Σύνοψη: Τέσσερις κοπέλες οι οποίες ζουν σ’ ένα αγρόκτημα στη βόρεια Γερμανία, μπλέκουν τις ιστορίες τους στον χρόνο, όχι όμως και στον χώρο. Τις χωρίζουν δεκαετίες, τις ενώνει ο τόπος στον οποίον ζουν και μεγαλώνουν. Από τις αρχές του 20ου αιώνα ως σήμερα, η σκηνοθέτης παρακολουθεί, μέσα από τα μάτια των κοριτσιών την ιστορία μιας χώρας.

Σκηνοθεσία: Μάσα Σιλίνσκι

Παίζουν: Χάνα Χεκτ, Λουΐζε Χάιερ, Σούζαν Γουέστ, Λένα Ουργκεντόφσκι

Πώς να μιλήσεις για τον «Ήχο της πτώσης», όταν αυτός, όπως αποδεικνύει η νέα Γερμανίδα σκηνοθέτης Μάσα Σιλίνσκι, είναι η σιωπή και μόνον με τις αισθήσεις μπορείς να τον αφουγκραστείς; Αναλόγως δύσκολη είναι και η ανάγνωση της ίδιας της ταινίας και ίσως ο καλύτερος τρόπος να την ερμηνεύσεις να είναι το ίδιο το άφημα στο λυτρωτικό, κάποιες φορές, ένστικτο. Να βυθιστείς στην καρέκλα σου και να απολαύσεις τις εικόνες της. Εάν προσπαθήσεις να λύσεις το σταυρόλεξο των τεσσάρων ιστοριών, που μπλέκονται μεταξύ τους στον χρόνο, τότε μάλλον θα φας τα μούτρα σου. Ναι, μια ταινία, η τέχνη γενικότερα, αποτελεί ένα είδος γρίφου, που όσο μεγαλύτερο μέρος του επιλύουμε, τόσο μεγαλύτερη είναι η απόλαυση την οποία δοκιμάζουμε. Σα να συμπληρώνεται ένα παζλ μπροστά στα μάτια μας. Με αυτό το κριτήριο, μην ψάχνετε ιδιαίτερη γνώση του φιλμ και των όσων κρύβονται στα σπλάχνα του. Σίγουρα, οι απορίες θα περισσεύουν, ωστόσο μπορεί κάποιος να το παρακολουθήσει, αφήνοντας το «άρρητο» (αυτό που δεν λέγεται) να μιλήσει μέσα του.

Θα μας πει ότι, έστω και με μπλεγμένα τα πρόσωπα και τις ιστορίες τους, αντιλαμβανόμαστε πως τα τέσσερα κορίτσια του έργου, σε διαφορετικές εποχές και με διαφορετικό τρόπο βρίσκονται σε μια διαδικασία μύησης στα μυστήρια της ζωής. Η μητρότητα, η γέννηση, ο θάνατος, ο έρωτας, το ξύπνημα του σώματος και ο μεγάλος ύπνος του τέλους συνθέτουν ένα πεδίο, το οποίο οικοδομείται σε έναν κοινό τόπο: το αγρόκτημα της βόρειας Γερμανίας, όπου εξελίσσονται όλες οι ιστορίες.

