63o Φεστιβάλ Καννών: Μια όχι και τόσο καλή χρονιά. Δεν έχει να κάνει απλά με το αν η φετινή χρονιά είχε ή όχι «καλές ταινίες». Η αφλογιστία του Φεστιβάλ των Καννών δείχνει να γεννά μερικά πιο ουσιώδη κι ενδιαφέροντα ερωτήματα

Δεν έχει να κάνει απλά με το αν η φετινή χρονιά είχε ή όχι «καλές ταινίες». Η αφλογιστία του Φεστιβάλ των Καννών δείχνει να γεννά μερικά πιο ουσιώδη κι ενδιαφέροντα ερωτήματα

Όπως και τα γαλλικά κρασιά, έτσι και το μεγαλύτερο γαλλικό φεστιβάλ δείχνει να έχει καλές και λιγότερο καλές χρονιές. Για τις Κάννες η φετινή υπήρξε μια από τις χειρότερες της πρόσφατης μνήμης, με τις ταινίες να κινούνται υποτονικά, το buzz να απουσιάζει και τα βραβεία, όπως τελικά δόθηκαν, να μην ενθουσιάζουν παρά όσους ήταν αποφασισμένοι να ενθουσιαστούν. Κι αν ο Χρυσός Φοίνικας πήγε στην ταινία «Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives», του Ταϊλανδού Απιτσατπόνγκ Βερεσεθακούλ, η απόφαση ελάχιστα δείχνει να επιβραβεύει την ίδια την ταινία, αλλά μάλλον αποκαλύπτει άλλα πράγματα. Πώς για παράδειγμα ο Απιτσατπόνγκ πλασάρεται εδώ και χρόνια από τις Κάννες, και όχι μόνο, ως ο επόμενος «μεγάλος» δημιουργός ή πώς η κριτική επιτροπή συχνά μπαίνει στον πειρασμό να απονείμει τα βραβεία με τρόπο πολιτικό κι όχι αμιγώς κινηματογραφικό. Αν η Ταϊλάνδη, ας πούμε, δεν διένυε μια από τις πιο ταραγμένες περιόδους της ιστορίας της τα τελευταία χρόνια, θα έπαιρνε άραγε ο ταϊλανδός σκηνοθέτης τον Φοίνικα; Ή αν ο Αμπάς Κιαροστάμι δεν ήταν Ιρανός, η Ζιλιέτ Μπινός θα κέρδιζε το βραβείο γυναικείας ερμηνείας για μια αδιάφορη ταινία; Η συγκυρία της φυλάκισης του Τζαφάρ Παναχί και της απεργίας πείνας που ξεκίνησε στην διάρκεια του Φεστιβάλ φαίνεται πως έδωσε αποφασιστική ώθηση στην υποψηφιότητα της Ζιλιέτ. Και τα ερωτήματα δεν σταματούν βεβαίως εδώ: Η βράβευση του «A Screaming Man», του Μαχαράτ-Σαλέχ Χαρούν, με το βραβείο της Επιτροπής θα ερχόταν αν η ταινία δεν ήταν γυρισμένη στο Τσαντ –φυσικά με γαλλικά κεφάλαια–, μια από τις φτωχότερες χώρες του πλανήτη; Και τέλος, τι στ’ αλήθεια σκέφτονταν τα μέλη της κριτικής επιτροπής όταν απένειμαν το βραβείο σκηνοθεσίας στο «Tournee» του Ματιέ Αμαλρίκ, μια ταινία που προβλήθηκε στην αρχή του Φεστιβάλ και που το πλασάρισμά της στο Διαγωνιστικό έκανε τους πάντες να ξύνουν τα κεφάλια τους με απορία, μέχρις ότου την ξέχασαν ολοκληρωτικά την επόμενη μέρα; Από την άλλη, υπήρξαν και βραβεύσεις που έμοιαζαν λογικές. Το Μεγάλο Βραβείο στο «Des Hommes et Des Dieux», του Ξαβιέ Μποβουά, για παράδειγμα, ήρθε να επιβραβεύσει ένα φιλμ που έπαιξε το παιχνίδι μόνο με την κινηματογραφική του αξία. Η αληθινή ιστορία μιας ομάδας μοναχών, που ανάμεσα σε εθνική και θρησκευτική ένταση αποφασίζουν να παραμείνουν στο μοναστήρι που κατοικούν στη Βόρεια Αφρική, ακόμη κι αν αυτό τους στοιχίσει τη ζωή τους, ήταν το πιο ολοκληρωμένο φιλμ του Φεστιβάλ κι αυτό που δικαιωματικά άξιζε τον Χρυσό Φοίνικα. Το «Poetry», του Λι Τσανγκ Ντονγκ, για την ιστορία μιας ηλικιωμένης γυναίκας που ανακαλύπτει την ποίηση αλλά και τη σκληρότητα της ζωής και το οποίο κέρδισε το βραβείο σεναρίου, ήταν επίσης μια δίκαιη επιλογή. Όσο για το βραβείο ερμηνείας στον Χαβιέ Μπαρδέμ στο «Biutiful», του Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιαρίτου –το οποίο μοιράστηκε με τον Έλιο Τζερμάνο του «La Nostra Vita»–, ήταν επίσης αναμενόμενο, καθώς ο Χαβιέ έδωσε μια εξαιρετική ερμηνεία, έστω κι αν η ταινία ήταν λίγο-πολύ άθλια. Εν τέλει όμως, σε ένα φεστιβάλ σαν αυτό των Καννών, το πού θα δοθούν τα βραβεία δεν είναι αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Οι Κάννες δεν είναι απλά ένας «διαγωνισμός» ανάμεσα στους καλύτερους, όσο ένας σχετικά ακριβής τρόπος για να πάρεις τον σφυγμό του παγκόσμιου σινεμά της κάθε χρονιάς. Και δυστυχώς η υγεία του φέτος δείχνει κλονισμένη. Από την αρχή ήταν σαφές ότι το πρόγραμμα δεν προϊδέαζε για σπουδαία πράγματα, όμως, το έχουμε ξαναπεί, ένα μεγάλο μέρος της επιτυχίας των Καννών είναι η ικανότητά τους να σε εκπλήσσουν. Φέτος δυστυχώς οι περισσότερες από τις εκπλήξεις ήταν μάλλον αρνητικές. Ακόμη και στα παράλληλα προγράμματα, όπως για παράδειγμα το «Un Certain Regard», που πέρσι κόντραρε στα ίσια το Διαγωνιστικό ή το δεκαπενθήμερο των σκηνοθετών που θέλει να είναι το «αντίπαλο δέος», δυσκολευτήκαμε να ανακαλύψουμε φιλμ που να μπορούν να σταθούν κι εκτός του πλαισίου ενός φεστιβάλ. Οπότε το σημαντικότερο ερώτημα που προκύπτει, κοιτάζοντας πίσω την 63η διοργάνωση, δεν είναι το πώς ή το γιατί των βραβείων, όσο το πώς και το γιατί της ίδιας της επιλογής: Ο τρόπος με τον οποίο το Φεστιβάλ στηρίζει με αδικαιολόγητη πίστη τα «μεγάλα ονόματα» («Ο ψεύτης ήλιος» του Νικίτα Μιχάλκοφ δεν είχε ας πούμε καμιά θέση στο Διαγωνιστικό) ή ο τρόπος που κάνει σταθερά πολιτική υπέρ των γαλλικών επενδύσεων στο παγκόσμιο σινεμά – η πλειονότητα των ταινιών του Φεστιβάλ είχε και γαλλικά κεφάλαια. Δυστυχώς τέτοιου είδους θέματα και ερωτήματα είναι πιο ουσιώδη και πάνε πέρα από το απλοϊκό «φέτος δεν είχε καλές ταινίες». Αυτά είναι μερικά από τα ζητήματα που θα πρέπει να απασχολήσουν τους ανθρώπους του Φεστιβάλ, σε αυτά καλούνται να απαντήσουν οι Κάννες και ο τρόπος που θα το κάνουν θα παίξει σημαντικό ρόλο στο αν θα συνεχίσουν να είναι το σημαντικότερο κινηματογραφικό φεστιβάλ του πλανήτη και για τα επόμενα 63 χρόνια.

ΟΙ ΠΡΕΜΙΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Τηλεόραση απλωμένη σε διάρκεια ταινίας, δυο από τα χειρότερα φετινά δείγματα του αμερικανικού εμπορικού σινεμά και μια μέτρια επανέκδοση. Αυτή πρέπει να είναι η πιο φτωχή κινηματογραφική εβδομάδα της χρονιάς.

Sex and the City 2, του Μάικλ Πάτρικ Κινγκ.

Τι κι αν η Κάρι τελικά έβαλε το στεφάνι στην πρώτη κινηματογραφική ταινία της κοριτσίστικης σειράς; Οι μεγαλοκοπέλες επιστρέφουν, κι αυτή τη φορά «θα ζήσουν μια απίθανη, ηλιοκαμένη περιπέτεια μακριά από τη Νέα Υόρκη. Μια απόδραση που έρχεται τη στιγμή που οι τέσσερις φίλες βρίσκονται αντιμέτωπες και προσπαθούν να διαχειριστούν τους παραδοσιακούς ρόλους του γάμου, της μητρότητας και όχι μόνο… Άλλωστε, κάποιες φορές έχεις απλά ανάγκη να δραπετεύσεις με τα κορίτσια». Τι μου λες;

Ένα τρελό τζακούζι, του Στιβ Πινκ.

Τέσσερις losers φίλοι επιστρέφουν στη δεκαετία του ’80 μετά από μια βραδιά σε ένα τζακούζι, σε μια από τις πιο ανόητες ιδέες που διαβάσαμε ποτέ σε υπόθεση ταινίας.

Τριχωτή επίθεση, του Ρότζερ Καμπλ.

Τα ζώα ενός δάσους τα βάζουν με έναν κτηματομεσίτη που θέλει να χτίσει έναν οικισμό στο «σπίτι» τους. Καιρός θα ήταν να τα βάλουν και με τους σεναριογράφους του Χόλιγουντ.

Επανέκδοση: Δέκα μικροί νέγροι, του Τζορτζ Πόλοκ.

Από βιβλίο της Αγκάθα Κρίστι, αλλά δίχως τα λαμπρά καστ που έχουμε συνηθίσει σε ταινίες του Ηρακλή Πουαρό. Παρ’ όλα αυτά συμπαθές, αλλά κυρίως χάρη στο σενάριο, δηλαδή το βιβλίο.

Γιώργος Ν. Κορωναίος