Βιβλίο: Ο παράδεισος που έκρυβε μια κόλαση

Peter Heller
Ο εκπαιδευτής
Μτφρ.: Άγγελος Αγγελίδης
Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου
Σελ.: 266

Οι εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου σταθερά τα τελευταία χρόνια – ανάμεσα στις πολλές εξαιρετικές και προσεγμένες επιλογές τους – εκδίδουν μεταφράζοντας στη γλώσσα μας τα αξιανάγνωστα μυθιστορήματα του Αμερικανού Πίτερ Χέλερ κι έτσι μας έδωσαν την ευκαιρία να γνωρίσουμε έναν σπουδαίο γραφιά που ξέρει να συνδυάζει το σασπένς, την «τεχνική» του page turner και την ανατροπή με την καλοδουλεμένη και καλοκουρδισμένη αφήγηση, τον συμβολισμό, την υπέροχη εικονοποιία, τις ρεαλιστικές περιγραφές της φύσης και της άγριας και τρυφερής πλευράς της. Είναι λοιπόν ένας τεχνίτης της γραφής ο Χέλερ, που σε κάθε του έργο καταφέρνει μια σπάνια πράξη ισορροπίας. Μας χαρίζει γρήγορη δράση, ασθματικό ρυθμό, ίντριγκα και αγωνία και απότομες στροφές στην πλοκή κι όλα αυτά τα διανθίζει με προσεκτική, ζυγισμένη και στοχαστική γραφή για τη φύση και τον άνθρωπο. Με το πολύ επιτυχημένο μυθιστόρημα «Ο αστερισμός του σκύλου» (ήδη μεταφρασμένο σε είκοσι έξι γλώσσες, έχει ήδη γυριστεί, σε σκηνοθεσία του Ridley Scott, η ομώνυμη ταινία βασισμένη στο βιβλίο και αναμένεται σύντομα να προβληθεί στους κινηματογράφους), ο Γιάννης Νικολόπουλος των εκδόσεων του Εικοστού Πρώτου μας σύστησε πριν από τρία χρόνια αυτόν τον έξοχο πολυβραβευμένο συγγραφέα κι έκτοτε έθεσε σε κυκλοφορία και κάποια από τα θαυμάσια άλλα του, όπως τα συγκλονιστικά «Το ποτάμι» και «Ο ζωγράφος», και μόλις πρόσφατα εξέδωσε και το παρόν μυθιστόρημα «Ο εκπαιδευτής», το οποίο ήδη διαβάζεται και συζητιέται το φετινό καλοκαίρι και αποτελεί μια άτυπη συνέχεια του μυθιστορήματος «Το ποτάμι», μια και πρωταγωνιστής και στα δύο είναι ο Τζακ. Ο Τζακ, που στο δυνατό σαν ατσάλινη γροθιά «Ποτάμι», μαζί με τον στενό του φίλο Γουίν και με κοινές αγάπες να τους ενώνουν (διάβασμα, ψάρεμα και αγάπη για τα βουνά) αποφάσισε να διασχίσει με κανό τον ποταμό Μασκβά στον βόρειο Καναδά. Οι δύο ήρωες έκαναν σχέδια για ειδυλλιακές διακοπές και κατέληξαν να κινδυνεύσουν και τα σχέδιά τους να γυρίσουν ανάποδα κι όλα να ανατραπούν σε μια καθηλωτική ιστορία επιβίωσης και ήττας μέσα στη μανιασμένη φύση στο κέντρο της οποίας το καλό μπήκε σε επίπονη μάχη με το κακό.

