Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Παρέμβαση της ελληνοαμερικανικής οργάνωσης HALC στον Ρούμπιο – «Να απορριφθεί δημόσια η συμφωνία»

Να απορρίψει δημόσια το τουρκολιβυκό μνημόνιο και να καταστήσει σαφές ότι η συμφωνία δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες εις βάρος τρίτων κρατών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, καλεί τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC). Η οργάνωση προειδοποιεί ότι οι θαλάσσιες διεκδικήσεις της Τουρκίας και της Λιβύης δεν αφορούν μόνο τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά ενδέχεται να επηρεάσουν άμεσα τις αμερικανικές ενεργειακές επενδύσεις και τα στρατηγικά συμφέροντα της Ουάσιγκτον στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με επιστολή προς τον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, το HALC, με εκτελεστικό διευθυντή τον Έντι Ζεμενίδη, εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του για την πρόσφατη στάση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, εκτιμώντας ότι η τοποθέτησή του είναι λιγότερο σαφής από εκείνη που είχε υιοθετήσει η Ουάσιγκτον το 2019.

Η παρέμβαση πραγματοποιείται στον απόηχο της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου 2026, μια εξέλιξη που προκάλεσε αντιδράσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση και επανέφερε στο επίκεντρο τις διαφωνίες για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και τις έρευνες υδρογονανθράκων στην περιοχή.

Η διαφορά ανάμεσα στις θέσεις ΕΕ και ΗΠΑ

Στην επιστολή του, το HALC αντιπαραβάλλει την αντίδραση της Ουάσιγκτον με την τοποθέτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στις 21 Οκτωβρίου, η ΕΕ, με την υποστήριξη και των 27 κρατών-μελών, επανέλαβε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν είναι συμβατό με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι «άκυρο και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη».

Αντίστοιχες αντιρρήσεις για τη συμφωνία έχουν διατυπώσει, όπως υπενθυμίζει η ελληνοαμερικανική οργάνωση, η Αίγυπτος και το Ισραήλ.

Διαφορετική ήταν η προσέγγιση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών στις 22 Οκτωβρίου. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ περιορίστηκε να ενθαρρύνει την επίλυση των θαλάσσιων διαφορών μέσω καλόπιστων διαπραγματεύσεων, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη διμερούς διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ως συμμάχων στο ΝΑΤΟ.

Το HALC επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη στάση διαφοροποιείται από την αμερικανική αντίδραση του 2019, όταν, μετά την υπογραφή του μνημονίου, η Ουάσιγκτον είχε χαρακτηρίσει τη συμφωνία «αντιπαραγωγική και προκλητική».

Κατά την οργάνωση, η απουσία ρητής αμερικανικής τοποθέτησης για τη νομική ισχύ του μνημονίου δημιουργεί τον κίνδυνο η Άγκυρα και η Τρίπολη να εκλάβουν τη στάση των ΗΠΑ ως σιωπηρή αποδοχή των θαλάσσιων διεκδικήσεών τους.

Στο επίκεντρο οι επενδύσεις Chevron και ExxonMobil στην Κρήτη

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει το HALC στις δραστηριότητες μεγάλων αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στις θαλάσσιες περιοχές γύρω από την Κρήτη, υποστηρίζοντας ότι η αμφισβήτηση των ορίων θαλάσσιας δικαιοδοσίας επηρεάζει άμεσα και οικονομικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στην επιστολή γίνεται ειδική αναφορά στη Chevron, η οποία τον Φεβρουάριο υπέγραψε συμβάσεις για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε τέσσερις υπεράκτιες περιοχές στην Ελλάδα, με ποσοστό συμμετοχής 70%.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα θαλάσσια οικόπεδα «Νότια Κρήτη 1» και «Νότια Κρήτη 2», τα οποία βρίσκονται στο επίκεντρο των αντιδράσεων από την τουρκική και τη λιβυκή πλευρά.

Όπως επισημαίνει το HALC, η Λιβύη έχει ήδη διαμαρτυρηθεί επισήμως για τις ελληνικές έρευνες στις συγκεκριμένες περιοχές. Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας έχει υποστηρίξει ότι τα οικόπεδα στα οποία δραστηριοποιείται η Chevron επικαλύπτονται με θαλάσσια ζώνη που το τουρκολιβυκό μνημόνιο αποδίδει στη Λιβύη.