Μεταβάλλοντας από ιστορία σε ιστορία το κινηματογραφικό της ύφος, τους φωτισμούς, και κυρίως τα σκηνικά, η Σιλίνσκι αποδεικνύεται φοβερή  τεχνίτης της έβδομης τέχνης. Διαθέτει τη δυνατότητα να μπαινοβγαίνει στον χρόνο, κρατώντας ένα φωτιστικό κλειδί για κάθε εποχή, τέτοιο που να ανοίγει τον ψυχικό κόσμο των ηρωίδων, αλλά και του θεατή. Πότε οι εικόνες παραπέμπουν σε υψηλού επιπέδου φλαμανδική ζωγραφική, πότε στο σινεμά του Ντράγιερ και του Μπέργκμαν και άλλοτε πλησιάζει τις παρυφές της γαλλικής νουβέλ βαγκ ή της γερμανικής πρωτοπορίας, τη δεκαετία του ‘70. Διακρίνονται ακόμη και σύγχρονες εκδοχές από ταινίες, όπως «Το πιάνο» και «Οι ώρες». Ο γυναικείος ψυχισμός και οι λεπτές καλωδιώσεις του, οι πυκνές ψυχαναλυτικές αναφορές και οι αντίστοιχοι συμβολισμοί, τα υποβρύχια πλάνα-κατάδυση στο θηλυκό ασυνείδητο, είναι αυτά που παραπέμπουν στις συγγενείς ταινίες. Κατά βάση, η Σιλίνσκι δανείζεται τη μεθοδολογία του μυθικού, δεκαεξάωρου «Heimat» («Η πατρίδα») του Έντγκαρ Ράιτς, όπου το αφήγημα διασχίζει τη γερμανική ιστορία κάπου ογδόντα χρόνων, ενώ εδώ η αφήγηση συμπυκνώνεται προς χάριν της κινηματογραφικής οικονομίας. Κι όχι μόνον αυτό, αλλά χρησιμοποιεί τη ματιά ενός «γυναικείου φακού», της ίδιας, αλλά και των ηρωίδων της. Στην πράξη η πύκνωση αυτή γεννάει πολλά κενά και ερωτηματικά, στην αισθητική όμως η σκηνοθεσία αποκτά χαρακτήρα λεπτοτεχνίας. 

Είναι λογικό κάποιος να εκνευριστεί από τα αναπάντητα ερωτήματα, σε συνδυασμό με την άσκηση ύφους, η οποία, εάν μείνει κενή νοήματος θα εγκλωβιστεί στα όρια της στιλιστικής επιτήδευσης. Πρόκειται για μια απολύτως συγγνωστή ένσταση, γι’ αυτό απαιτείται γερή κινηματογραφική κράση, προκειμένου να παρακολουθήσει κάποιος το έργο. Φυσικά, θα πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν τα σημαντικά βραβεία (ένα από αυτά στις Κάννες, άλλο στις «Νύχτες πρεμιέρας»), τα οποία κουβαλάει «Ο ήχος της πτώσης», από τα ταξίδια του στα φεστιβάλ.Το νήμα της αφήγησης ξεκινάει από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα και φτάνει ως σήμερα, με συνδετικό ιστό, εκτός από το ίδιο το αγρόκτημα, μικρές λεπτομέρειες, μικρά και μεγάλα αντικείμενα, κινήσεις και κυρίως βλέμματα, τα οποία επανέρχονται από ιστορία σε ιστορία. Κεντρικό, επαναλαμβανόμενο μοτίβο, ένας ποταμός, στα όρια του αγροκτήματος,  από γεννήτορας ζωής ως υγρός τάφος. Θα λέγαμε μάλιστα, καταχρηστικά, πως όλο το φιλμ είναι τελικά ένας ποταμός, από την πηγή της ζωής ως τις εκβολές της πτώσης και του θανάτου. Στο ενδιάμεσο, προσέγγιση της ναζιστικής περίοδου και των επαναστατικών σέβεντις, κάθε περιπέτειας του ανθρώπινου βίου. Κι όταν όλα τελειώνουν, η σιωπή. Ή μήπως δεν τελειώνουν ποτέ;

Αξιολόγηση: **1/2

Υ.Γ.: Η αστροθεσία αποτελεί μια απολύτως υποκειμενική πράξη, η οποία σαφώς συμπυκνώνει άχαρα μια προσωπική άποψη. Για τον λόγο τούτο, εάν θέλαμε να είμαστε εύστοχοι, για τη συγκεκριμένη ταινία, θα έπρεπε να δεχτούμε οποιαδήποτε τοποθέτηση, είτε δύο είτε τεσσάρων αστέρων. Όλες θα είχαν το δίκιο τους…

Διαβάστε επίσης:

«The Devil Wears Prada 2»: Κατέρριψε κάθε προηγούμενο ρεκόρ το τρέιλερ – 222 εκατ. προβολές σε μόλις 24 ώρες! (Video)

Ο Μπένεντικτ Κάμπερμπατς πρωταγωνιστεί στο θρίλερ «Last Flight»

Ταινίες Πρώτης Προβολής: Τρόμος, δράμα και «Ο Ήχος της Πτώσης» (Videos)