Για χρόνια, η διαχείριση των «κόκκινων» δανείων εξελίχθηκε σε μια παράλληλη αγορά ισχύος μέσα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Με χαρτοφυλάκια που ξεπερνούν τα 92 δισ. ευρώ και επηρεάζουν περισσότερους από 2,6 εκατομμύρια οφειλέτες, οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων απέκτησαν ρόλο κεντρικού παίκτη στην οικονομία — χωρίς όμως αντίστοιχη κοινωνική λογοδοσία.

Σε αυτό το πλαίσιο, η συγκρότηση πενταμελούς επιτροπής στη Γενική Διεύθυνση Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους έρχεται να δώσει μια απάντηση — έστω και καθυστερημένη — στο ζήτημα της συστηματικής παρακολούθησης των καταγγελιών. Η διαδικασία προβλέπει καταγραφή, δημιουργία φακέλων, αξιολόγηση και εισηγήσεις. Πρόκειται για μια διοικητική προσπάθεια να μπει τάξη σε έναν χώρο όπου η εμπειρία πολλών δανειοληπτών δείχνει ότι οι κανόνες εφαρμόζονταν με μεγάλη ελαστικότητα.

Θεσμικά, το πλαίσιο υπάρχει. Μετά την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη διαχείριση πιστώσεων, οι εταιρείες υποχρεούνται να παρέχουν σαφή και αναλυτική ενημέρωση για το ύψος της οφειλής, να αποφεύγουν πρακτικές που μπορεί να θεωρηθούν παρενοχλητικές και να διαθέτουν διαφανείς διαδικασίες εξέτασης παραπόνων. Ο Κώδικας Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδος προβλέπει ακόμη και αξιολόγηση της πραγματικής οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη πριν από οποιαδήποτε επιθετική κίνηση είσπραξης.

Ωστόσο, η ύπαρξη κανόνων δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την αποτελεσματική εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις — διοικητικά πρόστιμα έως 500.000 ευρώ ή ακόμη και ανάκληση άδειας — παραμένουν ισχυρά εργαλεία στη θεωρία, αλλά σπανίως έχουν λειτουργήσει ως αποτρεπτικός μηχανισμός στην πράξη. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου η τυπική συμμόρφωση συνυπήρχε με πρακτικές που οι δανειολήπτες αντιλαμβάνονταν ως δυσανάλογα επιθετικές.

Η υποχρέωση για μηνιαία ψηφιακή ενημέρωση σχετικά με το υπόλοιπο της οφειλής, τις δόσεις και το ιστορικό πληρωμών κινείται προς την κατεύθυνση της διαφάνειας. Παρ’ όλα αυτά, η πληροφόρηση από μόνη της δεν αρκεί για να εξισορροπήσει τη σχέση μεταξύ ενός μεγάλου διαχειριστή χαρτοφυλακίων και ενός μεμονωμένου οφειλέτη. Η ουσιαστική πρόκληση παραμένει η πρόσβαση σε ρεαλιστικές λύσεις ρύθμισης.

Η νέα επιτροπή καλείται να καλύψει ένα κενό εποπτείας που έγινε εμφανές μόνο όταν το ιδιωτικό χρέος επανήλθε στο προσκήνιο ως κοινωνικό ζήτημα. Η αποτελεσματικότητά της θα κριθεί όχι από την καταγραφή των παραπόνων, αλλά από το κατά πόσο θα οδηγήσει σε πραγματικές αλλαγές συμπεριφοράς σε μια αγορά που αναπτύχθηκε γρήγορα και με περιορισμένο έλεγχο.

Διότι όσο οι servicers λειτουργούν σε ένα πεδίο όπου η οικονομική τους αποστολή συγκρούεται με κοινωνικές συνέπειες, η διαχείριση των «κόκκινων» δανείων δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως τεχνικό θέμα. Είναι ζήτημα ισορροπίας ισχύος — και αυτή δεν αποκαθίσταται με διαδικασίες, αλλά με ουσιαστική εποπτεία.

Διαβάστε επίσης:

Realpolls: Στο ναδίρ η εμπιστοσύνη των πολιτών στις τράπεζες – Η πρόσβαση στα δάνεια, οι υπηρεσίες και τα υπερκέρδη

ΟΠΕΚΑ: Ώρα πληρωμών για 16 επιδόματα – Τι ώρα θα μπουν τα χρήματα στα ΑΤΜ

Απίστευτο αλλά αληθινό: η Εφορία αναζητά φορολογούμενους για να τους επιστρέψει χρήματα