Αίμα: Ξανά στο επίκεντρο η εμπορευματοποίηση του πλάσματος – Ο ρόλος των φαρμακοβιομηχανιών και οι αντιδράσεις των ασθενών
Ξανά στο προσκήνιο έχει έρθει τις τελευταίες ημέρες το θέμα με την εμπορευματοποίηση του αίματος/πλάσματος, καθώς οι πρόσφατες αναφορές του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, σχετικά με τη δυνατότητα συλλογής του στην Ελλάδα από εταιρίες με επενδυτικούς σκοπούς, προκάλεσαν αντιδράσεις σε ασθενείς και συλλόγους.
Με προτεινόμενο τίτλο «Αναδιοργάνωση του συστήματος διαχείρισης αίματος, συστατικών αίματος και προϊόντων αίματος ως ΟΑΠΑ», το υπουργείο σκοπεύει να ιδιωτικοποιήσει και να εμπορευματοποιήσει το αίμα, τα συστατικά και τα προϊόντα του. Με αυτόν τον τρόπο, το αίμα μετατρέπεται σε αντικείμενο αγοραπωλησίας και πετιούνται στα σκουπίδια οι αρχές της αιμοδοσίας που βασίζονται στην προσφορά και στον εθελοντισμό.
Την ίδια στιγμή, η ίδρυση κέντρων συλλογής πλάσματος, έξω από το σύστημα αιμοδοσίας, αποτελεί απειλή για την επάρκεια των λοιπών παραγώγων αίματος (ερυθρά, αιμοπετάλια) αφού ο αιμοδοτικός πληθυσμός στον οποίο απευθύνονται είναι κοινός, ενώ η απαιτούμενη συχνότητα προσφοράς, ώστε η συλλογή πλάσματος να είναι οικονομικά συμφέρουσα για το ιδιωτικό κέντρο συλλογής, είναι απαγορευτική για οποιαδήποτε άλλη προσφορά (ερυθρά ή αιμοπετάλια).
Το σχέδιο νόμου που συντάχθηκε εκ νέου τον Δεκέμβριο του 2024 και μοίρασε, επιλεκτικά ο υπουργός Υγείας σε συγκεκριμένες ενώσεις ασθενών, κρατάει το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ) σε ρόλο «συντονιστή», αλλά δημιουργεί ιδιωτικά κέντρα στρατολόγησης δοτών και συλλογής πλάσματος.
Παράλληλα, δεν αναφέρει σε κανένα σημείο το τι θα κάνει με το πλάσμα που θα συλλέγεται, πού θα κατευθύνεται αυτό, τι προϊόντα θα παράγονται, με τι κόστος για το ελληνικό Δημόσιο και με ποιον τρόπο αυτά τα προϊόντα θα καταλήγουν στην ελληνική αγορά ώστε να καλύπτουν τις ανάγκες των ασθενών.
Αντιδράσεις από ασθενείς και συλλόγους
Το γεγονός αυτό προκάλεσε την αντίδραση του Συλλόγου Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία (ΠΑΣΠΑΜΑ), του Πανελλήνιου Συλλόγου Πασχόντων από Ανοσοανεπάρκεια «Γαλληνός», καθώς και της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.).
Τα προεδρεία των τριών συλλόγων εκφράζουν την κατηγορηματική τους αντίθεση σε κάθε προσπάθεια εμπορευματοποίησης του ανθρώπινου αίματος και των παραγώγων του.
Όπως είπε και στο topontiki.gr, η Βάνα Μυρίλλα, γενική γραμματέας του Πανελληνίου Συλλόγου Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία & Δρεπανοκυτταρική Νόσο (ΠΑ.Σ.ΠΑ.Μ.Α.), «θα είμαστε σε εγρήγορση για όσα νομοσχέδια και αν έρθουν, όποια κυβέρνηση και αν τολμήσει να ιδιωτικοποιήσει το αίμα και κατ’ επέκταση το πλάσμα. Στηρίζουμε το έργο του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας και στόχος είναι η Κεντρική Διαχείριση Αίματος και η αξιοποίηση του πλάσματος για όσους το χρειάζονται».
Η κ. Μυρίλλα στάθηκε στο γεγονός ότι είναι η 2η φορά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα που η κυβέρνηση φέρνει ένα τέτοιο νομοσχέδιο και το «παγώνει» μετά τις αντιδράσεις συλλόγων και ασθενών.
Πιέζουν οι φαρμακευτικές γιατί υπάρχει μεγάλο κέρδος
«Αυτό συμβαίνει γιατί πιέζουν οι φαρμακευτικές εταιρείες αφού υπάρχει μεγάλο κέρδος. Θα είμαστε χώρα αναφοράς για το φάρμακο που θα δημιουργείται από το πλάσμα. Θα το παίρνουν φθηνά και θα το πουλούν ακριβά. Δεν είναι τυχαίο που ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ) δημοσιοποίησε πρόσφατα το ‘’εθνικό πλαίσιο για τα παράγωγα αίματος – προτάσεις πολιτικών υγείας για τη διασφάλιση της επάρκειας των παραγώγων αίματος και της προάσπισης της δημόσιας υγείας’’», συμπλήρωσε.
Την ίδια στιγμή, ισχυρίστηκε ότι υπάρχει τρόπος το πλάσμα να συλλέγεται σωστά, καθώς έχει ξεκινήσει η συγκεντροποίηση του αίματος. Όπως αποκάλυψε «εμείς είχαμε στα χέρια μας το προσχέδιο νόμου, που μιλούσε για ιδιωτικά κέντρα πλάσματος, ενώ η κεντρική διοίκηση φεύγει από το ΕΚΕΑ. Ταυτόχρονα, δεν υπάρχει κανένα πρωτόκολλο για το πως θα τηρείται η ασφάλειά του, με αποτέλεσμα η ευθύνη να πέφτει στον εκάστοτε γιατρό. Ό,τι γίνει πρέπει να γίνει κάτω από την επίβλεψη ενός κρατικού φορέα».
Όσον αφορά στον υπουργό Υγείας, ο οποίος αρνήθηκε ότι έβγαλαν ένα τέτοιο σχέδιο νόμου, τόνισε ότι «θα είμαστε σε επιφυλακή, μιας και είμαστε σίγουροι ότι η εμπορευματοποίηση του αίματος/κλάσματος είναι θέμα χρόνου να έρθει ξανά στο προσκήνιο. Μιλούν για διαβούλευση, αλλά ξέρουμε πως όποια διαβούλευση και να γίνει, δεν έχει κάποιο νόημα, αφού θα περάσουν αυτό που θέλουν στο τέλος. Τα παραδείγματα είναι άπειρα», κατέληξε η κ. Μυρίλλα.
Διαβάστε επίσης:
Το clawback «παγώνει» την εισαγωγή καινοτόμων φαρμάκων στην Ελλάδα: Μόνο1 στα 5 έρχονται στην Ελλάδα