Η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX για τις 22 Μαΐου, δεσμεύοντας θαλάσσια περιοχή δυτικά και νοτιοδυτικά της Χίου, με ανάπτυξη προς το κεντρικό Αιγαίο και σαφή απομάκρυνση από τα μικρασιατικά παράλια. Η γεωμετρία της δέσμευσης παραπέμπει περισσότερο σε επιχειρησιακό «διάδρομο» παρουσίας παρά σε περιορισμένη άσκηση ρουτίνας.

Η κίνηση έρχεται σε ιδιαίτερα φορτισμένη συγκυρία, καθώς η Άγκυρα ετοιμάζεται να φέρει στην τουρκική Βουλή νομοθετικό πλαίσιο που ουσιαστικά επιχειρεί να θεσμοθετήσει τη λογική της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Με άλλα λόγια, η Τουρκία δεν περιορίζεται πλέον σε χάρτες, δηλώσεις, ασκήσεις και NAVTEX. Επιχειρεί να μετατρέψει τις πάγιες διεκδικήσεις της σε εσωτερικό θεσμικό κείμενο. Να τις καταγράψει, να τις κωδικοποιήσει και να τις παρουσιάσει ως κρατική στρατηγική με κοινοβουλευτική σφραγίδα.

Σε αυτό το φόντο, η NAVTEX νότια της Χίου αποκτά πρόσθετο βάρος. Όχι μόνο για το πού εκδίδεται, αλλά και για το πότε εκδίδεται και το τι θυμίζει.

Η περιοχή ακουμπά σε μία από τις πρώτες ζώνες όπου, ήδη από το 1973, η Τουρκία άνοιξε το ζήτημα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Την 1η Νοεμβρίου εκείνης της χρονιάς, η Άγκυρα δημοσίευσε μέσω της κρατικής εταιρείας πετρελαίων TPAO άδειες ερευνών που εκτείνονταν από τον Έβρο μέχρι δυτικά της Χίου και των Ψαρών.

Ήταν η πρώτη περίοδος έμπρακτης τουρκικής αμφισβήτησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο. Από εκεί ξεκινά μια αλυσίδα που φτάνει στην πρόκληση με το ερευνητικό Χόρα, στην κρίση του 1987, στο casus belli, στις γκρίζες ζώνες και τελικά στη σημερινή στρατηγική διαρκούς πίεσης.

Η Άγκυρα, λοιπόν, δεν επιλέγει τυχαία την περιοχή. Επιστρέφει σε ένα από τα σημεία όπου γεννήθηκε η τουρκική αντίληψη περί «διαμοιρασμένου Αιγαίου». Και το κάνει σε μια συγκυρία καθόλου ουδέτερη.

Η νέα δέσμευση εμφανίζεται ενώ η Ευρώπη αναζητεί όλο και στενότερη αμυντική συνεργασία με την Άγκυρα και ενώ στην Ουάσιγκτον η στρατηγική προτεραιότητα μετατοπίζεται στην ανάσχεση της Κίνας, όχι στις ελληνοτουρκικές ισορροπίες.

Στο ίδιο φόντο, στο Αιγαίο έχει διαμορφωθεί μια νέα «κανονικότητα» συνεχών NAVTEX, NOTAM και επιχειρησιακών δεσμεύσεων. Η Τουρκία δεν επιχειρεί πλέον μόνο κρίσεις. Επιχειρεί μονιμοποίηση παρουσίας. Αυτό είναι το σημαντικότερο στοιχείο της υπόθεσης.

Η Άγκυρα φαίνεται να μετακινείται από τη λογική του επεισοδίου τύπου Oruc Reis σε μια πιο αργή αλλά βαθύτερη στρατηγική:

• συνεχείς διοικητικές πράξεις
• επαναλαμβανόμενες δεσμεύσεις περιοχών,
• έρευνα–διάσωση,
• στρατιωτικές ασκήσεις,
• θεσμική και επιχειρησιακή χαρτογράφηση διεκδικήσεων.

Δηλαδή σταδιακή παραγωγή τετελεσμένων χωρίς απαραίτητα θερμό επεισόδιο.

Η συγκεκριμένη περιοχή έχει και ιδιαίτερο συμβολισμό. Η NAVTEX κινείται στον άξονα Σμύρνη – Χίος – κεντρικό Αιγαίο. Σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η Τουρκία επιδιώκει εδώ και δεκαετίες να δείξει ότι δεν αποδέχεται το Αιγαίο ως χώρο ελληνικής κυριαρχικής υπεροχής.

Υπ’ αυτή την έννοια, η νέα δέσμευση αποκτά σχεδόν ιστορικό χαρακτήρα: η Άγκυρα επιστρέφει σε μία από τις πρώτες ζώνες αμφισβήτησης του 1973 — αλλά αυτή τη φορά με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, ισχυρότερη αμυντική βιομηχανία και μια Δύση που δείχνει ολοένα και πιο πρόθυμη να ενσωματώσει την Τουρκία στον νέο ευρωπαϊκό και νατοϊκό σχεδιασμό ασφαλείας.

Για την Αθήνα, το κρίσιμο δεν είναι μόνο αν η NAVTEX θα απαντηθεί με αντι-NAVTEX ή αν θα κινηθούν μονάδες στην περιοχή. Το κρίσιμο είναι αν αντιλαμβάνεται ότι η πίεση αλλάζει μορφή.

Και εδώ αρχίζει το πραγματικό ελληνικό πρόβλημα. Η Άγκυρα συσσωρεύει κινήσεις, νόμους, χάρτες και NAVTEX.

Την ίδια ώρα, το ελληνικό πολιτικό σύστημα, σπαρασσόμενο από μια ομφαλοσκοπική πολιτική αντιπαράθεση, παρακολουθεί την αμφισβήτηση να μετατρέπεται σε κανονικότητα και εξακολουθεί να τη διαχειρίζεται σαν επεισόδιο που θα περάσει.

Διαβάστε επίσης:

Επίθεση του ΠΑΣΟΚ στη κυβέρνηση για τα «ήρεμα νερά» με την Τουρκία – «Ο Δένδιας άδειασε τον πρωθυπουργό»

Σε δημόσια διαβούλευση ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Τέλος ο δεύτερος γύρος σε δημοτικές και περιφερειακές εκλογές

Τσίπρας: Με όνομα και διακήρυξη στην ανοιχτή συγκέντρωση της 26ης Μαΐου στο Θησείο

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.