20/01/2019 02:05:06
11.4.2016 / ΞΕΝΟΦΩΝ Α. ΜΠΡΟΥΝΤΖAΚΗΣ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 1911 στις 07-04-2016

Η σύγκρουση της παράδοσης µε τη νεωτερικότητα

Η σύγκρουση της παράδοσης µε τη νεωτερικότητα - Media

 

Βασίλη Κρεμμυδά

Η ελληνική επανάσταση του 1821

Εκδόσεις: Gutenberg

Σελ.: 226

 

Η αφήγηση του νεότερου ελληνισμού έχει εμπεδωθεί μέσα από μια σειρά μύθων, που είχαν σκοπό ωστόσο να δώσουν μια ρομαντική και απλοϊκά ηρωική διάσταση, η οποία φυσικά δεν είχε καμιά σχέση όχι μόνο με την αλήθεια αλλά ούτε και με τον τρόπο που η επιστήμη της Ιστορίας ερμηνεύει τα ιστορικά γεγονότα. Ήδη με τις διάφορες κοινωνικοπολιτικές αλλαγές της μεταπολίτευσης και την εμπέδωση της Δημοκρατίας αλλά και της πεποίθησης ότι η χώρα μας ανήκει στη Δύση, δύσκολα μπορεί πλέον να μη συνάγει κανείς- παρά τις σχετικές διαστρεβλώσεις- το πώς ήταν η χώρα το 1821 και πώς έφτασε σήμερα να είναι ένα σύγχρονο κράτος, αποτέλεσμα μιας σειράς ριζοσπαστικών πολιτικών επιλογών, των οποίων έμπνευση ήταν τα προτάγματα της Αμερικανικής και Γαλλικής Επανάστασης.

Ο συγγραφέας επανεξετάζει στη γενικότητα αλλά και στη λεπτομέρειά τους τις διεθνείς συγκυρίες της εποχής, οι οποίες ευνόησαν την ιδέα της ελληνικής επανάστασης αντιμετωπίζοντάς την ως ένα ευρωπαϊκό ζήτημα. Ιδιαίτερη σημασία και έμφαση δίνεται στην οικονομική ανάπτυξη που δημιούργησαν διαφορές εμπορικές δραστηριότητες των Ελλήνων ήδη από τις τελευταίες δεκαετίες του 18ου αιώνα. Την εποχή αυτήν ανθεί το εμπόριο μέσα από ελληνικές εταιρείες, τη ναυτιλία, τη βιομηχανία. Γενικότερα παρατηρείται μια διάχυση κεφαλαίων, των οποίων η διαχείριση γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες και όρους της ευρωπαϊκής οικονομίας. Έτσι, η χώρα είναι το μοναδικό μέρος των Βαλκανίων που εισάγεται στη νεωτερικότητα και το οποίο θα καταφέρει τελικά να κερδίσει τον αγώνα της ανεξαρτησίας του εκμεταλλευόμενο τις διεθνείς συγκυρίες, αλλά και σε πείσμα των αντίστοιχων μη ευνοϊκών συγκυριών – όπως για παράδειγμα η Ιερή Συμμαχία του 1815.

Καθοριστικής σημασίας, ωστόσο, υπήρξε η αντίθεση συμφερόντων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με χώρες όπως η Ρωσία η Γαλλία και η Αγγλία. Η έναρξη του ένοπλου αγώνα αλλά και οι συμπωματικές ευνοϊκές συγκυρίες της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής ολοκλήρωσαν με τις παρεμβάσεις τους επιτυχώς την επανάσταση και όχι μόνο, μια και το νεοπαγές κρατίδιο απεμπόλησε τα βαλκανικά του χαρακτηριστικά εντασσόμενο στον νεωτερικό πυρήνα της Ευρώπης ενώ ταυτόχρονα έγινε και η θρυαλλίδα για την αρχή του τέλους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο Κρεμμυδάς παρακολουθεί μέσα από τα ιστορικά τεκμήρια και τις ερμηνείες τους τη σύγκρουση της παράδοσης με τη νεωτερικότητα, μια σύγκρουση σφοδρή και πολυεπίπεδη, από την οποία οι ευρωπαϊκές αντιλήψεις βγήκαν νικήτριες στη συγκρότηση του νέου κρατιδίου. Πρόκειται για ένα κείμενο αυστηρά ιστορικό με την έννοια της απόλυτα επιστημονικής προσέγγισης των ζητημάτων και ταυτόχρονα γραμμένο σε αξιοζήλευτα ελληνικά που χαρίζουν στην ανάγνωση μιαν αφηγηματική κομψότητα.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.