12/12/2018 01:47:12
3.4.2018 / ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ
Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 2014 στις 29-03-2018

ΕΝΦΙΑ: Υποψήφιοι για επιβάρυνση οι ιδιοκτήτες περιουσίας άνω 200.000€

ΕΝΦΙΑ: Υποψήφιοι για επιβάρυνση οι ιδιοκτήτες περιουσίας άνω 200.000€ - Media
 
Σε αντίθετες κατευθύνσεις οι εκτιμητές για τις αντικειμενικές και οι στόχοι της κυβέρνησης
 
Η ατζέντα του φετινού Αυγούστου δεν θα περιλαμβάνει μόνο τα μπάνια του λαού. Από τη μια θα είναι – τουλάχιστον με τα μέχρι τώρα δεδομένα – ο μήνας εξόδου της Ελλάδας από τα μνημόνια και από την άλλη θα είναι ο μήνας αποστολής των ειδοποιητηρίων πληρωμής του ΕΝΦΙΑ για τη φετινή χρονιά.
 
Αυτή η χρονική ταύτιση – η πολυπόθητη έξοδος από τα μνημόνια από τη μία και η πληρωμή του φόρου που ταυτίστηκε όσο κανένας με τα μνημόνια από την άλλη – είναι που προκαλεί τεράστιο πονοκέφαλο στην κυβέρνηση. Πώς μπορείς να στήσεις «φιέστα» εξόδου από τα μνημόνια και τον ίδιο μήνα να ταχυδρομείς – έστω ηλεκτρονικά – μερικά εκατομμύρια εκκαθαριστικά με φουσκωμένο ΕΝΦΙΑ; 
Αυτομάτως στέλνεις το μήνυμα ότι η έξοδος από τα μνημόνια είναι «fake news», ενώ υπενθυμίζεις ότι η βασική πολιτική δέσμευση για τον «ΕΝΦΙΑ που δεν διορθώνεται, δεν αλλάζει αλλά καταργείται» μπορεί να υλοποιηθεί μόνο στη σφαίρα της φαντασίας.
 
Ανατιμήσεις στο 60%
Ένα καθαρά τεχνικό θέμα, όπως είναι η ανανέωση των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων, διαδικασία η οποία κανονικά θα έπρεπε να γίνεται σε ετήσια βάση ή έστω ανά δύο χρόνια, έχει αναχθεί σε μείζον πολιτικό ζήτημα και «προαπαιτούμενο» που μπορεί, αν όχι να μπλοκάρει, τουλάχιστον να καθυστερήσει την ολοκλήρωση της τέταρτης αξιολόγησης. Η αιτία δεν είναι άλλη φυσικά από τον ΕΝΦΙΑ. 
 
Αν μελετήσει κάποιος το αναθεωρημένο κείμενο συμμόρφωσης που δημοσιεύτηκε μετά το τυπικό κλείσιμο της τρίτης αξιολόγησης, θα διαπιστώσει ότι οι δανειστές δεν «καίγονται» για αυτές καθ’ αυτές τις αντικειμενικές αξίες, αλλά για το αν θα υπολογιστεί ο φετινός ΕΝΦΙΑ με βάση τις αναθεωρημένες αξίες. 
Κανονικά ούτε αυτό θα έπρεπε να είναι πρόβλημα για την κυβέρνηση, καθώς ο «λογαριασμός» δεν αλλάζει: 2,65 δισ. ευρώ θα έπρεπε να εισπραχθούν με βάση τις παλαιές αντικειμενικές αξίες και το ίδιο ποσό θα πρέπει να εισπραχθεί με βάση και τις νέες αντικειμενικές αξίες. 
Το πρόβλημα όμως για το οικονομικό επιτελείο δεν έχει να κάνει με αυτό καθ’ αυτό τον «προϋπολογισμό» του μέτρου όσο με την ανακατανομή των φορολογικών βαρών με τρόπο αντίστροφο από αυτόν που επιθυμεί μια «αριστερή κυβέρνηση». 
 
Οι προτάσεις για τις αναπροσαρμογές που έχουν καταθέσει οι εκτιμητές δεν αφήνουν και πολλά περιθώρια: στο 60% των τιμών ζώνης – δηλαδή σε πάνω από 6.000 σε σύνολο περίπου 10.000 περιοχών – πρέπει να υπάρξουν ανατιμήσεις, ενώ μόλις στο 20% των περιοχών πρέπει να γίνουν αναπροσαρμογές προς τα κάτω. Το ότι η πλάστιγγα γέρνει υπέρ των ανατιμήσεων δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα για το οικονομικό επιτελείο. 
 
Το μείζον ζήτημα δημιουργείται από το γεγονός ότι οι αυξήσεις πρέπει να γίνουν στις λεγόμενες «φθηνές» περιοχές και ότι οι μειώσεις συνιστώνται στις «ακριβές» περιοχές. Τα πρωτοσέλιδα φοβίζουν από τώρα την κυβέρνηση: «Χαράτσια στο Ίλιο, στο Κερατσίνι και στο Καματερό, «Φοροελαφρύνσεις στους... landlords της Εκάλης και της Φιλοθέης από την... πρώτη φορά Αριστερά».
 
