06/12/2019 07:29:01

Φωτογραφίες που... τραγουδάνε

Φωτογραφίες που... τραγουδάνε - Media
Αρχείο Τάκη Πανανίδη
ΑΥΤΟΠΤΗΣ ΦΩΤΟΜΑΡΤΥΡΑΣ
στην οδό των ονείρων
Σχεδιασμός, επιλογή εικόνων, κείμενα
Άρης Μαραγκόπουλος
Εκδόσεις:
Τόπος
Σελ.: 184

Τόσο το ελληνικό τραγούδι όσο και η ελληνική κοινωνία βρέθηκαν κατά τη δεκαετία του ’60 αντιμέτωποι με τις μεγάλες προκλήσεις – όλες αυτές που έχασε η χώρα τις δυο προηγούμενες δεκαετίες... Από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, που διαδέχτηκε τη μεταξική περίοδο, έως και την ένοπλη λήξη του Εμφυλίου, η Ελλάδα έχασε καθοριστικές ευκαιρίες να συγκροτηθεί, να βρει τον δικό της βηματισμό μέσα στον κόσμο, να αντιμετωπίσει μόνη της τα αδιέξοδά της, να «τα βρει» με τον εαυτό της. Στις αρχές αυτής της δεκαετίας, η χώρα προσπαθούσε απεγνωσμένα να διαχειριστεί με στοιχειώδη αξιοπρέπεια την ένδειά της, τη στιγμή που οι άλλες χώρες της Δυτικής Ευρώπης ανέπτυσσαν ιλιγγιώδεις ταχύτητες… Μέσα σ’ αυτό το κλίμα και με νωπή την αγιάτρευτη πληγή του Εμφύλιου, η πατρίδα μας περιοριζόταν στις ελπίδες και στα όνειρα, με την πραγματικότητα της καλύτερης ζωής χαμένη στα… βάθη ενός νεφελώδους ορίζοντα. Οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου έμοιαζαν περισσότερο έρμαια των εξελίξεων παρά ο σταθερός, καθοριστικός και αποφασιστικός παράγοντας που θα βοηθούσε τον τόπο να ξεφύγει από τις κακοδαιμονίες του. Τα οράματα και τις ελπίδες που γεννούσε εκείνη η εποχή ήρθε να εκφράσει με τον πλέον αντιπροσωπευτικό τρόπο το ελληνικό τραγούδι, στους κόλπους του όποιου γεννήθηκε η δυναμική εκείνη της κοινωνίας που ζητούσε απεγνωσμένα τη λύτρωσή της: να ξεφύγει από τη μετριότητα, τη μιζέρια, την καθυστέρηση. Εκείνη την περίοδο, και με μεγαλύτερη ένταση από κάθε άλλη πολιτική, κοινωνική ή καλλιτεχνική έκφραση, το τραγούδι – μέσα από συγκεκριμένα πρόσωπα και συντελεστές – εξέφρασε με ενάργεια και αμεσότητα το αίτημα για μια καλύτερη και δικαιότερη ζωή για όλους.
Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Τόπος ένα ιδιαίτερο λεύκωμα που μας μεταφέρει στις μουσικές απαρχές της δεκαετίας του ’60, όταν ο Τάκης Πανανίδης, ένας νεαρός ρεπόρτερ, ανακάλυπτε την επαγγελματική του κλίση μέσα από τις καταιγιστικές εξελίξεις στον χώρο του λαϊκού τραγουδιού. Η αφοσίωσή του στο ελληνικό τραγούδι μάς άφησε μια σειρά φωτογραφικών στιγμιοτύπων της εποχής κατά την οποία αυτό ετοίμαζε τη δική του επανάσταση! Έτσι, μέσα από αυτό το φωτογραφικό ταξίδι - ντοκουμέντο, όπου ο φακός αποτυπώνει αυθόρμητες ή και σκηνοθετημένες στιγμές που θα δώσουν το στίγμα τους στην εποχή ως σημεία αναφοράς, παρουσιάζονται «εν τη γενέσει τους» οι πρωταγωνιστές που θα βάλουν ανεξίτηλα τη σφραγίδα τους στο καλλιτεχνικό στερέωμα της εποχής τους αλλά και του μέλλοντός τους. Μέσα από δυο δεκαετίες φωτογραφικών καταγραφών, του ’60 και του ’70, διαβάζει κανείς την ιστορία του τραγουδιού όπου αναδεικνύονται τραγούδια, συνθέτες, τραγουδιστές αλλά και ηθοποιοί που ερμήνευσαν διάφορες επιτυχίες στη μεγάλη οθόνη – μια ολόκληρη εποχή!
Πρόσωπα σαν τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Μάνο Χατζιδάκι σήκωσαν στους ώμους τους τη ριζική ανατροπή και ανανέωση στο λαϊκό τραγούδι δημιουργώντας ένα νέο μουσικό είδος, το όποιο εκτός των άλλων προσέτρεξε και στους ποιητές. Έτσι αναγνωρίζουμε σε διάφορα φωτογραφικά στιγμιότυπα τον Οδυσσέα Ελύτη, τον Γιάννη Ρίτσο και τον Νίκο Γκάτσο. Στην ανανέωση αυτήν, που επηρέασε καθοριστικά τις εξελίξεις στο ελληνικό τραγούδι, συναντούμε μέσα από τον φακό του Πανανίδη και άλλους κορυφαίους του ελληνικού τραγουδιού: συνθέτες όπως οι Τσιτσάνης, Χιώτης, Ζαμπέτας, Ξαρχάκος, Λοΐζος, Μούτσης, Λεοντής, Σαββόπουλος, τραγουδιστές όπως οι Καζαντζίδης, Μπιθικώτσης, Λίντα, Κόκοτας, Μοσχολιού, Μπέλλου, Φαραντούρη, Πουλόπουλος, Βοσκόπουλος, Μαρινέλλα, Μητσιάς κ.ά., στιχουργούς όπως η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος και η Λίνα Νικολακοπούλου, αλλά και ηθοποιούς όπως ο Μάνος Κατράκης, η Ειρήνη Παπά, η Μέλινα Μερκούρη, η Τζένη Καρέζη, ο Δημήτρης Παπαμιχαήλ, η Αλίκη Βουγιουκλάκη, η Έλενα Ναθαναήλ... Βρίσκουμε επίσης διάφορους παράγοντες της δισκογραφίας που καθόρισαν με τις δικές τους επιλογές το τραγούδι όπως ο Λάκης Λαμπρόπουλος, ο Αλέκος Πατσιφάς και ο Τάκης Μάτσας.

Ξενοφών Μπρουντζάκης

 

ΣΧΟΛΙΑ

Το "Π" σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά υβριστικά σχόλια και διαφημίσεις. Τα σχόλια απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των αναγνωστών.