Εδώ, στο παρόν μυθιστόρημα, ο Τζακ κάνει ένα επόμενο βήμα, βαρύ βήμα σαν να σέρνει αλυσίδα κατάδικου και κυριολεκτικά σέρνοντας μια ψυχολογική πένθιμη αλυσίδα. Τον συναντάμε στο Καταφύγιο Αλκυόνα. Μόνος πλέον ο Τζακ, μια και ο κολλητός του φίλος Γουίν έχει φύγει απ’ τη ζωή με τραγικό τρόπο, μόνος και τσακισμένος ψυχολογικά, έχοντας κι έναν αδιάκοπο εσωτερικό πόνο και για τον θάνατο της μητέρας του μερικά χρόνια πριν όταν ο ίδιος ήταν παιδί. Ο πρωταγωνιστής λοιπόν, για να θεραπεύσει την οδύνη και το μετατραυματικό στρες που βιώνει, αφήνει τον πατέρα του (τον Μπαμπά) στο οικογενειακό τους ράντσο, είναι καλοκαίρι και ψάχνει μια ευκαιρία να κάνει μια νέα μικρή αρχή, να βρει έναν τρόπο να σταθεί στα πόδια του και, χωρίς να πάψει να αισθάνεται ενοχές για τους αδόκητους θανάτους των δύο αγαπημένων του προσώπων, δράττει της ευκαιρίας που του προσφέρεται να εργαστεί ως εκπαιδευτής ψαρέματος στο πολυτελές Καταφύγιο Αλκυόνα κάπου στο Κολοράντο, βλέποντάς το ως μια ενδιαφέρουσα δουλειά με ικανοποιητικές απολαβές κι ως έναν τρόπο επιστροφής σε μια κάποια κανονικότητα. Ο διευθυντής Κερτ Τζένσεν του εξηγεί και του θέτει όρους και κανόνες και του αναθέτει να εκπαιδεύσει την Άλισον Κ. μια διάσημη τραγουδίστρια, να της κουβαλάει τον εξοπλισμό και να την καθοδηγεί. Ο Τζακ συναντά την Άλισον και εντυπωσιάζεται από την ομορφιά της αλλά κυρίως από τη γήινη και σεμνή συμπεριφορά της. Το ειδυλλιακό περιβάλλον του καταφυγίου, η γνωριμία με την Άλισον, τα νέα του καθήκοντα, η φύση, ο ήχος του νερού απ’ το ποτάμι μοιάζουν να έχουν ευεργετική επίδραση στην ψυχολογία του νεαρού Τζακ ενώ την ίδια στιγμή τα κρούσματα του ιού στην κοντινή πόλη αρχίζουν να αυξάνονται (η ιστορία εκτυλίσσεται μετά την εμφάνιση της COVID-19), αλλά ο διευθυντής Τζένσεν τον διαβεβαιώνει (όπως διαβεβαιώνει και τους επισκέπτες του καταφυγίου) πως δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας, αφού στο Καταφύγιο Αλκυόνα έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα. Η εκπαίδευση της Άλισον ξεκινά. (Οι εικόνες στο ποτάμι και στην ύπαιθρο είναι μαγευτικές). Οι δυο τους γνωρίζονται βήμα βήμα μέσω των συνομιλιών τους και σύντομων αναφορών στο παρελθόν. Κάποια στιγμή, εν ώρα ψαρέματος, η Άλισον παραβιάζει τον ιδιωτικό χώρο κυνηγώντας μια χρυσαφένια πέστροφα και τότε ακούγεται ένας πυροβολισμός. Η ευθύνη για τον παραλίγο θανάσιμο τραυματισμό της Άλισον φυσικά πέφτει στον Τζακ κι από κει και πέρα κάτι αρχίζει να αλλάζει στην ατμόσφαιρα και αρχίζουν να συμβαίνουν διάφορα περίεργα πράγματα. Μια νύχτα, από κάπου ακούγεται μια γυναικεία κραυγή. Το τοπίο γύρω δεν μοιάζει το ίδιο ειδυλλιακό όσο πριν. Υπάρχουν κάμερες σε αρκετά σημεία, υπάρχει μια άλλη τεράστια πύλη εκτός από τη βασική πύλη του καταφυγίου κι ένας φράχτης ενώνεται με τον φράχτη του καταφυγίου. Ο Τζακ παρατηρεί μια μυστηριώδη κίνηση οχημάτων τθς νυχτερινές ώρες στον αυτοκινητόδρομο. Σε μια από τις βόλτες του, βρίσκει μια μπότα μισοθαμμένη στο χώμα η οποία λίγες μέρες μετά εξαφανίζεται. Η συμπεριφορά κάποιων εκ των επισκεπτών τού φαίνεται αλλόκοτη, κάτι μοιάζουν να κρύβουν ή να φοβούνται. Κι όταν κάνει ερωτήσεις στον διευθυντή ή στο προσωπικό σχετικά με κάποιες από τις λειτουργίες του κτιρίου ή σχετικά με το τι συνέβη στον προκάτοχό του, δεν δίνονται απαντήσεις. Ο νεαρός εκπαιδευτής διαπιστώνει πως ενώ θα περίμενε να βρει καταφύγιο στον χώρο του καταφυγίου δουλεύοντας και ψαρεύοντας, τελικά πέφτει έξω. Από εκπαιδευτής γίνεται ερευνητής ώστε να ανακαλύψει τί μυστήριο και τι το τρομακτικό τελικά συμβαίνει πίσω από το φαινομενικά καθόλα νόμιμο, οργανωμένο και ευπρεπές Καταφύγιο Αλκυόνα. Ο Τζακ παραμένει ψύχραιμος παρά το γεγονός ότι οι υποψίες του πως κάτι δεν πάει καλά αρχίζουν να ενισχύονται και στην πορεία να επιβεβαιώνονται. Είναι επιδέξιος και παρατηρητικός, ζυγίζει αλλαγές και βλέμματα και ύπουλες σιωπές συνενοχής. Κάπου αλλού, σε κάποιο άλλο σημείο μέσα στην έκταση του καταφυγίου, λαμβάνει χώρα μια σειρά περίεργων θεραπειών και ουσιαστικά αυτό που συμβαίνει εκεί και αυτό που ο Τζακ αντικρίζει με τα ίδια του τα μάτια, ξεπερνάει κάθε αρρωστημένη φαντασία.