Και να υπήρχε... αντικειμενικός τρόπος αλλαγής των αντικειμενικών αξιών, θα ήταν καλά. Όλη η κτηματαγορά γνωρίζει ότι οι προτάσεις των εκτιμητών έγιναν στο πόδι, ενώ ακόμη και οι ίδιοι οι ειδικοί που κατέθεσαν τις προτάσεις για τις νέες τιμές δεν μπορούν να είναι βέβαιοι για την ορθότητα των προτάσεών τους. 
 
 Πώς βγάζεις προτεινόμενη αξία σε μια περιοχή στην οποία δεν έχουν γίνει καθόλου μεταβιβάσεις ακινήτων το τελευταίο διάστημα, κάτι που σημαίνει ότι δεν υπάρχουν καθόλου συγκριτικά στοιχεία; 
 Πώς καταλήγεις στο πόσο πρέπει να αξίζει ένα ακίνητο στην επαρχία όταν οι μοναδικές αγοραπωλησίες που έχουν καταγραφεί αφορούν «συναλλαγές ανάγκης» και πωλητήρια που προχώρησαν υπό το βάρος τακτοποίησης άμεσων οικονομικών αναγκών;
 
Ασφυκτικό περιθώριο
Έχοντας συγκεντρώσει τις προτάσεις για τις νέες αξίες στο ηλεκτρονικό σύστημα της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας, η κυβέρνηση πρέπει να κάνει τα επόμενα δύο βήματα μέσα σε χρονικά περιθώρια τα οποία στενεύουν ασφυκτικά:
1 Το πρώτο βήμα έχει να κάνει με την οριστικοποίηση των νέων αξιών, αλλά και με τη λήψη οριστικής απόφασης σχετικά με την ενεργοποίησή τους. 
 
Αυτή τη στιγμή οι νέες αξίες βρίσκονται στα χέρια της δευτεροβάθμιας επιτροπής, που έχει συγκροτηθεί για να κάνει ένα πρώτο «ξεσκόνισμα» προκειμένου να εντοπιστούν ακραίες μεταβολές ή μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις εισηγήσεις που έχουν υποβληθεί από τους εκτιμητές για την ίδια ζώνη (σ.σ.: σε κάθε ζώνη υπάρχουν τουλάχιστον δύο διαφορετικές προτάσεις, ενώ σε κάποιες περιοχές, κυρίως στο λεκανοπέδιο, έχει κατατεθεί και τρίτη ή και τέταρτη πρόταση). 
 
Έχει καταστεί σαφές ότι ακόμη και οι προτάσεις της δευτεροβάθμιας επιτροπής δεν είναι δεσμευτικές για την κυβέρνηση, η οποία μπορεί να προχωρήσει σε αλλαγές ανάλογα με το ποιες είναι οι εκτιμήσεις των υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομικών. 
Έτσι η κυβέρνηση έχει τον τελικό λόγο και για το ποιες θα είναι οι μεταβολές σε κάθε περιοχή της χώρας, αλλά και το ποια θα είναι η ημερομηνία ενεργοποίησης των νέων αξιών. 
Αυτό που μπορεί να θεωρηθεί αυτή τη στιγμή ως δεδομένο είναι το ότι οι νέες αξίες δεν θα ισχύσουν αναδρομικά, όπως συνέβη το 2016, αλλά από την ημερομηνία δημοσίευσής τους στο ΦΕΚ.
 
2Το δεύτερο βήμα έχει να κάνει με τον καθορισμό των συντελεστών υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ τόσο του κυρίως φόρου όσο και του συμπληρωματικού. Εκεί έγκειται και όλη η δυσκολία της κυβέρνησης, η οποία αυτή τη στιγμή κινείται κυριολεκτικά σε θολά νερά. 
Για να φτιάξεις συντελεστές, πρέπει να ξέρεις ποιες θα είναι οι περιοχές στις οποίες θα υπάρξει αύξηση της τιμής ζώνης και ποιες θα είναι οι περιοχές στις οποίες θα υπάρξει μείωση. Επίσης πρέπει να υπολογίσεις αν στις περιοχές που θα υπάρξει αύξηση της τιμής ζώνης προκύπτει αυτόματα και αύξηση στον ΕΝΦΙΑ ή όχι για να καταλήξεις στο τελικό δημοσιονομικό κόστος ή όφελος. 
 
Το ένα δεν φέρνει απαραίτητα το άλλο και αυτό έχει να κάνει με τον τρόπο υπολογισμού του κυρίου φόρου του ΕΝΦΙΑ. Μπορεί να αυξηθεί λίγο η αντικειμενική αξία και ο ΕΝΦΙΑ να «εκραγεί», μπορεί όμως και να υπάρξει μια μεγάλη μεταβολή στην τιμή ζώνης και ο ΕΝΦΙΑ να παραμείνει αμετάβλητος.
 
