Ντόναλντ στηρίζει Μπίμπι. Αρκεί;

Μια ασυνήθιστα ευθεία παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ προσδίδει νέα διάσταση στις ισραηλινές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Ο Αμερικανός Πρόεδρος τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της επανεκλογής του Μπενιαμίν Νετανιάχου συνδέοντας την παραμονή του στην εξουσία με τη στρατηγική συνεργασία ΗΠΑ – Ισραήλ για την αντιμετώπιση του Ιράν.

Ωστόσο, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι, όσο ισχυρή κι αν είναι η υποστήριξη του Τραμπ, οι Ισραηλινοί ψηφοφόροι δεν φαίνεται να συγκινούνται ιδιαίτερα. Ο Νετανιάχου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες, ενώ ούτε η αντιπολίτευση διαθέτει εξασφαλισμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Έτσι, η αναμέτρηση εξελίσσεται σε δοκιμασία τόσο για την πολιτική επιβίωση του Ισραηλινού πρωθυπουργού όσο και για τη δυνατότητα σχηματισμού σταθερής κυβέρνησης.

Η αμερικανική παρέμβαση

Στις 18 Οκτωβρίου, ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω Truth Social «την απόλυτη υποστήριξή του στον Νετανιάχου», χαρακτηρίζοντάς τον «σπουδαίο πρωθυπουργό σε καιρό πολέμου».

Ο Αμερικανός πρόεδρος εξήρε την αποφασιστικότητα του Νετανιάχου και αναφέρθηκε στη συνεργασία τους στον πόλεμο κατά του Ιράν, τον Φεβρουάριο του 2026. Αξιοσημείωτο είναι, πάντως, ότι παρέλειψε (ή ξέχασε) να αναφερθεί στον «Πόλεμο των 12 ημερών», τον Ιούνιο του 2025, όταν οι ΗΠΑ είχαν παρέμβει στρατιωτικά στο πλευρό του Ισραήλ με την επιχείρηση «Σφυρί του Μεσονυκτίου».

Ο Τραμπ επιχείρησε να παρουσιάσει την επανεκλογή Νετανιάχου ως εγγύηση για τη συνέχιση της στενής αμερικανοϊσραηλινής συνεργασίας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η ανάδειξη διαφορετικού πρωθυπουργού θα μπορούσε να δημιουργήσει αβεβαιότητα.Έτσι, ο Νετανιάχου μπορεί πλέον να υποστηρίζει ότι διαθέτει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα που οι αντίπαλοί του δεν μπορούν να εξασφαλίσουν. Δηλαδή την προσωπική εμπιστοσύνη του «πλανητάρχη».

Η επιλογή Τραμπ είναι αξιοσημείωτη και για έναν πρόσθετο λόγο. Οι σχέσεις των δύο ηγετών δεν υπήρξαν πάντοτε αρμονικές, καθώς κατά τη διάρκεια της ιρανικής κρίσης προέκυψαν διαφωνίες για τη στρατηγική και τη διάρκεια των επιχειρήσεων. Επομένως, η δημόσια υποστήριξη δεν αντανακλά απλώς μια προσωπική φιλία. Αποτελεί μια σαφή πολιτική παρέμβαση, με την οποία ο Τραμπ επιχειρεί να επηρεάσει τους Ισραηλινούς ψηφοφόρους υπέρ της επανεκλογής Νετανιάχου.

Η επίσκεψη Χέγκσεθ και η διαφοροποίηση Βανς

Η αμερικανική παρουσία απέκτησε πρόσθετη σημασία μετηναιφνιδιαστική επίσκεψη του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ στο Ισραήλ, στις 19 Οκτωβρίου, και τη συνάντησή του με τον Νετανιάχου. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε σε περίοδο αυξημένης έντασης με το Ιράν. Παρότι δεν έχουν δημοσιοποιηθεί λεπτομέρειες των συνομιλιών, η χρονική συγκυρία ενισχύει την εικόνα στενής συνεργασίας μεταξύ των δύο κυβερνήσεων.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει, ωστόσο, η στάση του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος απέφυγε να συνταχθεί με τη δημόσια εκλογική υποστήριξη του Τραμπ, επικαλούμενος την ανάγκη μη παρέμβασης στις εκλογές άλλης χώρας. Η διαφοροποίησηδεν συνιστά απαραίτητα διαφωνία για την αμερικανοϊσραηλινή συμμαχία, αναδεικνύει όμως διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά με την εμπλοκή του Λευκού Οίκου στις πολιτικές εξελίξεις συμμαχικών χωρών.

Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με αποκάλυψη των «Financial Times» (21 Οκτωβρίου), ο Νετανιάχου σχεδίαζε νέα μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά του Ιράν στις 10-11 Οκτωβρίου, η οποία τελικά ματαιώθηκε λόγω της παρέμβασης του Τραμπ. Η εξέλιξη αναδεικνύει ότι, παρά τη δημόσια υποστήριξη του Αμερικανού Προέδρου στον Νετανιάχου, οι δύο ηγέτες εξακολουθούν να διαφωνούν ως προς τη στρατηγική αντιμετώπισης του Ιράν.

Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις;

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις καταγράφουν μια ιδιαίτερα αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση, με σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των εταιρειών. Στις τρεις από τις τέσσερις μετρήσεις του πίνακα, το κόμμα Yashar του Γκάντι Άιζενκοτ προηγείται του Λικούντ, ενώ ο συνασπισμός του Νετανιάχου συγκεντρώνει μόλις 50-51 έδρες.

