Τίτλος ταινίας: «Κάποτε στη Γάζα»

Σκηνοθεσία: Ταρζάν και Αράμπ Νάσερ

Παίζουν: Ραντίμπ Μακντιζί, Ναντέρ Αμπντ Αλχάι, Μαγίντ Αΐντ

Η εικόνα η οποία υπάρχει για την Παλαιστίνη βασίζεται, ως επί το πλείστον, στις τηλεοπτικές και ειδησεογραφικές καταγραφές, άρα έχει να κάνει με περιόδους ταραχών και αναστάτωσης της περιοχής. 

Ωστόσο,  οι αδελφοί Νάσερ μάς μεταφέρουν στο 2007, θεωρητικά σε φάση ειρήνης στη Γάζα. Ουσιαστικά, ειρήνη δεν υπάρχει ποτέ στην περιοχή και μέσα από δημοσιεύματα και άλλες αναφορές γίνεται στην ταινία ορατός ο κλοιός που σφίγγει γύρω από την Παλαιστίνη.

Μόνον που οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι δείχνουν περί άλλων να τυρβάζουν και να αγνοούν την απειλή, καθώς η εσωτερική διαφθορά, οι συγκρούσεις και οι διαφωνίες αρθρώνονται γύρω από μια υπόθεση μικροδιακινητών φαρμακευτικών ναρκωτικών ουσιών κι ενός διεφθαρμένου αστυνομικού.

Με δεδομένη τη δυσκολία των συνθηκών στη Γάζα, το έργο κινηματογραφήθηκε στην Ιορδανία του σήμερα, για να τιμηθεί με το βραβείο σκηνοθεσίας, στο τμήμα «Ένα κάποιο βλέμμα», των Καννών. Από τον τίτλο («Κάποτε στη Γάζα»), έχουμε ήδη μια ευθεία παραπομπή στο παρελθόν, το οποίο, ως συνήθως, διαμορφώνει το παρόν.

Μουσική, από μιας αρχής, με ρυθμό βγαλμένο από το «Κάποτε στην Αμερική», μικρονονοί της παρανομίας ίδιας καταγωγής και γυρίσματα μιας επικής ταινίας, με τίτλο «Ο επαναστάτης», στο εσωτερικό του φιλμ των αδελφών Νάσερ. Ο κατά τύχη πρωταγωνιστής, «επαναστάτης» Γιαχία,  βρίσκεται πρόσωπο με πρόσωπο με τον διώκτη τους αστυνομικό, ο οποίος εν τω μεταξύ έχει φονεύσει τον αδελφικό του φίλο. Θέμα αυτής της ταινίας μέσα στην ταινία, ο ηρωικός αγώνας των Παλαιστινίων εναντίον του σιωνισμού και η «παραδείσια» τύχη των μαρτύρων του Ισλάμ.

Κλιμακωτά οι σκηνοθέτες κτίζουν ένα περιβάλλον τρόμου και ειρωνίας για τους πρωταγωνιστές τους και το οποίο κορυφώνεται με το τελευταίο και ολότελα αμφίσημο τέλος, για τη δομή και την εκμετάλλευση του αγώνα των Παλαιστινίων. Τελικά, πόσοι και ποιοι από αυτούς είναι πραγματικά μάρτυρες;

Προκειμένου το «Κάποτε στη Γάζα» να απαντήσει στο ερώτημα, περνάει μέσα από την εσωτερική διαφθορά, τις έριδες και τις συγκρούσεις για εξουσία στο εσωτερικό της Γάζας. Τα καταγράφει με ισχυρές δόσεις χιούμορ και πικρίας για την κατάσταση, που μόνον οχύρωση απέναντι στον εξωτερικό εχθρό δεν θυμίζει.

Μια «διάτρητη» πόλη, με γκρεμισμένα τείχη, από τη διαφθορά των εξουσιαστών της. Κάποιες φορές οι αδελφοί Νάσερ προτιμούν τον δρόμο της ειρωνίας, όμοιο με αυτόν του βραβευμένου συμπατριώτη τους Ελία Σουλεϊμάν, ώστε το σχόλιο τους να είναι υποδόρεια νυκτικό. Από τη μια «Ο επαναστάτης» προσπαθεί να εξάρει το πατριωτικό φρόνημα, από την άλλη οι χρηματοδότες του (το υπουργείο Πολιτισμού της Παλαιστίνης) μόνον ως επαναστάτες δεν αποτυπώνονται. Κοινότοποι διαχειριστές της εξουσίας, απειλητικοί οι ίδιοι για τον λαό τους. «Ο επαναστάτης» του σοσιαλιστικού ρεαλισμού και της υποκρισίας, κόντρα στο «Κάποτε στη Γάζα» της πραγματικότητας και των πικρών διαπιστώσεων. 

Ανάλογα ρεαλιστικός είναι και ο τρόπος της ταινίας αυτής καθ’ εαυτής, χωρίς κινηματογραφικές φιοριτούρες, έστω κι αν το θέμα είναι δύστροπο και τα συμπεράσματα δυσάρεστα. Οι αδελφοί Νάσερ κινούνται ανάμεσα στα όρια της αστυνομικής ταινίας και της αστυνομικής παρωδίας, προσγειώνοντας το κλίμα ανάλογων αμερικανικών ταινιών, στις φτωχογειτονιές της Γάζας και στις συνθήκες μιας σχεδόν υπανάπτυκτης αραβικής κουλτούρας. 

Μοιάζουν και οι ίδιοι να σαρκάζουν τον εαυτό τους, αλλά και τον γενικευμένο μιμητισμό μιας κοινωνίας, η οποία θέλει να γίνει ίδια με αυτούς που την πολεμούν. Πώς να μην μιλάει μετά ο Τραμπ για μια Γάζα-Ριβιέρα, φράση που με την ίδια δόση ειρωνίας ξεκινάει την αφήγηση του φιλμ; Ό,τι ακολουθεί είναι μια κριτική, αλλά και μια αυτοκριτική, στην πρόκληση που εκστομήθηκε από τα χείλη του Τραμπ.

Αξιολόγηση: **1/2

Διαβάστε επίσης:

Το κινηματογραφικό και τηλεοπτικό στούντιο Lionsgate προσλαμβάνει υπεύθυνη AI – Τι καθήκοντα θα έχει

«Φάκελος Μέριλιν Μονρόε: Κωδικός Erase» – Η Αλεξάνδρα Παλαιολόγου υποδύεται τη γυναίκα θρύλο

Ozzy Osbourne: Κασέτα ήχου από πρόβα του «Πρίγκιπα του Σκότους» ανακαλύφθηκε μετά από 46 χρόνια (photos/video)