Οι δύσκολες περιοχές
Για προφανείς πολιτικούς λόγους, το ενδιαφέρον των επιπτώσεων θα επικεντρωθεί στις «λαϊκές» περιοχές, όπου αναμένονται οι μεγαλύτερες ποσοστιαίες μεταβολές. 
Ύποπτες για σημαντικές ανατιμήσεις είναι περιοχές όπως το Ίλιον (σ.σ.: σήμερα έχει τιμή ζώνης 750 ευρώ), το Καματερό (επίσης 750 ευρώ), το Αιγάλεω (σήμερα στα 800 ευρώ), η Αγία Βαρβάρα (700 ευρώ), το Περιστέρι (συγκεκριμένες περιοχές του δήμου είναι στα 750 ευρώ), ο Ταύρος (σήμερα στα 850 ευρώ) κ.λπ. 
 
Στην επαρχία οι υποψήφιες περιοχές για ανατιμήσεις στις τιμές ζώνης είναι σαφώς περισσότερες. Σχεδόν σε όλους τους νομούς της χώρας, υπάρχουν περιοχές με τιμή ζώνης της τάξεως των 650-800 ευρώ. 
Μεταξύ αυτών, οι νομοί Λασιθίου, Άρτας, Ηλείας, Χίου, Λέσβου, Πρέβεζας (τόπο καταγωγής του υπουργού Οικονομικών) όπου υπάρχουν τιμές ζώνης της τάξεως των 550 ευρώ), Αργολίδας, Αρκαδίας, Σάμου, Φλώρινας, Λακωνίας, Δράμας, Ορεστιάδας, Γρεβενών, Ζακύνθου, Χαλκιδικής, Τρικάλων και αλλού.
Με τα σημερινά δεδομένα, σε μια περιοχή με σημερινή τιμή ζώνης της τάξεως των 650-700 ευρώ, η ανατίμηση στα επίπεδα των 800-900 ευρώ θα φέρει αύξηση του ΕΝΦΙΑ κατά 10 λεπτά του ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Δηλαδή, για ένα διαμέρισμα 100 τετραγωνικών που σήμερα επιβαρύνεται με 280 ευρώ για ΕΝΦΙΑ η αύξηση θα είναι της τάξεως των 10 ευρώ. 
 
Μεγαλύτερη θα είναι η επιβάρυνση για τα ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές με σημερινή τιμή ζώνης της τάξεως των 900 ευρώ. Αν με τη νέα τιμή «σπάσει» το φράγμα των 1.000 ευρώ, το διαμέρισμα των 100 τετραγωνικών που σήμερα πληρώνει ΕΝΦΙΑ 290 ευρώ, θα φτάσει στα 370 ευρώ, με αύξηση 80 ευρώ. 
Από την άλλη μπορεί σε μια περιοχή με σημερινή τιμή ζώνης 1.200 ευρώ να υπάρξει αύξηση στα 1400 ευρώ και ο ΕΝΦΙΑ να παραμείνει στα ίδια επίπεδα με πέρυσι. 
 
Για να γίνει ο τελικός λογαριασμός, θα πρέπει να μπουν όλες οι μεταβολές σε ένα καλάθι, να ληφθεί υπόψη πόσα ακίνητα υπάρχουν σε κάθε περιοχή και να ληφθεί υπόψη μέχρι και το αν οι φορολογούμενοι στους οποίους ανήκουν αυτά τα ακίνητα δικαιούνται έκπτωση ή απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ.
Με τα δεδομένα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή, ο λογαριασμός του ΕΝΦΙΑ θα αυξηθεί πάνω από τα επιθυμητά επίπεδα των 3,1 δισ. ευρώ (αυτό είναι το ποσό της βεβαίωσης με τον στόχο της βεβαίωσης στα 2,65 δισ. ευρώ). Αυτό σημαίνει ότι θα δημιουργηθεί ένας «δημοσιονομικός χώρος», τον οποίο η κυβέρνηση θα πρέπει να μοιράσει ώστε να περιορίσει στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τις κοινωνικές αντιδράσεις. 
 
Δεδομένου ότι δεν θα... εξαλειφθούν αυτοί που θα ευεργετηθούν λόγω της αυτονόητης μείωσης των τιμών ζώνης, το θέμα είναι το ποιος και πώς θα πληρώσει τελικώς το μάρμαρο. Υποψήφιοι για το... βατόμουρο και του φετινού ΕΝΦΙΑ είναι οι ιδιοκτήτες με περιουσία άνω των 200.000 ευρώ, καθώς το όποιο δημοσιονομικό κενό εκτιμάται ότι μπορεί να καλυφθεί από τον συμπληρωματικό φόρο ακινήτων, ο οποίος βαραίνει σήμερα περισσότερους από 500.000 ιδιοκτήτες. 
 
Δύσκολη αναμφίβολα και αυτή η πολιτική απόφαση. Σαφώς όμως ευκολότερη για τη συγκεκριμένη κυβέρνηση από το να αυξηθεί έως και 10 ευρώ ο ΕΝΦΙΑ στις φτωχογειτονιές της Αθήνας, του Πειραιά ή της υπόλοιπης Ελλάδας.

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.