Εντελώς διαφορετική εικόνα παρουσιάζει η δημοσκόπηση του Channel 14, που δίνει στο Λικούντ 29 έδρες, έναντι 22 του Άιζενκοτ, και στον συνασπισμό Νετανιάχου 61 έδρες, όσες ακριβώς απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μέτρηση του Channel 12 της 19ης Οκτωβρίου, η οποία, σύμφωνα με τους «Times of Israel», πραγματοποιήθηκε μετά τη δημόσια υποστήριξη του Τραμπ στον Νετανιάχου. Σύμφωνα με αυτήν, ο Άιζενκοτ συγκεντρώνει 24 έδρες, έναντι 21 του Λικούντ, ενώ ο κυβερνητικός συνασπισμός περιορίζεται στις 51. Μάλιστα, η παρέμβαση Τραμπ δεν φαίνεται να ενισχύει εκλογικά τον Νετανιάχου. Αντίθετα, περισσότεροι ψηφοφόροι δηλώνουν ότι επηρεάζονται αρνητικά παρά θετικά από τη δημόσια υποστήριξη του Αμερικανού Προέδρου.

* Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται 61 από τις 120 της Κνεσέτ

Οι αποκλίσεις αυτές καθιστούν επισφαλή οποιαδήποτε πρόβλεψη για το εκλογικό αποτέλεσμα. Το βέβαιο είναι ότι η πρωτιά ενός κόμματος δεν εξασφαλίζει την πρωθυπουργία, καθώς για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτείται η υποστήριξη τουλάχιστον 61 βουλευτών στην Κνεσέτ (Κοινοβούλιο του Ισραήλ) των 120 εδρών.

Η αντιπολίτευση και το πρόβλημα των συμμαχιών

Κυριότερος αντίπαλος του Νετανιάχου έχει αναδειχθεί ο πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων Γκάντι Άιζενκοτ, ο οποίος επιχειρεί να συνδυάσει την εμπειρία του στην εθνική ασφάλεια με την υπόσχεση πολιτικής ανανέωσης. Σημαντικό ρόλο διεκδικεί επίσης ο πολιτικός σχηματισμός των Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ, ενώ μικρότερα κόμματα μπορούν να επηρεάσουν αποφασιστικά την κατανομή των εδρών.

Το βασικό πρόβλημα της αντιπολίτευσης είναι η πολιτική ανομοιογένειά της. Μάλιστα η κοινή επιδίωξη απομάκρυνσης του Νετανιάχου δεν συνεπάγεται συμφωνία για το Παλαιστινιακό, τη Δυτική Όχθη ή τις σχέσεις κράτους και θρησκείας. Ιδιαίτερα κρίσιμος αναδεικνύεται ο ρόλος των αραβικών κομμάτων. Παρότι ενδέχεται να καθορίσουν τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης, εντούτοις οι βασικοί διεκδικητές της πρωθυπουργίας εμφανίζονται απρόθυμοι να στηριχθούν σε αυτά.

Συνεπώς, ακόμα και μια εκλογική ήττα του Λικούντ δεν εγγυάται την απομάκρυνση του Νετανιάχου. Εάν η αντιπολίτευση αδυνατεί να σχηματίσει κυβέρνηση, η χώρα μπορεί να οδηγηθεί σε παρατεταμένο πολιτικό αδιέξοδο και ενδεχομένως σε νέες εκλογές.

Το γεωστρατηγικό διακύβευμα

Οι εκλογές διεξάγονται τρία χρόνια μετά την επίθεση της Χαμάς, σε μια κοινωνία βαθιά επηρεασμένη από τους πολέμους στη Γάζα, στον Λίβανο και στο Ιράν. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι η επανεκλογή Νετανιάχου θα ενίσχυε τη συνέχεια της σημερινής πολιτικής ασφαλείας.Αντίθετα μια κυβέρνηση της αντιπολίτευσης θα μπορούσε να επιδιώξει διαφορετικούς διπλωματικούς χειρισμούς, χωρίς απαραίτητα να μεταβάλει τις βασικές στρατηγικές επιδιώξεις του Ισραήλ.

Η παρέμβαση Τραμπ προσθέτει έναν ακόμα παράγοντα αβεβαιότητας. Η προσωπική ταύτιση του Αμερικανού Προέδρου με τον Νετανιάχου ενδέχεται να διευκολύνει τη συνεργασία τους, αλλά θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα στη σχέση της Ουάσιγκτον με μια νέα ισραηλινή κυβέρνηση. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο εάν η υποστήριξη Τραμπ θα διασώσει πολιτικά τον Νετανιάχου. Είναι εάν οι ισραηλινές εκλογές θα αναδείξουν μια σταθερή κυβέρνηση, ικανή να αντιμετωπίσει την εσωτερική πολιτική πόλωση και τις προκλήσεις μιαςΜέσης Ανατολής που φλέγεται.

* Ο Βασίλης Γιαννακόπουλος είναι ταξίαρχος ε.α. της Π.Α., γεωστρατηγικός αναλυτής ([email protected])

Διαβάστε επίσης:

Ουκρανία: Στο ΝΑΤΟ στρέφει την τελευταία του ελπίδα για όπλα και πυρομαχικά ο Ζελένσκι

ΗΠΑ: Αστυνομικοί πυροβόλησαν και σκότωσαν βρέφος ενός έτους έξω από πολυκατάστημα

Νέα γκάφα του Τραμπ: Γκρίνιαξε γιατί μετά το Νόμπελ Ειρήνης, δεν του έδωσαν ούτε το… Πούλιτζερ (video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.