Στεγαστική ασφυξία: Χιλιάδες σπίτια μένουν κλειστά, ενώ τα ενοίκια καταπίνουν τα εισοδήματα των νοικοκυριών στην Ελλάδα

Η Ελλάδα διαθέτει χιλιάδες κενές κατοικίες, αλλά για ένα ολοένα μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας η εξασφάλιση αξιοπρεπούς στέγης μετατρέπεται σε οικονομικό εφιάλτη. Την ώρα που περίπου ένα στα τρία σπίτια παραμένει κενό, έξι στους δέκα ενοικιαστές αναγκάζονται να διαθέτουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για να καλύψουν τις στεγαστικές τους ανάγκες.

Η αντίφαση αυτή αποτυπώνεται στη νέα τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ, η οποία αναδεικνύει τις βαθιές ανισορροπίες της ελληνικής αγοράς ακινήτων. Οι τιμές έχουν ξεπεράσει τα επίπεδα πριν από την οικονομική κρίση, τα ενοίκια συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, ενώ οι μισθοί και τα διαθέσιμα εισοδήματα αδυνατούν να ακολουθήσουν.

Το αποτέλεσμα είναι η κατοικία να απορροφά κατά μέσο όρο το 34,6% του διαθέσιμου εισοδήματος των ελληνικών νοικοκυριών, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση περιορίζεται στο 18,9%. Πρόκειται για τη δυσμενέστερη επίδοση μεταξύ των κρατών-μελών, που αναδεικνύει το μέγεθος της στεγαστικής πίεσης.

Πίσω από το εντυπωσιακό ποσοστό των κενών κατοικιών κρύβεται μια διαφορετική πραγματικότητα. Μεγάλο μέρος τους βρίσκεται στην περιφέρεια, μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου συγκεντρώνονται οι περισσότερες ανάγκες.

Στην Αττική, όπου η ζήτηση είναι ιδιαίτερα αυξημένη, το ποσοστό κενών κατοικιών είναι το χαμηλότερο στη χώρα. Παράλληλα, η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και η παραμονή ακινήτων εκτός αγοράς λόγω εκκρεμοτήτων με «κόκκινα» δάνεια περιορίζουν ακόμη περισσότερο τις επιλογές των ενοικιαστών.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η οικοδομική καθίζηση της προηγούμενης δεκαετίας. Η κατασκευή νέων κατοικιών κατέρρευσε στα χρόνια της κρίσης και άρχισε να ανακάμπτει ουσιαστικά μετά το 2018, αφήνοντας πίσω της ένα γερασμένο στεγαστικό απόθεμα.

Από το 2017 οι τιμές των κατοικιών ακολουθούν σταθερά ανοδική πορεία, με ετήσιες αυξήσεις που τα τελευταία χρόνια προσεγγίζουν το 10%. Αντίστοιχη πίεση καταγράφεται στα ενοίκια, με τον σχετικό δείκτη να αυξάνεται κατά 10% το 2025.

Η άνοδος αυτή περιορίζει δραστικά την οικονομική δυνατότητα των νοικοκυριών να αγοράσουν ή να νοικιάσουν κατοικία, πλήττοντας ιδιαίτερα τους νέους, τους ανέργους και τις μονογονεϊκές οικογένειες.

Την ίδια στιγμή, η στεγαστική πίστη παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα προ κρίσης επίπεδα. Οι νέες εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων έφτασαν το 2025 τα 2,1 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 15 δισ. ευρώ το 2007.

Ο κίνδυνος να επιδοτείται τελικά η ακρίβεια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επισήμανση του ΙΟΒΕ για τα στεγαστικά προγράμματα επιδότησης της ζήτησης, όπως το «Σπίτι μου».

Όταν η προσφορά κατοικιών παραμένει περιορισμένη, η πρόσθετη αγοραστική δύναμη που δημιουργούν τέτοιες παρεμβάσεις μπορεί να μεταφερθεί εν μέρει στις τιμές των ακινήτων, περιορίζοντας το πραγματικό όφελος για τους δικαιούχους.

Το στεγαστικό, επομένως, δεν αντιμετωπίζεται μόνο με επιδόματα και φθηνότερα δάνεια. Χρειάζεται να επιστρέψουν στην αγορά κλειστά ακίνητα, να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να δημιουργηθεί ουσιαστικό απόθεμα κοινωνικής στέγης.

Διαφορετικά, οι ενισχύσεις θα εξακολουθούν να κυνηγούν τις αυξήσεις των τιμών, με τους ενοικιαστές να πληρώνουν κάθε χρόνο όλο και ακριβότερα το δικαίωμα σε μια κατοικία.

Διαβάστε επίσης:

Πέντε συλλήψεις από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για απάτη ΦΠΑ – Ερευνες και στην Ελλάδα

Eurostat: Επιβεβαιώνει πληθωρισμό 5,1% στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο

Πιερρακάκης στο CNN: Στήριξη των πολιτών εντός δημοσιονομικού πλαισίου – Στοίχημα για την Ευρώπη η τραπεζική ενοποίηση

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.