Ευρωβουλευτές ΣΥΡΙΖΑ προς Κάγια Κάλας: Ερωτήματα για τη στάση της ΕΕ και την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση της Λιβύης

Δεν αρκούν οι δηλώσεις καταδίκης για το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο είναι το μήνυμα που στέλνουν οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, που με ερώτησή τους προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική Κάγια Κάλας, την καλούν να απαντήσει με ποιες συγκεκριμένες διπλωματικές πρωτοβουλίες θα αντιμετωπίσει την εξέλιξη αυτή, δεδομένου ότι  τόσο η Δυτική όσο και η Ανατολική Λιβύη εντάσσονται σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα. 

Ειδικότερα, οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ επισημαίνουν τα εξής ότι η έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου 2026, δημιουργεί νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς σηματοδοτεί σύγκλιση των δύο αντίπαλων λιβυκών στρατοπέδων γύρω από μια συμφωνία την οποία η ίδια η ΕΕ έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει αντίθετη προς το Δίκαιο της Θάλασσας, επισημαίνοντας ότι παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα γι’ αυτά.

Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να χρηματοδοτεί προγράμματα και στις δύο πλευρές της Λιβύης. Για την περίοδο 2021–2027 προβλέπονται 224 εκατ. ευρώ μέσω του NDICI–Global Europe, ενώ πρόσφατα ανακοινώθηκε πρόσθετη χρηματοδότηση 25 εκατ. ευρώ για συνεργασία με τις αρχές της ανατολικής Λιβύης.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την καταδίκη μιας συμφωνίας που αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο, αλλά και τη συνέπεια της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής. Δεν αρκεί η ΕΕ να επαναλαμβάνει τις θέσεις της για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, χωρίς να αποσαφηνίζει ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αναλαμβάνει και πώς αξιοποιεί τα διπλωματικά και χρηματοδοτικά εργαλεία που διαθέτει.

Στην κοινοβουλευτική ερώτηση προς την Ύπατη Εκπρόσωπο, ζητούνται συγκεκριμένες απαντήσεις για τις πρωτοβουλίες της ΕΕ έναντι της Τουρκίας και της Λιβύης, για τα ποσά που έχουν δεσμευθεί και εκταμιευθεί στη δυτική και ανατολική Λιβύη, τους τελικούς αποδέκτες και την αποτελεσματικότητα της χρηματοδότησης.

Παράλληλα, τίθεται το ερώτημα εάν η ΕΕ προτίθεται να επανεξετάσει τη χρηματοδοτική και επιχειρησιακή συνεργασία με τις εμπλεκόμενες λιβυκές αρχές.

Αναλυτικά το κείμενο της Ερώτησης:

Παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, παραβίαση διεθνούς νομιμότητας και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση της Λιβύης

Στις 20 Οκτωβρίου 2026, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ενέκρινε το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών¹. Η εξέλιξη σηματοδοτεί τη σύγκλιση των δύο αντίπαλων λιβυκών στρατοπέδων ως προς τη συμφωνία με την Τουρκία.

Η ΕΕ έχει επανειλημμένα διαπιστώσει ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα Κρατών-Μελών, αντίκειται στο Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα².

Παράλληλα, η Ένωση χρηματοδοτεί προγράμματα και στις δύο πλευρές της Λιβύης, με διμερή κατανομή 224 εκατ. ευρώ μέσω του NDICI–Global Europe για την περίοδο 2021–2027³,  ενώ πρόσφατα ανακοινώθηκε πρόσθετη χρηματοδότηση 25 εκατ. ευρώ για συνεργασία με τις αρχές της ανατολικής Λιβύης⁴. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο έχει επίσης επισημάνει αδυναμίες στην αξιολόγηση και εποπτεία ευρωπαϊκών δράσεων στη χώρα⁵

Ερωτάται η Ύπατη Εκπρόσωπος:

Ποιες συγκεκριμένες διπλωματικές και πολιτικές πρωτοβουλίες θα αναλάβει η ΕΕ έναντι της Λιβύης και της Τουρκίας για την προάσπιση του διεθνούς δικαίου και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών μελών;

Ποια ποσά έχουν δεσμευθεί και εκταμιευθεί στη δυτική και ανατολική Λιβύη και ποιοι είναι οι τελικοί αποδέκτες τους; Έχει αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα τους;

Προτίθεται να επανεξετάσει τη χρηματοδοτική και επιχειρησιακή συνεργασία με τις εμπλεκόμενες λιβυκές αρχές, διασφαλίζοντας τη συνέχιση της ανθρωπιστικής βοήθειας υπό το βάρος των πρόσφατων εξελίξεων;

1.    https://lana.gov.ly/post.php?id=368105&lang=en.

2.    https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2026/10/20/joint-statement-by-the-president-of-the-european-council-and-the-president-of-the-european-commission/.

3.    https://north-africa-middle-east-gulf.ec.europa.eu/countries/libya_en.

4.    https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/10/13/eu-expands-migration-cooperation-with-eastern-libya-through-new-funding.

5.    https://www.eca.europa.eu/en/publications/sr-2024-17.

Διαβάστε επίσης:

Η ελληνική διπλωματία στη μέγγενη: Το τουρκολιβυκό, τα οικόπεδα στην Κρήτη, το καλώδιο και το Κάιρο – Ομολογία αδυναμίας από Γεραπετρίτη

Τουρκολιβυκό Σύμφωνο: Η Ρομπέρτα Μέτσολα στηρίζει Ελλάδα και Κύπρο

Τουρκολιβυκό σύμφωνο: Ομολογία ήττας από Γεραπετρίτη – «Δεν ήταν στο χέρι της Ελλάδας να το αποτρέψει»

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.