Τελευταία… αφορμή για το κύμα αιματηρών ταραχών στην Αίγυπτο στάθηκαν ένα προεδρικό διάταγμα που έδινε «υπερεξουσίες» στον Μοχάμετ Μόρσι και ένα νέο Σύνταγμα που, σύμφωνα με τις καταγγελίες των αντιπάλων του προέδρου, φέρει τη σφραγίδα του Ισλάμ.

Τελευταία… αφορμή για το κύμα αιματηρών ταραχών στην Αίγυπτο στάθηκαν ένα προεδρικό διάταγμα που έδινε «υπερεξουσίες» στον Μοχάμετ Μόρσι και ένα νέο Σύνταγμα που, σύμφωνα με τις καταγγελίες των αντιπάλων του προέδρου, φέρει τη σφραγίδα του Ισλάμ.

Πίσω όμως από τη φαινομενικά «απλή» εξίσωση που θέλει από τη μια πλευρά τους ισλαμιστές και από την άλλη τους λεγόμενους «κοσμικούς»… συντελείται ταυτόχρονα μια σειρά από σφοδρά μπρα-ντε-φερ σε πολλά, διαφορετικά, επίπεδα. Ο Μόρσι βρίσκεται αντιμέτωπος με μια πρόσκαιρα ενωμένη αντιπολίτευση, που περιλαμβάνει από «αριστερούς» και χριστιανούς μέχρι φιλελεύθερους και νοσταλγούς του Χόσνι Μουμπάρακ, ενώ την ίδια ώρα προσπαθεί να κατευνάσει τα πνεύματα στους κόλπους των ισλαμιστών, που διχάζονται με τη σειρά τους ανάμεσα σε «μετριοπαθείς» και «σκληροπυρηνικούς»… και στο βάθος, μην το ξεχνάμε, μαίνεται μια διαρκής – υπόγεια – κόντρα με τον στρατό.
Εν συντομία, το διάστημα που προηγήθηκε, στη συντακτική εθνοσυνέλευση, άναψαν τα αίματα ανάμεσα στην πλειοψηφία (τους «μετριοπαθείς» πλέον ισλαμιστές Αδελφούς Μουσουλμάνους και τους «υπερορθόδοξους» Σαλαφιστές) και τους υπόλοιπους.