Δεν θα πούμε περισσότερα, δεν θα κάνουμε spoiler, θα αφήσουμε τον αναγνώστη να γίνει συνοδοιπόρος του Τζακ μέσα σ’ αυτό το παραδεισένιο τοπίο που αποδεικνύεται ότι κρύβει μέσα του μια πραγματική κόλαση και να μαγευτεί από την απαράμιλλη πρόζα του Πίτερ Χέλερ, που καταφέρνει να συνδυάσει ευρηματικά την ανατροπή, το στοιχείο θρίλερ και τη δυστοπία με την υψηλής ποιότητας στοχαστική και ποιητική αφήγηση προσδίδοντας αυθεντικότητα στον πλούτο των λεπτομερειών που παρέχει για τη σαγηνευτική άγρια φύση – απόφοιτος του Εργαστηρίου Συγγραφέων της Αϊόβα ο Χέλερ, έχει πραγματοποιήσει αποστολές με καγιάκ, οπότε οι εμπειρίες του και οι εικόνες που έχει αιχμαλωτίσει με το βλέμμα και την ψυχή βγαίνουν με φυσικότητα και απόλυτη ζωντάνια στο χαρτί. Ο Άγγελος Αγγελίδης χαρίζει μια ωραιότατη μετάφραση σ’ αυτό το έξοχο λογοτεχνικό θρίλερ που είναι βέβαιο ότι θα ριζώσει για καιρό στο μυαλό του αναγνώστη και θα τον βάλει σε πειρασμό να ανακαλύψει και τα υπόλοιπα συνταρακτικά έργα του Χέλερ που εκδόθηκαν ήδη στα ελληνικά και αναμένεται μελλοντικά να εκδοθούν.

Διαβάστε επίσης:

Τα καλοκαίρια που μας χάρισαν τα βιβλία

Βιβλίο: Το υπουργείο της πιο αθόρυβης κρίσης

Έξι ελληνικά βιβλία για το φετινό καλοκαίρι

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.