Κληρονομιές με χρέη: Η νέα ασπίδα για τους κληρονόμους και η κρίσιμη προθεσμία του Νοεμβρίου

Μια κληρονομιά μπορεί εύκολα να μετατραπεί από περιουσιακό όφελος σε οικονομική παγίδα, όταν πίσω από ακίνητα, καταθέσεις ή άλλα περιουσιακά στοιχεία κρύβονται δάνεια, οφειλές προς το Δημόσιο και άλλα χρέη. Το νέο κληρονομικό δίκαιο επιχειρεί να αλλάξει αυτή την εικόνα, βάζοντας «φρένο» στη μεταφορά των χρεών στην προσωπική περιουσία του κληρονόμου.

Ταυτόχρονα, όμως, τρέχει μια κρίσιμη προθεσμία για όσους βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με χρεωμένες κληρονομιές. Μέχρι τις 22 Νοεμβρίου 2026 δίνεται δεύτερη ευκαιρία σε συγκεκριμένους κληρονόμους που δεν είχαν αξιοποιήσει εγκαίρως το ευεργέτημα της απογραφής.

Η μεταβατική ρύθμιση αφορά κληρονόμους προσώπων που είχαν αποβιώσει έως τις 22 Μαΐου 2026, όταν δημοσιεύθηκε ο νέος νόμος.

Στην πράξη, πρόκειται για μία τελευταία «έξοδο κινδύνου» για όσους δεν γνώριζαν ή δεν πρόλαβαν να προστατευθούν και ανακάλυψαν ότι μαζί με την περιουσία κληρονόμησαν και έναν λογαριασμό που μπορεί να είναι μεγαλύτερος από την αξία της.

Η δεύτερη ευκαιρία μέχρι τις 22 Νοεμβρίου

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προσφύγουν έως τις 22 Νοεμβρίου στο δικαστήριο και να ζητήσουν τον διορισμό επιμελητή και πραγματογνωμόνων, προκειμένου να γίνει απογραφή της κληρονομιαίας περιουσίας.

Υπάρχουν, ωστόσο, δύο βασικές προϋποθέσεις.

Πρώτον, μέχρι την ημέρα υποβολής της αίτησης δεν θα πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος της προσωπικής περιουσίας του κληρονόμου.

Δεύτερον, δεν θα πρέπει να υπάρχει λόγος έκπτωσής του από το ευεργέτημα της απογραφής.

Με τη διαδικασία αυτή καταγράφεται τι ακριβώς περιλαμβάνει η κληρονομιά, από ακίνητα και καταθέσεις μέχρι δάνεια, φορολογικές υποχρεώσεις και άλλες οφειλές. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δημιουργείται διαχωρισμός ανάμεσα στην περιουσία του θανόντος και σε εκείνη που είχε ήδη ο κληρονόμος.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε περιπτώσεις όπου τα χρέη αποκαλύπτονται εκ των υστέρων. Ένα ακίνητο μπορεί, για παράδειγμα, να συνοδεύεται από οφειλές οι οποίες τελικά ξεπερνούν την πραγματική του αξία.

Τέσσερις μήνες για την αποποίηση

Για όσους δεν θέλουν να αναλάβουν καθόλου μια κληρονομιά, το βασικό «όπλο» παραμένει η αποποίηση.

Ο κληρονόμος έχει προθεσμία τεσσάρων μηνών από τη στιγμή που πληροφορείται ότι καλείται στην κληρονομιά και γνωρίζει τον λόγο της κλήσης του.

Για όσους κατοικούν στο εξωτερικό, το χρονικό περιθώριο φτάνει το ένα έτος.

Εάν υπάρχει διαθήκη ή κληρονομική σύμβαση, η προθεσμία αρχίζει να μετρά από τη δημοσίευσή της.

Γι’ αυτό και η έγκαιρη διερεύνηση της οικονομικής κατάστασης του θανόντος αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η ύπαρξη ενός ακινήτου δεν σημαίνει από μόνη της ότι η κληρονομιά έχει θετική αξία, εάν πίσω του υπάρχουν σημαντικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.

Τι αλλάζει από τις 16 Σεπτεμβρίου

Η μεγαλύτερη αλλαγή, πάντως, έρχεται από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, όταν ενεργοποιείται ο βασικός κορμός του νέου κληρονομικού πλαισίου.

Η κληρονομιαία περιουσία θα διαχωρίζεται από την προσωπική περιουσία του κληρονόμου. Αυτό σημαίνει ότι τα χρέη που άφησε ο θανών δεν θα μπορούν να «κυνηγήσουν» αυτομάτως τα προσωπικά περιουσιακά στοιχεία εκείνου που κληρονομεί.

Ο κληρονόμος δεν θα ευθύνεται με τη δική του περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς, εκτός εάν το δηλώσει ρητά.

Η ίδια η κληρονομιά θα εκκαθαρίζεται ως ξεχωριστό περιουσιακό σύνολο από δικηγόρο-εκκαθαριστή, ο οποίος θα ορίζεται από το δικαστήριο.

Από τα περιουσιακά στοιχεία που άφησε ο θανών θα εξοφλούνται πρώτα οι πιστωτές. Μόνο εφόσον μετά την πληρωμή των χρεών περισσεύει περιουσία, αυτή θα περνά στους κληρονόμους.

Αν, για παράδειγμα, κάποιος αφήσει ακίνητα και καταθέσεις αξίας 200.000 ευρώ αλλά συνολικές οφειλές 250.000 ευρώ, η διαφορά των 50.000 ευρώ δεν θα μετατρέπεται αυτομάτως σε προσωπικό χρέος του κληρονόμου.

Αντίθετα, εάν η περιουσία αξίζει 250.000 ευρώ και οι οφειλές είναι 150.000 ευρώ, θα εξοφλούνται πρώτα τα χρέη και το υπόλοιπο θα αποτελεί την καθαρή κληρονομιά.

Το νέο πλαίσιο αλλάζει έτσι τη βασική φιλοσοφία αντιμετώπισης των χρεωμένων κληρονομιών. Μέχρι να τεθεί πλήρως σε εφαρμογή, όμως, όσοι έχουν παλαιότερες υποθέσεις δεν θα πρέπει να χάσουν από τα μάτια τους την 22η Νοεμβρίου, καθώς για ορισμένους αποτελεί την τελευταία δυνατότητα να προστατεύσουν την προσωπική τους περιουσία.

Διαβάστε επίσης:

Στο ρεύμα η τιμή πέφτει και στο φυσικό αέριο… εκτοξεύεται: Στα 60 ευρώ η MWh, η δεύτερη υψηλότερη από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Η ακρίβεια γεμίζει τα κρατικά ταμεία – Έκρηξη εσόδων από τον ΦΠΑ

«Γερνάει» επικίνδυνα το κράτος – Το υπουργείο Οικονομίας μεταθέτει την έξοδο από το Δημόσιο στα 68 έτη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.