οι οποίοι διαπιστώνουν ότι μεγάλα διαστήματα πραγματικής απασχόλησης δεν περιλαμβάνονται στον συντάξιμο χρόνο τους.

Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι όλοι οι πρώην εργαζόμενοι στα προγράμματα αποκτούν αυτομάτως δικαίωμα αναγνώρισης των συγκεκριμένων ετών.

Κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται χωριστά, με βάση τα πραγματικά καθήκοντα, τις συνθήκες απασχόλησης και τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία. Παράλληλα, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ισχύουσες διαδικαστικές προϋποθέσεις και τυχόν ζητήματα παραγραφής.

Η σημασία της απόφασης, πάντως, ξεπερνά τη συγκεκριμένη υπόθεση. Επαναφέρει ένα παλιό πρόβλημα της ελληνικής αγοράς εργασίας: τη χρησιμοποίηση προγραμμάτων κατάρτισης ή απόκτησης εμπειρίας για την κάλυψη πραγματικών αναγκών με περιορισμένα ασφαλιστικά δικαιώματα.

Και υπενθυμίζει ότι η πραγματική εργασία δεν παύει να είναι εργασία επειδή η σύμβαση έχει διαφορετικό τίτλο.

Διαβάστε επίσης:

Πιερρακάκης στο ΔΝΤ: «Η Ελλάδα από χώρα που λάμβανε στήριξη, στηρίζει πλέον η ίδια πολίτες και επιχειρήσεις»

Παπασταύρου για Κάθετο διάδρομο: «Αύξηση εξαγωγής φυσικού αερίου από την Ελλάδα κατά 169%» – Τι είπε για GSI, Τουρκία και Λιβύη

Ακίνητα: Οι συμβολαιογράφοι αναλαμβάνουν τα πάντα, αλλά ο λογαριασμός παραμένει στους ιδιοκτήτες και αγοραστές

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.