Έληξε το 60ήμερο μνημόνιο ΗΠΑ-Ιράν: Ο Τραμπ απειλεί με βομβαρδισμό το Ομάν, η Τεχεράνη με «πλήρη επίθεση»

Σε νέα φάση έντασης εισέρχεται η κρίση στη Μέση Ανατολή, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε ακόμη και με βομβαρδισμό το Ομάν, ιστορικό σύμμαχο των ΗΠΑ και βασικό διαμεσολαβητή στις επαφές με το Ιράν, εάν «μπει εμπόδιο» στις αμερικανικές προσπάθειες για συμφωνία με την Τεχεράνη.

Την ίδια ώρα, Ιρανός αξιωματούχος προειδοποιεί ότι η χώρα ετοιμάζεται να περάσει σε «πλήρη επίθεση», καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο και η συμφωνία προσωρινής κατάπαυσης του πυρός δεν παρατάθηκε.

Τραμπ: «Αν το Ομάν μπει στον δρόμο μας, θα το βομβαρδίσουμε»

Η νέα απειλή του Αμερικανού προέδρου διατυπώθηκε σε τηλεφωνική συνέντευξή του στο Fox News, λίγες ώρες αφότου η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι βρίσκεται κοντά στην οριστικοποίηση συμφωνίας με το Μουσκάτ για τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο του Fox News Τρέι Γινγκστ, ο Τραμπ χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, δηλώνοντας: «Αν το Ομάν μπει εμπόδιο, θα το βομβαρδίσουμε ανελέητα».

Σε άλλη διατύπωση της ίδιας απειλής ανέφερε: «Αν μπει στον δρόμο μας το Ομάν, θα το βομβαρδίσουμε ανηλεώς».

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν διευκρίνισε τι ακριβώς θα θεωρούσε παρέμβαση του Ομάν στις προσπάθειες της Ουάσινγκτον να επιτύχει συμφωνία με το Ιράν.

Το σουλτανάτο, μολονότι αποτελεί ιστορικό σύμμαχο των ΗΠΑ, έχει αναλάβει τους τελευταίους μήνες κεντρικό διαμεσολαβητικό ρόλο και διαπραγματεύεται με την Ισλαμική Δημοκρατία διμερή συμφωνία για τη διαχείριση του Στενού του Ορμούζ. Και οι δύο πλευρές αναφέρουν ότι η διαδικασία βρίσκεται ουσιαστικά στο τελικό της στάδιο.

Μιλώντας τη Δευτέρα σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο και χωρίς και αυτή τη φορά να πει πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό, ο Τραμπ δήλωσε ότι «μου αρέσει η ιδέα να ανακηρύξουμε τα Στενά του Ορμούζ αμερικανικό έδαφος».

Πρόσθεσε ότι «έχουμε τον πλήρη έλεγχο πάνω στα Στενά», καθώς εξάλλου «το Ιράν είναι χάλι μαύρο και ο στρατός τους εντελώς νικημένος».

Το Ιράν προειδοποιεί για «πλήρη επίθεση»

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη εμφανίζεται έτοιμη να αλλάξει στρατιωτική στάση και να περάσει σε «πλήρη επίθεση», καθώς οι προσπάθειες των μεσολαβητών για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.

Ιρανός αξιωματούχος, που μίλησε στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις και οι σύμμαχοι του Ιράν ετοιμάζονται να «κλιμακώσουν» τη δράση τους «στο Στενό του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή».

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Τεχεράνη οδεύει προς τη λήψη «αποφάσεων» και είναι έτοιμη να «περάσει στη δράση».

Ο αξιωματούχος προανήγγειλε επίσης μελλοντική «επίκαιρη και ακριβή» ιρανική στρατιωτική επιχείρηση με στόχο να σπάσει ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο, εφόσον οι διπλωματικές προσπάθειες δεν αποδώσουν.

Η παράλυση των διαπραγματεύσεων απειλεί να παρατείνει τον πόλεμο στην περιοχή, ο οποίος ξέσπασε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Κεντρικό σημείο της αντιπαράθεσης παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, η στρατηγική θαλάσσια δίοδος από την οποία, υπό κανονικές συνθήκες, περνά περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που διατίθεται στις παγκόσμιες αγορές.