Η επιστολή αναφέρεται επίσης στην ExxonMobil, η οποία διαθέτει δικαιώματα έρευνας και έχει αναλάβει ρόλο διαχειρίστριας σε δύο υπεράκτια οικόπεδα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης. Στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές έχουν πραγματοποιηθεί σεισμικές έρευνες από το 2022.

Το HALC εντάσσει τις αμερικανικές ενεργειακές δραστηριότητες στον ευρύτερο σχεδιασμό για τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, αλλά και στην ενεργειακή στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Επικαλείται, μάλιστα, την ίδια την πρόσφατη τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σύμφωνα με την οποία η διευθέτηση των θαλάσσιων διαφορών μπορεί να διευκολύνει τις εμπορικές επενδύσεις και τις ερευνητικές δραστηριότητες.

Υπό αυτό το πρίσμα, η οργάνωση υποστηρίζει ότι η αμφισβήτηση των θαλάσσιων ορίων δημιουργεί αβεβαιότητα για τις αμερικανικές εταιρείες, οι οποίες καλούνται να διαθέσουν σημαντικά κεφάλαια για την πραγματοποίηση ερευνών σε μεγάλα θαλάσσια βάθη.

Η Σούδα και οι κίνδυνοι για τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα

Πέρα από την ενεργειακή διάσταση, το HALC αναδεικνύει και τις πιθανές επιπτώσεις του τουρκολιβυκού μνημονίου στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.

Στο πλαίσιο αυτό, επικαλείται τη στρατηγική σημασία της αμερικανικής ναυτικής εγκατάστασης στη Σούδα, η οποία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές υποδομές των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ στην περιοχή.

Σύμφωνα με την οργάνωση, οι προσπάθειες αμφισβήτησης της θαλάσσιας δικαιοδοσίας γύρω από την Κρήτη επιβαρύνουν το περιβάλλον ασφαλείας της βάσης, αυξάνοντας την αστάθεια και δημιουργώντας δυνητικούς κινδύνους για αμερικανικά αμυντικά και στρατηγικά συμφέροντα.

Το HALC επιχειρεί έτσι να καταδείξει ότι η διαμάχη για τις θαλάσσιες ζώνες δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνοτουρκικό ζήτημα, αλλά συνδέεται με την ευρύτερη αμερικανική παρουσία και τις προτεραιότητες ασφαλείας των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τι ζητά το HALC από τον Μάρκο Ρούμπιο

Με βάση τα παραπάνω, η ελληνοαμερικανική οργάνωση καλεί τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών να προχωρήσει σε σαφή και δημόσια απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου, διευκρινίζοντας ότι η συμφωνία δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών.

Παράλληλα, ζητά από την Ουάσιγκτον να επιβεβαιώσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων που απορρέουν από τις θαλάσσιες ζώνες των νησιών.

Επιπλέον, το HALC θεωρεί αναγκαίο να σταλεί ξεκάθαρο μήνυμα προς την Άγκυρα και την Τρίπολη ότι οι μονομερείς θαλάσσιες διεκδικήσεις δεν πρέπει να παρεμποδίζουν τις νόμιμες ερευνητικές δραστηριότητες αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών.

Στα αιτήματά του περιλαμβάνεται και ο στενότερος συντονισμός των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους περιφερειακούς εταίρους τους, ώστε να διαμορφωθεί κοινή στάση απέναντι στο μνημόνιο.

Κλείνοντας την παρέμβασή του, το HALC προειδοποιεί για τον κίνδυνο δημιουργίας τετελεσμένων στην περιοχή.

«Η Τουρκία και η Λιβύη δεν πρέπει να αφεθούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα εις βάρος ενός συμμάχου στο ΝΑΤΟ, των αμερικανικών συμφερόντων ασφαλείας και των αμερικανικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται νόμιμα στα ελληνικά ύδατα», τονίζει χαρακτηριστικά.

Η οργάνωση καταλήγει υπογραμμίζοντας ότι η θέση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο θα πρέπει να είναι τουλάχιστον εξίσου σαφής με εκείνη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διαβάστε επίσης

Αστυνομοκρατία στη Γαλλία: 70.000 αστυνομικούς κατεβάζει το υπουργείο Εσωτερικών υπό τον φόβο για έκτροπα

Αιγύπτιος ΥΠΕΞ σε Φιντάν για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Απολύτως άκυρο, δεν έχει καμία νομική ισχύ»

Σε lockdown η Δυτική Όχθη μετά τον θάνατο δύο στρατιωτών σε επίθεση με πυροβολισμούς – Μεγάλη επιχείρηση εκκένωσης διέταξε ο Νετανιάχου

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.