Η ΕΕ έχει πλησιάσει περισσότερο στη δημιουργία υπεράκτιων κέντρων για μετανάστες και αιτούντες άσυλο, αφού κεντροδεξιοί και ακροδεξιοί ευρωβουλευτές ενώθηκαν υπέρ των αυστηρότερων πολιτικών μετανάστευσης.

Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, που αναμένεται να ισχύσουν από τον Ιούνιο, ένα άτομο που ζητά άσυλο μπορεί να απελαθεί σε χώρα εκτός ΕΕ, ακόμη και αν έχει απλώς περάσει από αυτήν, ή σε μέρος με το οποίο δεν έχει καμία σχέση, εφόσον μια ευρωπαϊκή κυβέρνηση έχει υπογράψει συμφωνία με το κράτος υποδοχής.

Η ψηφοφορία ουσιαστικά υποστηρίζει τη συμφωνία της Ιταλίας με την Αλβανία και τη συμφωνία της ολλανδικής κυβέρνησης με την Ουγκάντα ​​σχετικά με την απέλαση ανθρώπων των οποίων οι αιτήσεις ασύλου στην Ολλανδία έχουν απορριφθεί.

Σε ξεχωριστή ψηφοφορία, οι ευρωβουλευτές ψήφισαν επίσης τη δημιουργία ενός καταλόγου της ΕΕ με «ασφαλείς τρίτες χώρες», που σημαίνει ότι οι άνθρωποι από αυτά τα μέρη θα αντιμετωπίσουν ταχείες διαδικασίες και ενδέχεται να δυσκολευτούν να ζητήσουν άσυλο.

Ο κατάλογος περιλαμβάνει όλες τις υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γεωργίας και της Τουρκίας, όπου η ΕΕ έχει εκφράσει ανησυχίες για τις κυβερνητικές καταστολές κατά της αντιπολίτευσης το 2025. Ο ασφαλής κατάλογος περιλαμβάνει επίσης το Μπαγκλαντές, την Κολομβία, την Αίγυπτο, την Ινδία, το Κοσσυφοπέδιο, το Μαρόκο και την Τυνησία.

Ομάδες υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν εκφράσει ανησυχία για την ένταξη της Τυνησίας, όπου ο Πρόεδρος Kaïs Saïed έχει καταπιέσει την κοινωνία των πολιτών και στελέχη της αντιπολίτευσης έχουν φυλακιστεί έως και 66 χρόνια από πολιτικά ελεγχόμενα δικαστήρια. Οι τυνησιακές δυνάμεις έχουν επίσης αναγκάσει τους μετανάστες να επιστρέψουν σε απομακρυσμένες ερημικές περιοχές, όπου ορισμένοι έχουν πεθάνει από δίψα.

Ένας συνασπισμός 39 ΜΚΟ δήλωσε σε δήλωσή του πριν από την ψηφοφορία της Τρίτης ότι ο χαρακτηρισμός της Τυνησίας ως ασφαλούς χώρας προέλευσης στέρησε «από τους Τυνήσιους υπηκόους το δικαίωμά τους σε ατομική, δίκαιη και αποτελεσματική αξιολόγηση των αιτήσεών τους για άσυλο, ενώ παράλληλα δίνει στις τυνησιακές αρχές μια ανανεωμένη λευκή επιταγή για να συνεχίσουν τις συστηματικές παραβιάσεις τους κατά των μεταναστών, της κοινωνίας των πολιτών και του ευρύτερου αστικού χώρου».

Ο Alessandro Ciriani, Ιταλός ευρωβουλευτής, ο οποίος ηγήθηκε του έργου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον κατάλογο ασφαλών χωρών προέλευσης, χαιρέτισε το αποτέλεσμα: «Αυτή είναι η αρχή μιας νέας φάσης: η μετανάστευση δεν είναι πλέον ανεκτή αλλά διαχειριζόμενη».

Είπε: «Για πολύ καιρό, οι πολιτικές αποφάσεις στην μεταναστευτική πολιτική αμφισβητούνταν συστηματικά από αποκλίνουσες δικαστικές ερμηνείες, παραλύοντας την κρατική δράση και τροφοδοτώντας το διοικητικό χάος».

Ο Ciriani είναι μέλος του κόμματος Αδελφοί της Ιταλίας της Μελόνι, το οποίο έχει συγκρουστεί με Ιταλούς και Ευρωπαίους δικαστές, οι οποίοι έχουν αποφανθεί κατά των συμφωνιών της κυβέρνησης με την Αλβανία.

Το 2024, ένα ιταλικό δικαστήριο αποφάσισε ότι επτά άνδρες στην αλβανική εγκατάσταση θα μεταφερθούν στην Ιταλία, διαφωνώντας με το επιχείρημα της ασφαλούς χώρας προέλευσης που παρουσίασε η Ιταλία.