Οι ΗΠΑ και το Ομάν διεξάγουν ξεχωριστές διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη με στόχο την επαναλειτουργία των Στενών, τα οποία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά εδώ και σχεδόν έξι μήνες, μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν και τα πλήγματα που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά της Τεχεράνης τον Φεβρουάριο.

Το Ομάν, το οποίο βρίσκεται στη νότια πλευρά των Στενών, δηλώνει ουδέτερο στη σύγκρουση, αν και έχει δεχθεί σειρά ιρανικών πληγμάτων.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι «έχει επιτευχθεί κατανόηση σχετικά με τον χάρτη της διαδρομής διέλευσης», προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές θα οριστικοποιήσουν τις λεπτομέρειες προτού εκδώσουν κοινή ανακοίνωση.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε συνδέσει την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών με την καταβολή αποζημιώσεων από τις ΗΠΑ για όσα η Τεχεράνη χαρακτηρίζει παραβιάσεις του μνημονίου κατανόησης.

Ιρανός αξιωματούχος είχε αναφέρει στο Reuters ότι η Τεχεράνη επιδιώκει την επιβολή τελών ύψους 5% έως 7% επί της αξίας των φορτίων των πλοίων που διέρχονται από τη στρατηγική θαλάσσια οδό.

Εξέπνευσε το 60ήμερο μνημόνιο – «Όχι» Τραμπ σε παράταση

Στα μέσα Ιουνίου, το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, το οποίο υπέγραψαν ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, προέβλεπε προθεσμία 60 ημερών, με δυνατότητα ανανέωσης, για τη σύναψη οριστικής συμφωνίας ειρήνης.

Η συμφωνία, που είχε υπογραφεί στις 18 Ιουνίου με στόχο την κατάπαυση του πυρός και τουλάχιστον τη μερική επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, προέβλεπε τον «άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα».

Ωστόσο, εκτροχιάστηκε τον Ιούλιο εξαιτίας της διένεξης για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και οι δύο πλευρές επανέλαβαν τα πλήγματα.

Στις 8 Ιουλίου, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι η κατάπαυση του πυρός «τελείωσε», εξαπολύοντας παράλληλα σφοδρή επίθεση κατά της ιρανικής ηγεσίας.

Η 60ήμερη περίοδος εξέπνευσε χωρίς να επιτευχθεί τελική συμφωνία.

Ερωτηθείς τη Δευτέρα στο Οβάλ Γραφείο από το BBC εάν η κυβέρνησή του επιδιώκει παράταση του μνημονίου, ο Τραμπ απάντησε μονολεκτικά: «Όχι».

Στη συνέντευξή του στο Fox News εμφανίστηκε επίσης να μη δεσμεύεται από συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

«Είναι καλοί παίκτες του πόκερ, αλλά πεθαίνουν», φέρεται να είπε για τους Ιρανούς, προσθέτοντας: «Δεν έχω χρονοδιάγραμμα. Δεν βιάζομαι».

Οι επαφές με τους Φρουρούς της Επανάστασης και η διάψευση της Τεχεράνης

Δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου έχουν κάνει λόγο για ανεπίσημες επαφές της κυβέρνησης Τραμπ με τους Φρουρούς της Επανάστασης, των οποίων ο ρόλος έχει ενισχυθεί μετά το ξέσπασμα της ένοπλης σύρραξης.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Axios, στα μέσα Μαΐου μεταφέρθηκε, μέσω Ιρακινού Κούρδου αξιωματούχου που λειτούργησε ως ενδιάμεσος, αμερικανικό μήνυμα προς τον επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, στρατηγό Αχμάντ Βαχιντί.

Η αμερικανική πλευρά φέρεται να ήθελε να διαπιστώσει εάν οι Ιρανοί διαπραγματευτές με τους οποίους συνομιλούσε εκπροσωπούσαν και τον ιδεολογικό στρατό της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο στρατηγός Βαχιντί φέρεται να απάντησε θετικά.

Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι η κυβέρνησή του έχει δημιουργήσει απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι αποτελούν σημαντικό στρατιωτικό, οικονομικό και πολιτικό πυλώνα του ιρανικού καθεστώτος.

Η Τεχεράνη, ωστόσο, διέψευσε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό.

«Δεν διεξάγονται συνομιλίες μεταξύ αξιωματούχων των Φρουρών της Επανάστασης και των Αμερικανών», δήλωσε εκπρόσωπος της οργάνωσης στο ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim.

Χαρακτήρισε μάλιστα τον ισχυρισμό του Αμερικανού προέδρου «ψέμα» και «φαντασιώσεις που προκαλούνται από τις αυταπάτες και τους εφιάλτες που έχει υποστεί ως αποτέλεσμα της ήττας και της απελπισίας στον πόλεμο».

Ο γαμπρός και απεσταλμένος του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, αναφέρθηκε από το Ισραήλ, μιλώντας στο Fox News, σε «συνεχιζόμενες» επαφές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Η τοποθέτησή του ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία οι επίσημες διαπραγματεύσεις εμφανίζονται να βρίσκονται σε αδιέξοδο, αλλά παραμένουν ενεργοί ανεπίσημοι και μεσολαβητικοί δίαυλοι επικοινωνίας.

Τραμπ: «Πρώτος στόχος να μην αποκτήσει πυρηνικά το Ιράν»

Καθώς εξέπνεε το μνημόνιο, ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι απόλυτη προτεραιότητα της πολιτικής των ΗΠΑ παραμένει η αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.

Μάλιστα, έθεσε το συγκεκριμένο ζήτημα πάνω από άλλες επιδιώξεις της Ουάσινγκτον, όπως η συγκράτηση των τιμών της ενέργειας.

«Ο υπ’ αριθμόν ένα στόχος είναι, και θα είναι πάντα, το Ιράν να μην μπορεί να έχει, με κανέναν τρόπο και σε καμία μορφή, πυρηνικό όπλο», έγραψε στο Truth Social.

Παρέμβαση Ερντογάν – Ζήτησε συνέχιση των συνομιλιών

Μέσα στο τεταμένο κλίμα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ και τον κάλεσε να συνεχίσει τις συνομιλίες με το Ιράν, με στόχο την αποκλιμάκωση.

Ο Τούρκος πρόεδρος προσέφερε τη στήριξη της Άγκυρας στις ειρηνευτικές προσπάθειες, καθώς η Τουρκία, μαζί με το Πακιστάν και το Κατάρ, έχει αναλάβει ενεργό διαμεσολαβητικό ρόλο τους τελευταίους μήνες.

Κατά την τηλεφωνική επικοινωνία συζητήθηκαν επίσης ο πόλεμος στη Γάζα, το αμυντικό σύμφωνο Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, καθώς και οι διμερείς σχέσεις Ουάσινγκτον-Άγκυρας.

Ο Ερντογάν ανέφερε ακόμη στον Τραμπ ότι οι ισραηλινές επιθέσεις εναντίον Παλαιστινίων στη Γάζα έχουν ενταθεί σε μια περίοδο κατά την οποία επρόκειτο να τεθεί σε εφαρμογή η δεύτερη φάση του αμερικανικού ειρηνευτικού σχεδίου.

Νωρίτερα, οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας και του Ιράν, Χακάν Φιντάν και Αμπάς Αραγτσί, είχαν τηλεφωνική επικοινωνία για τις προσπάθειες παράτασης της κατάπαυσης του πυρός και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Mehr, ο Αραγτσί ενημέρωσε τον Τούρκο ομόλογό του και για την τελευταία κατάσταση στις διαπραγματεύσεις Ιράν-Ομάν.

Διαβάστε επίσης:

ΗΠΑ: Αισιοδοξία Κούσνερ ότι θα υπάρξει «πρόοδος» εντός 30 ημερών στο θέμα του αφοπλισμού της Χαμάς

Επαφές Τουρκίας-Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ και την εκεχειρία με τις ΗΠΑ – Συνομιλία Φιντάν με Αραγτσί

Επίθεση με drones στο γραφείο του πρωθυπουργού του Ιρακινού Κουρδιστάν: «Ύποπτη ενέργεια», λέει το Ιράν

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.