Υπερεξουσίες
Η κόντρα επί του νέου Συντάγματος οδήγησε τα μη ισλαμικά κόμματα να μποϊκοτάρουν τη συζήτηση καταγγέλλοντας τους ισλαμιστές ότι επιβάλλουν τη δική τους «κοσμοθεωρία» στο κείμενο. Την ίδια ώρα, ο Μόρσι εξέδωσε ένα διάταγμα, το οποίο του έδινε «υπερεξουσίες» κυρίως έναντι των δικαστών απαγορεύοντας την όποια παρέμβασή τους στη διαδικασία σύνταξης του Συντάγματος. Ο Αιγύπτιος πρόεδρος υποστήριζε ότι το διάταγμα – το οποίο τελικά ακύρωσε – θα ίσχυε μόνο έως ότου ολοκλήρωνε η εθνοσυνέλευση το έργο της. Η κίνηση αυτή, καθώς και το γεγονός ότι το μποϊκοτάζ της αντιπολίτευσης δεν οδήγησε στη διακοπή των εργασιών της εθνοσυνέλευσης αλλά, αντιθέτως, ο Μόρσι επέμεινε στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος επί του νέου Συντάγματος στις 15 Δεκεμβρίου, πυροδότησαν το νέο ξέσπασμα στους δρόμους αλλά και βίαιες συγκρούσεις με τους υποστηρικτές των Αδελφών Μουσουλμάνων, οδηγώντας πολλούς να προειδοποιούν ακόμη και για επικείμενο εμφύλιο. Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη.
Ας ξεκινήσουμε από τα «φλέγοντα». Τι προβλέπει το προσχέδιο Συντάγματος που επεξεργάστηκε η «λειψή» εθνοσυνέλευση και προκαλεί αντιδράσεις; Δηλώνεται ότι «οι αρχές του ισλαμικού νόμου» (σαρία) αποτελούν τη «βασική νομοθετική πηγή» και πως η επίσημη θρησκεία του κράτους είναι το Ισλάμ… αυτό όμως ίσχυε και επί Χόσνι Μουμπάρακ ενώ στο νέο κείμενο προβλέπεται ότι οι αρχές του χριστιανισμού και του ιουδαϊσμού αποτελούν «βασική νομοθετική πηγή» για τους Αιγύπτιους χριστιανούς και εβραίους. Επιπλέον, η κυβέρνηση Μόρσι σημειώνει ότι δεν πέρασε τελικά η πρόταση των «σκληρών» που ήθελαν να αντικατασταθεί ο όρος «αρχές» με τον όρο «κανόνες».
Αρκεί αυτός ο συμβιβασμός; Προφανώς όχι… και η αντιπολίτευση δεν έχει άδικο όταν φωνάζει ότι, για παράδειγμα, δεν προβλέπεται πουθενά η ισότητα των δύο φύλων ή ότι το άρθρο περί «στήριξης των οικογενειακών αρχών» είναι πιθανό να χρησιμοποιηθεί για τον περιορισμό ελευθερίας της έκφρασης. Όμως, ούτε και τα μη ισλαμικά κόμματα έδειξαν διάθεση «συμβιβασμού» σε οποιοδήποτε επιμέρους ζήτημα. Όπως υπογραμμίζουν αναλυτές, τα όσα διαδραματίστηκαν στη συντακτική εθνοσυνέλευση ανέδειξαν το γεγονός ότι ο Μόρσι βρίσκεται, μεταξύ άλλων, παγιδευμένος ανάμεσα στους «πολιτικούς» ισλαμιστές και σε όσους αδυνατούν να δουν πέρα από τη θρησκευτική διάσταση (κυρίως Σαλαφιστές του κόμματος Αλ Νουρ που αναδείχθηκε δεύτερο στις εκλογές κερδίζοντας 25% των εδρών). Πράγματι, η κόντρα ανάμεσα στους τελευταίους δυσκολεύει εξαιρετικά τη θέση του Μόρσι.
Όσο για το προεδρικό διάταγμα… και εκεί θα μπορούσε κανείς να προκρίνει μια πιο «ψύχραιμη» προσέγγιση, παρά το γεγονός ότι η κίνηση Μόρσι αποδείχτηκε τεράστιο λάθος τακτικής. Το διάταγμα είχε ως βασικό στόχο την εξουδετέρωση των δικαστών, τους οποίους ο Μόρσι είχε κάθε λόγο να αντιμετωπίζει καχύποπτα. Το δικαστικό σώμα αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα «απομεινάρια» του καθεστώτος Μουμπάρακ και στο πρόσφατο παρελθόν απέδειξε την πίστη του στην παλαιά τάξη πραγμάτων, διαλύοντας, για ένα τεχνικό ζήτημα, το πρώτο δημοκρατικά εκλεγμένο Κοινοβούλιο.
Ωστόσο, παρά τους όποιους δικαιολογημένους φόβους, η «προληπτική» κίνηση Μόρσι έδωσε το πάτημα που περίμεναν οι αντίπαλοί του για να τον κατηγορήσουν για αυταρχισμό οδηγώντας σε συσπείρωση όλες τις –ετερόκλητες – αντιπολιτευόμενες δυνάμεις υπό την ομπρέλα του Εθνικού Μετώπου Σωτηρίας…

Αίσθημα αβεβαιότητας
Το «ολίσθημα» του Μόρσι δεν κινδυνεύει μόνο να ακυρώσει το «ηθικό πλεονέκτημα» των επί 84 χρόνια κυνηγημένων Αδελφών Μουσουλμάνων αλλά, κυρίως, αναζωπυρώνει το αίσθημα αβεβαιότητας που, στην πραγματικότητα, δεν ωφελεί καμία απολύτως πολιτική δύναμη. Απόδειξη; Η έκρυθμη κατάσταση που πυροδοτήθηκε οδήγησε τον πρόεδρο να ζητήσει τη… συνδρομή τού – μέχρι τότε σιωπηλού, αλλά τελικά διόλου παραιτημένου – στρατού, που δεν πρόκειται να αφήσει ανεκμετάλλευτο αυτό το «παράθυρο ευκαιρίας».

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.