Η Ιταλία είχε υποστηρίξει ότι οι άνδρες θα μπορούσαν να μεταφερθούν στις «ασφαλείς» χώρες καταγωγής τους, το Μπαγκλαντές και την Αίγυπτο, αλλά οι δικαστές δήλωσαν ότι υπήρχε έλλειψη διαφάνειας στον τρόπο αξιολόγησης της ασφάλειας.

Η ΕΕ έχει αυστηροποιήσει τους κανόνες για τους πρόσφυγες από τότε που περισσότεροι από 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι ζήτησαν άσυλο κατά τη διάρκεια της μεταναστευτικής κρίσης του 2015, αλλά η τάση έχει επιταχυνθεί με τις εκλογικές νίκες των εθνικιστικών και ακροδεξιών κομμάτων.

Στην αναζήτηση «καινοτόμων λύσεων», οι ηγέτες της ΕΕ το 2024 ενέκριναν την ιδέα των υπεράκτιων κόμβων επιστροφής – κέντρων επεξεργασίας για άτομα που τους έχει αρνηθεί άσυλο στην ΕΕ.

Η δεξιά ολλανδική κυβέρνηση ανακοίνωσε τον περασμένο Σεπτέμβριο ότι είχε καταλήξει σε συμφωνία με την Ουγκάντα ​​για να επιτρέψει την απέλαση Αφρικανών στους οποίους έχει αρνηθεί άσυλο στην Ολλανδία. Η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση της Δανίας είχε προηγουμένως διερευνήσει την επεξεργασία αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα, αλλά δεν προχώρησε ποτέ.

Πέρυσι, 155.100 άνθρωποι διακινδύνευσαν τη ζωή τους ταξιδεύοντας με μη αξιόπλοα σκάφη στη Μεσόγειο, ενώ 1.953 πέθαναν ή αγνοούνται, σύμφωνα με την υπηρεσία προσφύγων του ΟΗΕ. Ο θανατηφόρος αριθμός διατηρήθηκε ψηλά τις πρώτες εβδομάδες του 2026. Φοβόταν ότι 380 άνθρωποι πνίγηκαν αφού ένα σκάφος από την Τυνησία έπλευσε σε κυκλώνα τον περασμένο μήνα.

Οι υποστηρικτές των νέων μέτρων υποστηρίζουν ότι υπονομεύουν το επιχειρηματικό μοντέλο των διακινητών. «Τα άτομα που πραγματικά χρειάζονται προστασία πρέπει να τη λαμβάνουν, αλλά όχι απαραίτητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η αποτελεσματική προστασία μπορεί επίσης να παρασχεθεί σε μια ασφαλή τρίτη χώρα, ενώ η ατομική αξιολόγηση παραμένει πλήρως εγγυημένη», δήλωσε η Assita Kanko, Φλαμανδή εθνικίστρια πολιτικός.

Η Διεθνής Επιτροπή Διάσωσης χαρακτήρισε τις ψήφους ως βαθιά απογοητευτικές. «Οι νέοι κανόνες για την «ασφαλή τρίτη χώρα» είναι πιθανό να αναγκάσουν τους ανθρώπους να μεταβούν σε χώρες στις οποίες μπορεί να μην έχουν πατήσει ποτέ το πόδι τους – μέρη όπου δεν έχουν κοινότητα, δεν μιλούν τη γλώσσα και αντιμετωπίζουν έναν πολύ πραγματικό κίνδυνο κακοποίησης και εκμετάλλευσης», δήλωσε ο ανώτερος σύμβουλος υπεράσπισης της IRC, Meron Ameha Knikman.

Οι δύο νόμοι ψηφίστηκαν με ισχυρή υποστήριξη από το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και τρεις εθνικιστικές και ακροδεξιές ομάδες.

Οι ψήφοι ήταν το τελευταίο σημάδι μιας νέας δυναμικής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά την εκλογή ενός ρεκόρ εθνικιστών και ακροδεξιών ευρωβουλευτών δεξιά των παραδοσιακών Χριστιανοδημοκρατών το 2024.

Ενώ οι επικριτές κατηγόρησαν το ΕΛΚ ότι έσπασε το cordon sanitaire, οι εκλογικοί κατάλογοι αποκάλυψαν μια πιο σύνθετη εικόνα. Η κεντροαριστερά ήταν βαθιά διχασμένη, με σημαντικές μειοψηφίες σοσιαλιστών και κεντρώων ευρωβουλευτών να ψηφίζουν υπέρ των νέων νόμων, ενώ πολλοί κεντρώοι απείχαν.

Διαβάστε επίσης:

Ερώτηση 15 ευρωβουλευτών σε Κομισιόν για το ναυάγιο στη Χίο

Πολάκης: «Χυδαία η αίτηση άρσης ασυλίας μου – Με μηνύουν γιατί κατέθεσα για τις παράνομες προσλήψεις στο ΚΕΕΛΠΝΟ»

Στη σκιά της Γάζας η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν